Von Hannover v. Germany (ECHR 24-06-2004, appl. no. 59320/00)
Feiten
I.c. gaat het om een zaak van prinses Caroline van Monaco tegen Duistland, omtrent de rechtmatigheid van foto’s van privéactiviteiten van de prinses, waarbij zij niet in functie was.
In de nationale procedure die voorafging, had het Duitse Bundesverfassungsgericht bepaald dat foto's van Caroline met haar kinderen niet mochten worden gepubliceerd. Ook foto's genomen op plaatsen waar iemand zich veilig met anderen denkt te kunnen terugtrekken (ook openbare plaatsen zoals restaurants) werden aangemerkt als inbreuk op de privacy. Echter, de foto's van Caroline op een paard of van de prinses in zwempak op het strand, vielen volgens het Duitse Bundesverfassungsgericht wel gewoon onder de persvrijheid. Dit omdat zij deelneemt aan het openbare societyleven. Hierna klaagt Caroline van Monaco bij het Europese Hof voor de mensenrechten.
EHRM
Het Europese hof voor de rechten van de mens oordeelde dat publieke figuren aanspraak hebben op een privéleven ook als zij in het openbaar verschijnen. Ook personen die bekendheid of publieke belangstelling genieten, mogen legitieme verwachtingen hebben als het gaat om de eerbiediging van hun persoonlijke levenssfeer. Het EHRM maakt een onderscheid tussen tekst en beeld; met beeld moeten de media terughoudender zijn dan met berichten. Bovendien worden foto's van beroemdheden vaak gemaakt in een klimaat van 'belaging'. Het maakt volgens het Hof groot verschil of een beroemdheid wordt gefotografeerd bij recepties of premières en dergelijke of bij activiteiten die tot het dagelijkse leven behoren.
Het Hof stelt dat er een fundamenteel verschil is tussen enerzijds berichtgeving van algemeen belang die kan bijdragen aan het publieke debat en anderzijds publicaties die alleen de nieuwsgierigheid naar het privéleven van beroemdheden bevredigen. Maar het publiek kan wel aanspraak maken en in bijzondere gevallen informatie krijgen over het privéleven van politici of anderen die 'officiële functies' bekleden. Volgens het Hof is de vraag beslissend of een foto of artikel bijdraagt aan 'een debat van algemeen belang'. Alleen dan gaat de persvrijheid boven het recht op privacy. Hierbij wordt in ogenschouw genomen dat de foto’s van prinses Caroline genomen zijn met een telelens van enkele honderden meters afstand en in een context van een voortdurende “harassment”.
Conclusie
Het Hof geeft een ruime uitleg aan het recht op privacy. Inbreuken op dat recht in het kader van de persvrijheid worden minder snel geaccepteerd. Het EHRM stelt dat ook bekende personen, zoals leden van een koningshuis, een recht op privacy hebben. Het Duitse oordeel dat leden van de koninklijke familie alleen privacybescherming hebben als ze zich buiten de openbaarheid hebben afgezonderd, is volgens het EHRM onjuist. Volgens het EHRM moet altijd een afweging gemaakt worden tussen de persoonlijke levenssfeer en de uitingsvrijheid van de uitgever van de foto’s, en dat zwaar weegt of de foto’s bijdragen aan een debat over een onderwerp van openbaar belang, of dat ze alleen maar het privéleven van de geportretteerden betreffen.