Er is veel onderzoek geweest naar schizofrenie en het bijbehorende slechte inzicht. De etiologie van het slechte inzicht is niet alleen een gevolg van verdedigingsmechanismen, maar ook van neurologische gebreken. Een interessante zaak was die van Theodore Kaczynski (de “Unabomber”). Hij weigerde onderzocht te worden door een psychiater, vanwege de angst om een bepaald label te krijgen. Dit zorgde er voor dat de advocaten van de aanklager eisten dat een argument wat te maken had met zijn mentale gezondheid niet aangedragen mocht worden in de rechtszaak. Dit terwijl een getuigenis van krankzinnigheid waarschijnlijk de enige mogelijkheid bood om te ontkomen aan de doodstraf. Kaczynski is er toen van beschuldigd de rechtszaak bewust in de war te schoppen. Het onderzoek naar inzicht bij psychiatrische patiënten laat zien dat dit soort gedrag vaker voorkomt. Het is vaker voorgekomen dat patiënten met schizofrenie een irrationele dwang voelen om te bewijzen dat ze niet “gek” zijn, ook wanneer daar levensbedreigende consequenties aan verbonden zijn. Anosognosie is een neurologische toestand waarbij iemand niet bewust is van zijn aandoening. Dit kan als verklaring dienen waarom Kaczynski geen psychiatrische evaluatie wilde ondergaan.
Er is veel onderzoek geweest naar schizofrenie en het bijbehorende slechte inzicht. De etiologie van het slechte inzicht is niet alleen een gevolg van verdedigingsmechanismen, maar ook van neurologische gebreken. Een interessante zaak was die van Theodore Kaczynski (de “Unabomber”). Hij weigerde onderzocht te worden door een psychiater, vanwege de angst om een bepaald label te krijgen. Dit zorgde er voor dat de advocaten van de aanklager eisten dat een argument wat te maken had met zijn mentale gezondheid niet aangedragen mocht worden in de rechtszaak. Dit terwijl een getuigenis van krankzinnigheid waarschijnlijk de enige mogelijkheid bood om te ontkomen aan de doodstraf. Kaczynski is er toen van beschuldigd de rechtszaak bewust in de war te schoppen. Het onderzoek naar inzicht bij psychiatrische patiënten laat zien dat dit soort gedrag vaker voorkomt. Het is vaker voorgekomen dat patiënten met schizofrenie een irrationele dwang voelen om te bewijzen dat ze niet “gek” zijn, ook wanneer daar levensbedreigende consequenties aan verbonden zijn. Anosognosie is een neurologische toestand waarbij iemand niet bewust is van zijn aandoening. Dit kan als verklaring dienen waarom Kaczynski geen psychiatrische evaluatie wilde ondergaan.
Het niet bewustzijn van je ziekte is een veel bewezen fenomeen bij schizofrenie. Het komt ook voor dat een patiënt verschillende inzichten heeft in de verschillende symptomen (het ene symptoom merkt hij wel, het andere niet). Slecht inzicht hangt tevens samen met minder meegaand zijn met de behandeling, onvrijwillige opneming en een slechter verloop van de ziekte. Wat betreft etiologie lijken neuropsychologische gebreken een grote rol te spelen. Vroeger werd er aangenomen slecht inzicht te maken had met een verdedigingsreactie, maar deze aanname wordt niet ondersteund door onderzoek. Slecht inzicht bij schizofrenie heeft veel overeenkomsten met anosognosie bij neurologische aandoeningen: gebrek aan bewustzijn van de ziekte, het volhoudende geloof ondanks tegenstrijdig bewijs, confabuleren om te tegenstrijdigheden te verklaren en een dwang om hun zelfconcept te bewijzen.
Laesies in de niet-dominante hemisfeer en frontale kwabben zijn betrokken bij anosognosie. Schizofrene personen laten ook gebreken zien in het functioneren van de frontaal kwab en hypofrontaliteit. 3 onderzoeken konden de relatie niet terugvinden. Deze onderzoeken maten echter andere aspecten van inzicht en een onderzoek had een lage statistische power. Om deze reden worden deze onderzoeken niet als mislukte replicaties gezien. In veel gevallen zouden mensen met schizofrenie niet het label “slecht inzicht” moeten krijgen, maar anosognosie.
Theodore Kaczynski (de Unabomber) stond terecht voor bombardementen gedurende een periode van bijna 10 jaar, waarbij drie mensen omgekomen zijn en 23 gewond zijn geraakt. Het bewijs tegen hem was overweldigend. Hoewel Kaczynski het goed vond om geëvalueerd te worden door 4 psychologen en psychiaters, weigerde hij geëvalueerd te worden door de experts van de overheid. De aanklagers beargumenteerden dat hij op deze manier de rechtszaak aan het manipuleren was, terwijl de verdediging aandroeg dat Kaczynski een hersenaandoening had die hem ertoe zette een diepe angst te hebben om als mentaal ongezond bestempeld te worden en een aversie had tegen psychiaters. Toen dit weerlegd werd, hebben de onderzoekers van het huidige artikel de verdediging op de hoogte gesteld van het fenomeen van anosognosie. De verdediging voerde aan dat Kaczynski mentaal ongezond was, waarop Kaczynski zijn advocaten wilde ontslaan en zijn eigen verdediging wilde voeren. Hij wilde in geen geval neergezet worden als een psychiatrische patiënt. Dit mocht niet van de rechter. Een onafhankelijke expert diagnosticeerde Kaczynski met schizofrenie en uiteindelijk werd Kczynski een deal aangeboden van levenslang. Deze nam Kaczynski aan. Kaczynski koos voor de rest van zijn leven opgesloten zitten, in plaats van toegeven dat hij een mentale aandoening had.
