Hoe spelen macht en geweld een rol in sommige relaties? - Chapter 12

Hoe zijn macht en onderlinge afhankelijkheid met elkaar verweven?

Macht verwijst naar de mogelijkheid om het gedrag van anderen te beïnvloeden en hun invloed op ons te weerstaan. We onderscheiden verschillende bronnen van macht. Vanuit het onderlinge afhankelijkheidsperspectief wordt macht gezien als gebaseerd op de controle van waardevolle middelen die anderen ook wensen te hebben. Het principe van minder interesse stelt dat de partner die minder geïnteresseerd is in de voortzetting van een relatie meer macht kan uitoefenen over de ander. We onderscheiden twee verschillende soorten macht: controle over lot en controle over gedrag.

• Controle over iemands lot ontstaat wanneer één persoon op een autocratische wijze kan bepalen wat de uitkomsten zijn voor hun partner. Het gedrag of de wensen van de partner hierover hebben geen invloed op zijn of haar lot.
• Controle over het gedrag van een ander ontstaat wanneer een persoon door zijn eigen gedrag te veranderen zijn of haar partner aan kan moedigen om ook zijn of haar gedrag op een gewenste manier te veranderen.

In vrijwel alle relaties hebben beide partners een bepaalde mate van macht over elkaar. Elke partner is voor een gedeelte van de tijd in staat om zijn of haar partner te beïnvloeden.

We onderscheiden zes soorten macht: beloningsmacht, dwingende macht, legitieme macht, referente macht, informationele macht en expert macht.

• Beloningsmacht en dwingende macht verwijzen naar iemands mogelijkheid om respectievelijk beloningen en straffen uit te delen aan anderen.
• Legitieme macht verwijst naar de macht of autoriteit van één van de partners om te bepalen over het gedrag van de ander.
• Referente macht wordt voorzien door de liefde en affectie van onze partner.
• Kennis en expertise creëert expert macht.
• Specifieke informatie creëert informationele macht.

Mannen controleren vaker dan vrouwen middelen en hebben hierdoor meer macht. Dit verschijnsel wordt gefaciliteerd door sociale normen die mannelijke dominantie verheerlijken en in stand houden. De balans en verdeling van macht in intieme relaties wordt ook beïnvloedt door de universele of particuliere aard van de middelen die iemand tot zijn beschikking heeft. Machtige mensen onderbreken anderen vaak en zijn zich meestal niet bewust van de gevoelens van anderen. De specifieke invloedstactieken die mensen gebruiken kunnen direct of indirect zijn, en tweezijdig of eenzijdig. Huwelijkspartners zijn veel waarschijnlijker om in een gelijke verhouding bij te dragen aan besluitvorming. Een gelijk aandeel in beslissingen is geassocieerd met meer tevredenheid en geluk in een huwelijk dan bij huwelijk waarin één van de twee partners dominant is. Toch vinden de meeste heteroseksuele koppels het prima wanneer er een zekere mate van ongelijkheid is in hun relatie. Veel mensen realiseren zich ook niet dat de macht in hun relatie eenzijdig is verdeeld. Mannen hebben fysieke overmacht ten opzichte van vrouwen door hun relatief langere lengte en grotere kracht. Hierdoor zijn zij waarschijnlijker om dwingende macht te gebruiken dan vrouwen. We onderscheiden verschillende elementen van gelijkheid in intieme relaties: relatieve status, aandacht vorode ander, patronen van accomodatie en welzijn.

• Relatieve status gaat over de vraag wiens belang er meer toe doet in een relatie. Wie bepaalt in de relatie wat belangrijk is voor jullie? Hoe worden huishoudelijke taken met een lage status verdeeld?
• Aandacht voor de ander gaat over vragen zoals wie er meer geneigd is om de gevoelens en de behoeftes van de ander te observeren, en of beide partners evenveel zorg ontvangen als geven.
• Patronen van accomodatie gaan over wiens accomodaties worden opgemerkt en erkent, en wiens accomodaties voor lief worden genomen. Wie van de twee partners organiseert meer van zijn of haar dagelijkse activiteiten rond het leven van de ander?
• Welzijn gaat over de vraag wiens economische success belangrijker wordt geacht, wiens psychologische en fysieke welzijn belangrijker wordt gevonden en of misschien één van beide partners ervan overtuigd is dat zijn of haar welzijn ten koste mag gaan van het welzijn van de ander.

Wanneer mensen toegewijd zijn aan een relatie gebruiken ze hun macht ten goede, en steken ze veel tijd en energie in het bevorderen van het welzijn van hun partner zowel als in hun eigen welzijn. Helaas is deze situatie niet heel gebruikelijk. Macht kan op nonverbale wijze worden gecommuniceerd naar een ander, bijvoorbeeld door je houding of postuur aan te passen. 

Waarom vindt er in sommige relaties geweld plaats?

Geweld verwijst naar elk type gedrag dat bedoeld is om een ander pijn te doen. Geweld tussen geliefden komt helaas erg veel voor over de hele wereld. In de Verenigde Staten is er geweld binnen 25% van de intieme relaties. We onderscheiden drie verschillende type geweld die kunnen voorkomen binnen een romantische relatie: situationeel partnergeweld, intiem terrorisme en gewelddadig verzet. 

• Situatineel partnergeweld verwijst naar de situatie waarin een verhit conflict uit de hand loopt en geweld tot gevolg heeft. In de meeste gevallen komt het geweld van beide kanten. 
• Intiem terrorisme is wanneer een partner geweld gebruikt als een middel om de ander te controleren en te onderdrukken. De fysieke kracht en dwang die worden gebruikt bij intiem terrorisme is meestal slechts één van de technieken in een groter patroon van bedreiging, isolatie en economische dominantie. We onderscheiden verschillende facetten van intiem terrorisme: Het fysiek geweld van intiem terrorisme komt vaak samen voor met verschillende opties:
  • Isolatie is het controleren van waar een partner naartoe gaat, met wie en wanneer.
  • Intimidatie verwijst naar dreiging, het kapotmaken van spullen en het misbruiken van huisdieren.
  • Economisch misbruik verwijst naar het stelen van geld of voorkomen van werk.
  • Emotioneel misbruik bestaat uit het de schuld geven, vernederen en afwijzen van je partner.
  • Minimaliseren verwijst naar het ontkennen van het bestaan van het geweld.
• Gewelddadig verzet verwijst naar de situatie waarbij een partner met geweld terugvecht tegen intiem terrorisme. 

Vrouwen en mannen zijn even waarschijnlijk om situationeel partnergeweld te plegen, maar intiem terrorisme heeft vaker een man als dader. Vrouwen en mannen zijn over het algemeen net zo gewelddadig, maar mannen zijn waarschijnlijker om ook daadwerkelijk letsel aan te brengen. Situationeel partnergeweld ontstaat door aandrijvende en remmende invloeden die ver, dispositioneel, relationeel of situationeel kunnen zijn. Intiem terrorisme wordt meestal gepleegd door mannen die een vijandige houding naar vrouwen hebben en die geplaagd worden door gevoelens van onbekwaamheid. Mannen die hun vrouw misbruiken voelen zich vaak superieur over vrouwen en geloven dat hun agressie een legitieme reactie is op een gebrek aan respect vanuit hun vrouw. Vrouwen geven in sommige gevallen zichzelf de schuld van misbruik en geweld. De meeste slachtoffers van misbruik verlaten hun relatie, maar mensen blijven juist vaak wanneer ze het gevoel hebben dat ze niet beter af zouden zijn in hun eentje. Sommigen hebben als reden dat ze de relatie oprecht niet willen verlaten.

Er bestaan zoals genoemd factoren die geweld kunnen aanjagen maar ook factoren die geweld kunnen voorkomen. Voorbeelden van factoren die geweld kunnen aanjagen zijn conflict, bedrog, afwijzing en agressie. Een gewelddadige familiegeschiedenis, een hoge mate van negatieve emotionaliteit, het hebben van verschillende hechtingsstijlen en een hete of luidruchtige omgeving zijn ook factoren die geweld kunnen faciliteren. Voorbeelden van factoren die in staat zijn om geweld te voorkomen of te minimaliseren zijn egalitaire culturele normen, een hoge mate van gewetensvolheid, tevredenheid en toewijding aan de relatie en een sobere omgeving.