Artikelsamenvatting bij Mental health in migrant children van Stevens & Vollebergh - 2008

Welke verklaringen werden door eerder onderzoek vaak gegeven voor het verhoogde risico op mentale gezondheidsproblemen bij migrantenkinderen?

Vele vroege onderzoeken gaven de volgende drie redenen:

• Het migratieproces veroorzaakt stress door het verlies van familie en vrienden, gewoonten en omgeving. Migranten moeten zich ook aanpassen aan een nieuwe culturele omgeving, vaak met andere morele waarden en normen en een nieuwe taal.
• De restrictieve processen in de ontvangende samenleving veroorzaken stress. Migrantenpopulaties nemen vaak de minderheidspositie in hun gastland in en hebben vaak een zwakke sociale positie aan de onderkant van de bestaande sociale hiërarchie. Discriminatie en restrictief beleid kunnen leiden tot gesegregeerde woon-, economische, sociale en psychologische omgevingen die nadelige gevolgen hebben voor de geestelijke gezondheid.
• De specifieke culturele achtergrond van bepaalde migrantengroepen. Twee modellen die culturele kenmerken relateren aan de geestelijke gezondheid van kinderen zijn het probleem-onderdrukking model en het ´adult-distress threshold model´.

Wat is het probleem-onderdrukking model?

Dit model suggereert dat culturele factoren het gedrag van kinderen rechtstreeks beïnvloeden. Kinderen adopteren, internaliseren en gedragen zich in overeenstemming met de culturele normen van aanvaardbaar en onaanvaardbaar gedrag.

Wat is het ´adult-distress threshold model´?

Dit model neemt aan dat cultuur indirect de kans op bepaalde problemen bij migrantenkinderen beïnvloedt, omdat ouders en volwassenen in het algemeen de ontwikkeling van ongewenst gedrag onderdrukken (bijvoorbeeld door middel van straf of sociale druk), en de ontwikkeling van passend gedrag aanmoedigen (bijvoorbeeld via onderwijs, modellering of beloning).

Wat is het gezonde migranten effect?

Dit veronderstelde effect houdt in dat het overwinnen van de migratiehindernissen voor de feitelijke migratie resulteert in een selectie van de geschikte mensen (mensen met een goede fysieke en mentale gezondheid). Het veronderstelt dat er binnen migrantengezinnen vaak een samenhangende en ondersteunende gezinscultuur bestaat die hen beschermt tegen de ontwikkeling van psychische gezondheidsproblemen. Hierdoor zouden migrantenjongeren een verminderd risico hebben op geestelijke gezondheidsproblemen.

Wat is het belang van het type informant bij het bepalen van de prevalentie van probleemgedrag bij migrantenkinderen?

Het niveau van probleemgedrag bij kinderen hangt sterk af van de informant die wordt gebruikt om dit probleemgedrag te beoordelen (leraren, ouders, zelfrapportage). Deze verschillen in gerapporteerd probleemgedrag kunnen weerspiegelingen zijn van:

• Feitelijke verschillen in gedrag van kinderen. Het kind wordt in verschillende contexten gezien en hebben verschillende interacties met leraren en ouders.
• Verschillen in drempels om probleemgedrag te melden. Culturele normen over gepast gedrag van kinderen kunnen verschillend zijn.
• Vooroordelen in probleemgedragrapporten. Zowel leraren als ouders, en zelfrapportages, worden beïnvloed door biases.

Wat is de ´gouden standaard´ met betrekking tot het onderzoeken van de prevalentie van probleemgedrag bij kinderen?

De gouden standaard is gebaseerd op een semi-gestructureerd klinisch interview voor kinderen en adolescenten en een diagnostiek interviewschema voor kinderen en ouders, in combinatie met schoolinformatie, die in consensus is opgesteld door een commissie bestaande uit een gediplomeerde psychiater, twee kinderpsychiaters en een psycholoog/cultureel antropoloog.

Wat is het belang van kenmerken van migrantengroepen bij het bepalen van de prevalentie van probleemgedrag bij migrantenkinderen?

Het effect van migratie hangt af van de specifieke kenmerken van de migrantengroep. Het vergelijken van autochtone jongeren met een mix van migrantenjongeren (wat in veel onderzoeken gebeurt) op basis van de aanname dat alleen het algemene migratieproces van belang is (en niet zozeer de specifieke kenmerken van de migrantengroep) is problematisch omdat het grote differentiële effecten tussen bepaalde migrantengroepen negeert. Kenmerken van de migrantengroepen, zoals sociaal-economische status, gezinsstress en originele culturele achtergrond moeten in beschouwing worden genomen:

• Het controleren voor sociaal-economische status leek de relatie tussen migratie en probleemgedrag niet wezenlijk te veranderen.
• Allochtone adolescenten ervaren niet meer stress met hun ouders dan andere adolescenten en deze factor verklaart niet waarom allochtone jongeren een verhoogd risico lopen op probleemgedrag.
• Het dynamische karakter van cultuur lijkt geen verklaring te geven voor verhoogde niveaus van probleemgedrag bij allochtone jongeren.

Wat is het belang van de kenmerken van de gastlanden bij het bepalen van de prevalentie van probleemgedrag bij migrantenkinderen?

Specifieke kenmerken van de ontvangende landen kunnen bijdragen aan de manifestatie van verschillen in probleemgedrag tussen migrantenkinderen en autochtone kinderen:

• Het niveau van probleemgedrag bij een migrantenjongerenpopulatie kan afhangen van de specifieke selectie van bepaalde soorten migranten door de ontvangende landen (sommige landen halen veel ongeschoolde migranten binnen, andere landen vooral hoog opgeleide migranten). Dit beïnvloedt het potentieel van de migrantengroepen om (sociaal-economisch) succes te behalen na de migratie.
• De mate van pluralisme en houding ten opzichte van integratie in het ontvangende land kan invloed hebben op het gemiddelde niveau van probleemgedrag bij immigrantenjongeren (denk aan verschillen in immigrantenbeleid en waargenomen discriminatie).
• Onderzoeken gebruiken van autochtone kinderen uit het ontvangende land als referentiepunt. Cross-culturele of internationale verschillen in geestelijke gezondheidsproblemen bij autochtone kinderen bemoeilijken de vergelijkingen met onderzoeken uitgevoerd in verschillende landen.

Wat is het belang van geslacht en leeftijd van migrantenkinderen bij het bepalen van de prevalentie van hun probleemgedrag?

Verschillende socialisatie-eisen aan dochters in vergelijking met zonen in migrantengezinnen, met name in gezinnen die uit meer traditionele culturen komen, kunnen leiden tot verschillende effecten van migratie op probleemgedrag bij jongens en meisjes. Eerder onderzoek toont aan dat het belangrijk is om rekening te houden met zowel sekse- als leeftijdsverschillen bij het vergelijken van probleemgedrag bij allochtone en autochtone jongeren.

Op welke manier heeft de migrantenstatus een modererend effect op de voorspellers van probleemgedrag bij migrantenkinderen?

De impact van bepaalde risicofactoren kan afhangen van de culturele achtergrond van de migranten. Veel immigranten zijn afkomstig uit zogenaamde collectivistische culturen waarin het zelf wordt gezien als ingebed in relaties, doelen worden geformuleerd in termen van gemeenschappelijke verantwoordelijkheden, en relaties de nadruk leggen op de samenhang van de groepsleden. De ontvangende landen worden vaak beschouwd als individualistische culturen waarin het zelf wordt gezien als een autonome entiteit, waarin doelen worden geformuleerd in termen van zelfontplooiing en competentie, en relaties worden gezien als evoluerend tussen afzonderlijke individuen.

Welke rol speelt het individualistische/collectivistische kenmerk van de culturen bij het bepalen van probleemgedrag bij migrantenkinderen?

Mensen uit collectivistische culturen zijn mogelijk kwetsbaarder voor relationele stress (zoals problemen met ouders, vrienden en school) en het gebrek aan steun van deze belangrijke anderen. Aangezien collectivistische culturen worden gekenmerkt door hiërarchische relaties tussen ouders en kinderen, kan strikt ouderlijk toezicht worden gezien als een legitieme uitdrukking van ouderlijk gezag en dus niet noodzakelijkerwijs leiden tot hoge niveaus van probleemgedrag bij kinderen. In individualistische culturen lijkt strikt ouderlijk toezicht discipline te worden gezien als een ouderlijke behoefte aan controle en dominantie over het kind en kan dus verband houden met een hoog niveau van probleemgedrag van kinderen.