NHG-standaard (Geneeskunde): Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten - M102

SOLK

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten worden gekenmerkt door lichamelijke klachten die langer dan enkele weken duren en als er geen aandoening wordt gevonden bij adequaat medisch onderzoek. Milde SOLK bestaat uit een lichte functionele belemmering en één of enkele SOLK-klachten binnen één tot twee klachtenclusters. Een matig-ernstige SOLK bestaat uit functionele belemmeringen en meerdere SOLK-klachten in ten minste drie clusters en/of de klacht duurt langer dan verwacht, afhankelijk van het normale beloop van de betreffende klacht. Ernstige SOLK tenslotte bestaat uit ernstige functionele belemmeringen, SOLK-klachten in alle clusters, klachtenduur langer dan drie maanden. De klachtenclusters zijn:

• Gastro-intestinaal

• Cardiopulmonaal

• Bewegingsapparaat

• Algemeen aspecifiek: moeheid, hoofdpijn, duizeligheid, concentratie/geheugenklachten

Verder kan SOLK gecombineerd gediagnosticeerd worden met een angststoornis of depressie als de nadruk sterker ligt bij lichamelijke klachten dan bij de psychische klachten, de lichamelijke klachten eerder aanwezig zijn dan de psychische en wanneer beide een aparte behandeling vereisen.

Anamnese

De anamnese bij SOLK bestaat uit het uitvragen van de klacht, veel stiltes laten vallen en de hulpvraag van de patiënt moet goed duidelijk worden. Verder is het belangrijk om de SCEGS uit te vragen, namelijk somatisch, cognitief, emotioneel, gedragsmatig en sociaal.

Lichamelijk

Wanneer lichamelijk onderzoek en aanvullend onderzoek uitgevoerd gaat worden, moet expliciet de reden daarvoor goed besproken worden.

Beleid

De huisarts zelf kan zorgen voor afsluiting van de klachtexploratie en eventueel lichamelijk of aanvullend onderzoek uitvoeren. Vervolgens wordt een probleemdefinitie gezamenlijk opgesteld op basis van de klachten. Er wordt voorlichting en uitleg gegeven, herstelbelemmerende factoren worden besproken en advisering vindt plaats. Vervolgens wordt gezamenlijk een tijdcontingent plan opgesteld en controle van de voortgang en stagnering. In de tweede stap is de SOLK matig-ernstig, waardoor verwijzing naar de psychosomatische fysiotherapeut of oefentherapeut kan plaatsvinden, evenals ondersteuning van de POH, of GGZ. Tenslotte kunnen mensen met ernstige SOLK nog verder verwezen worden naar een multidisciplinair team of behandelcentrum.