Vogelzang/Gemeente Landgraaf - Arrest

Vogelzang/Gemeente Landgraaf (HR 18-09-2015, NJ 2016/78)

Onderwerp

Pretentie van eigendom

Casus

Vogelzang c.s. zijn sinds 1989 eigenaar van een bungalow met tuin in Landgraaf. Begin 2010 willen Vogelzang c.s. willen deze bungalow verkopen. In het kadaster is vermeld dat de gemeente Landgraaf eigenaar is van aangrenzende stukken grond. Vogelzang c.s. menen echter dat zij deze stukken grond voor ten minste twintig jaar in bezit hebben gehad en dat zij door verkrijgende verjaring eigenaar van de grond zijn geworden.

Rechtbank en hof

De rechtbank verklaart voor recht dat de rechtsvordering van de gemeente tot revindicatie van de groene strook grond en de grootste gele strook grond is verjaard. Tegen deze uitspraak is de gemeente Landgraaf in hoger beroep gegaan. Het hof vernietigt de uitspraak van de rechtbank wat betreft het oordeel dat er sprake is van extinctieve verjaring ten aanzien van de grootste gele strook. Er is geen sprake geweest van feitelijke machtsverschaffing met de pretentie rechthebbende te zijn gedurende een periode van twintig jaar. De plaatsing van een stenen nummerbord met huisnummer en het aangelegde pad dat alleen toegang verleent tot de woning van Vogelzang c.s. op de grootste gele strook duiden niet op een pretentie van eigendom. Naar het oordeel van het hof kan ook een huurder een stenen nummerbord plaaten en een pad aanleggen. Bovendien doet het gebrek aan een zichtbare scheidslijn tussen de grootste gele strook en het perceel van Vogelzang c.s. geen bezit ontstaan. Ook het feit dat de grootste gele strook optisch een geheel vormt met de grond van Vogelzang leidt niet tot een aanwijzing van inbezitneming.

Hoge Raad

Om te kunnen bepalen of een persoon een zaak in bezit heeft genomen, moet worden beoordeeld of hij de feitelijk macht over die zaak uitoefent (art. 3:113 lid 1 BW). Als de zaak in het bezit van een ander is, zijn enkele op zichzelf staande machtsuitoefeningen voor inbezitneming onvoldoende (art. 113 lid 2 BW). De machtsuitoefening moet naar verkeersopvatting het bezit van de oorspronkelijke bezitter teniet doen. De voor bezit vereiste feitelijk macht wordt bepaald naar verkeersopvatting en op grond van uiterlijke feiten (art. 3:108 BW). Volgens de Hoge Raad leidt de theoretische mogelijkheid dat ook een huurder de feitelijke macht over de strook grond kon uitoefenen nog niet tot het oordeel dat Vogelzang c.s. de strook grond niet in bezit hebben genomen. Als er objectieve aanwijzingen waren om de machtuitoefening door Vogelzang als die van een huurder aan te merken, is deze mogelijkheid pas van belang. De gemeente Landgraaf dient zich eveneens daarop te beroepen. De Hoge Raad vernietigt derhalve het arrest van het hof.