NHG-standaard (Geneeskunde): Subfertiliteit - M25

Anamnese

De anamnese bij subfertiliteit bestaat uit het uitvragen van de duur van de zwangerschapswens, het aantal maanden onbeschermde coitus, duur en regelmaat van de cyclus, frequentie van de coitus in de vruchtbare periode. Verder kan gevraagd worden naar eerdere zwangerschappen, beloop, nakomelingen, voorafgaan gebruik prikpil, doorgemaakte SOA, pijnklachten in de onderbuik, kennis over de vruchtbare periode in de cyclus. Andere vragen zijn nog relevante problemen in de woon- of werksituatie, gebruik van geneesmiddelen, problemen bij het vrijen en de duur en mogelijke oorzaken van amenorroe of oligomenorroe moet achterhaald worden. Als het spermaonderzoek afwijkend is moeten de huidige klachten va de genitalia uitgevraagd worden, koortsende ziekte gedurende de laatste twaalf weken, roken, alcohol en drugsgebruik, een doorgemaakte SOA en gebruik van geneesmiddelen, trauma of operatie en cryptorchisme in de voorgeschiedenis.

Lichamelijk onderzoek

Het lichamelijk onderzoek bij de vrouw bestaat uit het inspecteren van de lichaamsbouw, secundaire beharing, anatomische afwijkingen van genitalia externa, hirsutisme, buikoperatielittekens en opvallend over- of ondergewicht. Verder wordt speculumonderzoek uitgevoerd om te kijken of er sprake is van anatomische afwijkingen of vaginisme en vaginaal toucher voor anatomische afwijkingen, endometriose, myomen en vaginisme. Bij de man wordt alleen lichamelijk onderzoek uitgevoerd bij afwijkend sperma. Er vindt inspectie en palpatie van de uitwendige genitalia plaats op basis van grootte van de testis, cryptorchisme en aanwezigheid van vas deferens.

Aanvullend onderzoek

Het aanvullend onderzoek bij subfertiliteit bestaat uit spermaonderzoek in het laboratorium en een chlamydia-antistoftest.

Beleid

Het beleid bestaat uit het uitleggen dat er binnen twaalf maanden een grote kans bestaat op een spontane zwangerschap. Indien er werkelijk sprake is van subfertiliteit na twaalf maanden moet voorlichting worden gegeven over de vruchtbare periode van de vrouw en de frequentie van de geslachtsgemeenschap en er kan verder benadrukt worden wat de invloed van de leefstijlfactoren is.