Schook/Vergeer - Arrest

Schook / Vergeer (HR 19-12-1987, NJ 1988, 679 - ECLI:NL:HR:1987:AD0115)

Casus

Vergeer vordert dat voor recht wordt verklaard dat Schook’s pand niet is aan te merken als bedrijfsruimte in de zin van art. 1624 BW. Het is immers volgens hem geen bedrijfsruimte in die zin omdat het huurobject geen voor het publiek toegankelijk lokaal bevat voor rechtstreekse levering van goederen of voor dienstverlening. Schook heeft dit betwist. De rechter stelde vast dat het hier ging om een opslagruimte. Hiertoe concludeerde op basis van een “niet -officiële bezichtiging” (De rechter fietste toevallig dagelijks langs het pand). Schook gaat in cassatie.

Rechtsvraag

Mag een rechter eigen waarnemingen die buiten het officiële proces om zijn gedaan (zoals een onofficiële schouw of bezichtiging), en die niet als feiten van algemene bekendheid gelden, ten grondslag leggen aan zijn beslissing?

Rechtsregel

De Hoge Raad oordeelde dat het gebruikmaken van niet-officiële waarnemingen in strijd is met de wettelijke regeling van de gerechtelijke plaatsopneming (de schouw/descente).

• Hoor en hoorwederhoor: de wettelijke regeling rond een gerechtelijke plaatsopneming biedt essentiële procesrechtelijke waarborgen, zoals de aanwezigheid van partijen en de mogelijkheid om opmerkingen te maken.
• Openbaarheid van de bewijsvoering: een niet-officiële bezichtiging ontneemt partijen de kans om te reageren op wat de rechter meent te hebben waargenomen.