Waarom zijn juridisch-academische vaardigheden relevant? - Chapter 1

Actief Rechten studeren is meer dan alles uit het hoofd leren, het betekent ook effectief en efficiënt studeren. Inhoudelijke verbanden kunnen leggen en het plaatsen van details in een groter geheel zijn bijvoorbeeld juridische vaardigheden die gaandeweg de studie ontwikkelt moeten worden.

Juridische vaardigheden zijn nodig bij het bestuderen van regelgeving en jurisprudentie, bij het oplossen van een casus, bij het opstellen van processtukken, bij het voorbereiden van pleidooien, bij het ontwerpen van contracten, etc. De basisvaardigheden om dit te kunnen zijn al opgedaan op de middelbare school, maar nu moeten de onderzoeksvaardigheden verder worden uitgediept. Het behandelen en presenteren van een onderwerp met eigen argumenten is nu niet meer voldoende, de argumenten moeten in een wetenschappelijke context geplaatst worden en er worden eisen gesteld aan de verantwoording van het onderzoek.

Een goede beheersing van de Nederlandse taal is enorm belangrijk voor een succesvolle rechtenstudie, omdat de student veel moet omgaan met bestaande teksten en zelf teksten moet kunnen produceren. Studenten die net beginnen aan het eerste jaar mogen er vanuit gaan dat zij beschikken over de volgende taalvaardigheden: hoofdgedachte van een tekst aanwijzen, inhoudelijke en functionele relaties tussen tekststukken benoemen, teksten samenvatten, argumenten en standpunten herkennen, de aanvaardbaarheid van een betogende tekst beoordelen, etc (VWO Syllabus centraal examen). Toch blijkt er een grote groep eerstejaars te zijn die onvoldoende in staat zijn zich schriftelijk uit te drukken. Zo is nauwkeurig, duidelijk en foutloos Nederlands kunnen schrijven enorm van belang. De Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam doen daarom hun best de taalvaardigheid van deze studenten bij te spijkeren. Hiervoor zijn talloze websites ontwikkeld ter ondersteuning. Een goed voorbeeld is de Taalwinkel: www.taalwinkel.nl.

De meeste aankomende studenten zijn alleen gewend om informatie op te zoeken met zoekmachines als Google. Het is dan wel snel, maar verschrikkelijk inefficiënt voor het zoeken naar adequate juridische informatie. Zo hebben termen als ‘persoon’ of ‘schuld’ een geheel andere juridische betekenis dan in de gewone omgangstaal. Google zal dit onderscheid niet maken, en daardoor zullen veel resultaten nutteloos zijn. Het vaststellen van geschikte zoektermen vereist dus specifieke aandacht. Ook moet er opgepast worden voor het gevaar van onbetrouwbare informatie; een mooi vormgegeven website wil niet zeggen dat de inhoud juridisch gezien adequaat is. Daar komt dan nog het probleem bij dat veel goede rechtswetenschappelijke informatie niet zomaar te vinden is met een zoekmachine op internet. Commerciële uitgevers stellen informatie slechts beschikbaar voor abonnees. Deze abonnementen zijn duur, maar via

Hoofdstuk 1 De basisvaardigheden van elke gespreksvoering

1.1 De basis

In de juridische praktijk is het van belang dat je over juridische kennis beschikt. Daarnaast moet je over uitstekende basisgespreksvaardigheden beschikken. Deze vaardigheden zijn noodzakelijk omdat zij de basis vormen voor een goed gesprek over juridische kwesties.

Communicatie is tweerichtingsverkeer. De definitie van communicatie die wij hanteren:

Het uitwisselen van informatie, een proces waarbij een zender een boodschap aan één of meer ontvanger(s) aanbiedt. Voorwaarde bij communicatie is dat de ontvanger van de boodschap door middel van terugkoppeling aan de zender laat blijken of hij de boodschap heeft ontvangen en begrepen.

(Citaat: Gespreksvoering in de juridische praktijk, Victoria van den Doel, Jacob Eikelboom, Annemarie Roffel en Jeroen Zoon. Tweede herziene druk, uitgeverij Coutinho, Bussum 2012, pagina 18)

De zender en de ontvanger doen dit allebei zowel verbaal als non-verbaal. Communicatie is alleen effectief wanneer de ontvanger laat weten of de boodschap al dan niet goed is overgekomen.

1.2.1. Ruis in communicatie

Er is sprake van ruis wanneer de boodschap niet goed is overgekomen. Ruis kan ontstaan doordat de waarneming verstoord wordt. Waarneming is het kennisnemen van situaties, gebeurtenissen, voorwerpen, onderwerpen en/of personen. Ruis kan ook ontstaan doordat de interpretatie van onze waarneming verstoord wordt. Interpretatie is het toekennen van betekenis aan datgene wat we waarnemen.

Ruis kan veroorzaakt worden door invloeden van buitenaf. In dat geval spreek je van externe ruis. Externe ruis wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door omgevingsgeluid(en), een opvallend accent of opvallende kleding van de spreker. .

Naast externe ruis kan er ook sprake zijn van interne ruis. Voorbeelden van interne ruis zijn hoofdpijn en haast, maar ook doordat de zender en ontvanger allebei een ander uitgangspunt hanteren of dat er een verschil in taalgebruik is.

1.2.2. Ideeën, normen, waarden en attitudes

Referentiekaders worden gevormd door opvoeding en ervaring en deze kaders bestaan uit ideeën, normen, waarden en attitudes. De referentiekaders zorgen ervoor dat de boodschap door zowel de zender als de ontvanger worden gefilterd. Zo neemt men bijvoorbeeld gemakkelijker informatie aan wanneer dat binnen het eigen referentiekader past.

Voor een juridisch professional is het van belang om ruis te voorkomen door een open houding aan te nemen, goed te luisteren en interpretaties te controleren bij de ander.

Zoals gezegd

 Hoofdstuk 1: Theorie en achtergronden van onderzoek

 Hoofdstuk 1: Theorie en achtergronden van onderzoek

1. relevantie van onderzoek

Onderzoek is bedoeld om kennis te verzamelen om daarmee problemen of vraagstellingen op te lossen. Een onderzoeker verzamelt, structureert en analyseert kennis, om zo nieuwe kennis op te doen. We onderscheiden praktijkgericht en theoretisch (of fundamenteel) onderzoek. Bij praktijkgericht onderzoek vormt een probleem vanuit de beroepspraktijk de aanleiding voor het doen van een onderzoek. De resultaten van een dergelijk onderzoek zijn vaak direct toepasbaar in de dagelijkse praktijk en daarom waardevol. Bij een theoretisch onderzoek wordt niet een aanwijsbaar probleem uit de praktijk onderzocht, maar een onduidelijkheid in de wetenschap over een bepaald fenomeen. Dit soort onderzoek levert vaak op termijn ook baanbrekende en praktische resultaten op.

1. 2. kwalitatief en kwantitatief onderzoek

De begrippen kwalitatief en kwantitatief onderzoek worden vaak gebruikt bij het onderscheiden van soorten onderzoek. Bij kwalitatief onderzoek gaat het om betekenisverlening en het inzichtelijk maken van een onderwerp of vraagstuk. Met kwaliteit wordt verwezen naar het onderzoeksonderwerp; en gaat het om de kenmerken, de betekenis, of de juiste interpretatie van het onderwerp.

Bij kwantitatief onderzoek draait het om ‘kwantiteiten’: hoeveelheid, aantal, omvang en frequentie. De resultaten kunnen vaak in tabellen, grafieken of percentages worden weergegeven. Om het onderzoek betrouwbaar te laten zijn, mag bij kwantitatief onderzoek de groep onderzoeksobjecten niet te klein zijn. De hoeveelheid gegevens is zo groot dat er vaak meerdere onderzoekers zijn en er gebruik gemaakt wordt van softwarematige hulpmiddelen.

Juridisch onderzoek is meestal kwalitatief onderzoek. De onderzoeker zal meestal inzicht willen geven in de juridische achtergronden van een situatie uit de praktijk of een nieuwe juridische ontwikkeling willen duiden. Toch is het niet uitgesloten dat er ook kwantitatieve onderdelen in een juridisch onderzoek plaats kunnen hebben, bijvoorbeeld wanneer een groot aantal juristen gevraagd wordt een mening te geven over een bepaalde maatregel. Het is ook niet nodig om vooraf een keuze te maken tussen een kwalitatief of een kwantitatief onderzoek; beide aspecten kunnen in een juridisch onderzoek naast elkaar gebruikt worden. Vaak is er wel aanvullende kennis en kunde nodig wanneer de jurist een uitgebreid en representatief kwantitatief onderzoek wil doen.

1. 3. Empirisch onderzoek

Bij empirisch onderzoek wordt kennis verzameld door waarnemingen in de praktijk. Er worden op grond van deze waarnemingen onderzoeksvragen beantwoord. Meestal gaat men uit van een hypothese. Een hypothese is een vooronderstelling: men duidt vooraf de oorzaak van een probleem of geeft antwoord op een onderzoeksvraag. De

Over welke academische vaardigheden moet een rechtenstudent beschikken? - Chapter 1

Vaardigheden

• Zij moeten de hoofdgedachte van een tekst kunnen aanwijzen
• Inhoudelijke en functionele relaties tussen tekststukken kunnen benoemen
• Zij moeten teksten kunnen samenvatten
• Het herkennen van argumenten en standpunten
• De aanvaardbaarheid van een betogende tekst beoordelen
•  

Informatie vergaren