Panmo (HR 08-06-2001, JOR 2001/171)
Feiten
Bij vonnis van 8 april 1992 heeft de rechtbank de groothandel in confectiekleding Panmo failliet verklaard. De curator (eiser tot cassatie) spreekt het bestuur (en feitelijk beleidsbepaler) van het failliete kledingbedrijf Panmo aan wegens onbehoorlijk bestuur op grond van artikel 2:248 BW.
Volgens de curator is er sprake van onbehoorlijk bestuur vanwege:
- De overname van verliesgevende activiteiten van een voormalige dochtervennootschap
- De overname van schulden met betrekking tot deze activiteiten
- Achterstelling van een vordering van Panmo op een aan de voormalige dochter gelieerde rechtspersoon
De vordering werd door de rechtbank toegewezen. Bij het hof werd het verworpen. Waarna de curator in cassatie is gegaan. De vraag die dan aan de orde is; wanneer is sprake van een kennelijk onbehoorlijk bestuur in de zin van art. 2:248/138 BW (en 36 Iw 1990)?
Hoge Raad
De Hoge Raad stelt dat: "(…) dat de bepaling van art. 2:248 BW niet ziet op aansprakelijkheid voor, en dus "bestraffing" van onopzettelijke domheden of beleidsfouten, die gerekend kunnen worden tot de normale risico's van het ondernemen. Kennelijk onbehoorlijk bestuur in de zin van dat artikel impliceert dat aan bestuurders een ernstig verwijt gemaakt kan worden van onverantwoordelijk handelen met de wetenschap - objectief te bepalen - dat schuldeisers daarvan de dupe zouden worden, een beleid voorts dat (…) geen bestuurder met de voor het leiden van een onderneming als Panmo vereiste bekwaamheid zou hebben gevoerd, zonder dat hij zich er daarbij van bewust moet zijn geweest de overige crediteuren van Panmo te benadelen. Er moet sprake geweest zijn van roekeloos, lichtzinnig, onbezonnen en onverantwoordelijk gedrag. De toevoeging van het woord "kennelijk" duidt er voorts op dat in geval van twijfel de bestuurders het voordeel van die twijfel wordt gegund."
Er kan slechts worden gesproken van onbehoorlijk bestuur, in de zin van art. 36 lid 3 Iw 1990 en de art. 2:138 en 248 BW, als geen redelijk denkend bestuurder (onder dezelfde omstandigheden) zo gehandeld zou hebben.
Kern
Ernstig verwijtbaar handelen is geen voldoende grond om kennelijk onbehoorlijk bestuur aan te nemen. Er geldt een zwaardere maatstaf voor het aannemen van hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders bij faillissement dan voor de interne aansprakelijkheid van 2:9 BW. Voor het aannemen van kennelijk onbehoorlijke taakvervulling, moet aannemelijk zijn dat geen redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zo gehandeld zou hebben.