Geraakt zijn, of geraakt blijven?

Als iets je raakt

Soms merk ik dat ik ineens geraakt word door boosheid, verdriet of een gevoel van gekwetstheid, zonder dat ik direct kan aanwijzen waar het vandaan komt.

Het gaat vaak snel. Iemand zegt iets, laat iets na, of kiest een toon die bij me blijft hangen. Nog voor ik het doorheb, ben ik aan het denken: verklaren, herhalen, vergelijken. En ergens voel ik dan al dat dit niet alleen over dit moment gaat. Dat het iets raakt wat ik vaker heb gevoeld. Misschien iets ouds. Misschien een verlangen om gezien of serieus genomen te worden.

Het verhaal van de twee wolven

Op zulke momenten denk ik soms aan het verhaal van de Cherokee-grootvader, die vertelt over twee wolven die in hem leven. De ene staat voor woede, jaloezie en trots. De andere voor rust, vertrouwen en mildheid.

Wanneer zijn kleinzoon vraagt welke wolf wint, antwoordt hij: degene die je voedt.
Wat mij daarin raakt, is dat de grootvader niet spreekt over winnen of verliezen, maar over aandacht en richting: welke stem hij ruimte geeft om door te klinken.

Voor mij zegt dit verhaal niet dat gevoelens maakbaar zijn. Wat opkomt, komt op. Maar het herinnert me eraan dat ik wel invloed heb op wat er daarna gebeurt. Wanneer ik vastloop, probeer ik mijn aandacht te verleggen. Niet door de pijn te negeren, maar door ruimte te maken voor een ander, mogelijk milder verhaal dat zich eromheen kan vormen. Soms is dat al genoeg om het niet zwaarder te maken dan het al is.

Van geraakt zijn naar beweging

In mediation zie ik iets vergelijkbaars gebeuren. Mensen raken verstrikt in wat er is gebeurd, en in de betekenis die dat gaandeweg heeft gekregen.

Wat iemand meemaakt, overkomt hem of haar. Daarin is weinig keuze. Maar hoe lang iemand daarin vast blijft zitten, ligt minder vast dan het vaak voelt. Pijn dient zich aan. Lijden ontstaat wanneer die pijn geen ruimte meer krijgt om te veranderen.

In mediation maken we dat onderscheid weer voorzichtig zichtbaar. Niet om de pijn weg te nemen, maar om het gesprek weer wat lucht te geven. Wanneer het verhaal iets minder dwingend wordt, ontstaat er vaak beweging. Die beweging kan de aard van het gesprek veranderen, van verdedigen naar verkennen. Niet meteen richting een oplossing, maar wel richting ruimte. En soms is dat precies waar iets nieuws kan beginnen.