Kwalitatief onderzoek is nuttig voor het begrijpen van betekenissen die mensen toeschrijven aan de gebeurtenissen in hun levens. Zo kunnen de knooppunten tussen culturele thema’s en praktijken en het individuele leven begrepen worden. In kwalitatief onderzoek zijn er twee bronnen van modellen: (1) modellen waarvan de componenten alleen afkomstig zijn uit analyse van kwalitatieve data en (2) modellen die deze analyse verbinden met verwante onderzoeken en theorieën die versterking en verbetering geven aan de resultaten van die analyse
De methoden van dataverzameling zijn interviewteksten, observaties en documentanalyse. Er zijn drie manieren waarop kwalitatieve onderzoekers denken over dataverzameling en analyse: naive empiricism (onderzoekers denken dat ze hun vooroordelen aan de kant hebben gezet en inductief bezig zijn met analyseren), an informed quasi-indictive approach (onderzoekers erkennen dat ze vooroordelen hebben en proberen deze aan de kant te zetten terwijl ze proberen de informanten te begrijpen) en deductive approach (begint met een conceptueel kader die onderzoekers helpt om de sociale processen te begrijpen maar de onderzoekers hopen te veranderen door het onderzoeksproces).
Kwalitatieve onderzoekers leggen de focus op wat het betekent om mens te zijn en de betekenissen die mensen toeschrijven aan gebeurtenissen in hun levens. Onderwerpen en vragen die naar voren komen zijn: trouw (hoe goed vertegenwoordigen we de standpunten van de informanten?), betrouwbaarheid (hoe zijn we tot analyses en conclusies gekomen), toepassing (hoe kunnen deze resultaten in een andere setting toegepast worden?) en verder sociale rechtvaardigheid, sociale veranderingen en hoe informanten zich opstellen tegen (verschillende) onderzoekers. De producten van kwalitatief onderzoek zijn (1) theorieën: concepten, hypothesen en modellen, (2) beschrijvende verslagen van geleefde ervaringen en (3) tekstanalyse.
Kwalitatief onderzoek draagt bij aan identificatie, ontwikkeling, testen, verfijning en herformulering van concepten, hypothesen en theorievorming.
Een benadering van theorievorming is deductive qualitative analysis; die begint met een conceptueel model met het doel het te testen, verfijnen of weerleggen om zo betere concepten en hypothesen te maken (met bewijzen en implicaties uit onderzoek). De conceptuele modellen waarmee onderzoekers beginnen kunnen variëren van strak gedefinieerd tot ruw en ongericht. Een mogelijke vorm hiervan is een zeer abstract model die gebaseerd is op eerder onderzoek en theorieën. Een tweede vorm bestaat uit een losse verzameling van ideeën en concepten die afkomstig zijn uit meerdere bronnen en een derde vorm kan bestaan uit grof gevormde ideeën en ingevingen die soms gebaseerd zijn op professionele en/of persoonlijke ervaringen. Deductieve kwalitatieve analyse is een significante manier om conceptuele modellen te construeren.
Een andere benadering is de grounded theory; wat betekent dat je met open mind het veld ingaat met het vertrouwen dat er een onderzoekbaar probleem zal ontstaan. Het doel is om concepten en hypothesen (die verbonden zijn met data) te ontwikkelen. Het gaat erom dat onderzoekers de standpunten van informanten zo goed mogelijk moeten kunnen begrijpen en in theorie zetten. Beide benaderingen kunnen bijdragen tot verfijning en herformulering van bestaande theorieën en kunnen ook leiden tot nieuwe theorieën.
Codeerschema’s (generische procedures dat gebruikt kan worden in verhalende onderzoeken) bestaan uit drie niveaus: open coding (het toekennen van labels aan concrete verschijnselen in de tekst), selective coding (dit gebeurt nadat onderzoekers een volgend concept hebben gekozen om op te focussen) en axial coding (onderzoekers bekijken verschillende dimensies van concepten).
Orale geschiedenis is het meest beschrijvende type van kwalitatief onderzoek. Het doel is om historische gebeurtenissen te begrijpen vanuit het oogpunt van degenen die het hebben beleefd. Het gebruik van portret geeft de complexiteit en rijkdom van menselijke ervaring weer vanuit het oogpunt van informanten. Interpretive phenomology probeert de mens te begrijpen in zijn context, terwijl ontologie de nadruk legt op wat het betekent om mens te zijn.
Theoretische tekstanalyse gaat over het aantonen van een theoretisch kader of model door het gebruik maken van case materialen.
Hier wordt zowel kwalitatieve als kwantitatieve methoden gebruikt voor onderzoek, bijvoorbeeld de combinatie van case studies, demografische gegevens en enquêtes geven een meer vollediger beeld zodat diepgaande en allesomvattende onderzoeksresultaten verkregen kunnen worden. Kwalitatief onderzoek kan veel bieden aan familiepsychologen zoals theorievorming, hypothesetesting, rijke beschrijvingen van familiefenomenen, diepe tekstanalyses enzovoorts.
Vaardigheden die nodig zijn om kwalitatief onderzoek uit te voeren zijn: (1) Capaciteiten om gedetailleerde beschrijvingen te trekken uit observatie van omgeving en van verschillende typen documenten, (2) capaciteiten voor conceptueel denken, (3) capaciteit voor flexibel denken en (4) de discipline om antwoord te geven op vragen zoals hoe kunnen mijn bevindingen zorgen voor een bijdrage, verandering, transformatie op wat er al bekend is.
