Wanneer ontstaat conflict en hoe speelt het een rol in onze intieme relaties? - Chapter 11

Wat is de functie van conflict?

Interpersoonlijk conflict ontstaat wanneer mensen iets wat ze willen moeten opgeven door de invloed van hun partner. Conflict is onontkoombaar: Er zijn spanningen, dialectieken, die zijn verweven binnen hechte relaties en vroeg of laat spanning veroorzaken. Dialectieken verwijven naar de verschillen in motivaties tussen partners in een relatie. Conflict komt veel en vaak voor.

De frequentie van conflict binnen een relatie wordt geassocieerd met de mate waarin de partners in een relatie hoog scoren op negatieve emotionaliteit en laag scoren op vriendelijkheid. De persoonlijkheid van de mensen in de relatie heeft dus invloed op de hoeveelheid van conflict. Mensen die hoog scoren op negatieve emotionaliteit zijn impulsiever en hebben vaak vervelende confrontaties met hun partner. Aan de andere kant ervaren mensen die hoog scoren op vriendelijkheid veel minder conflict met hun partner. Wanneer er toch conflict plaatsvindt, lossen vriendelijke mensen die meestal op een coöperatieve en makkelijke manier op. Hechtingsstijlen hebben ook invloed op de frequentie van conflict in onze intieme relatie. Mensen die een veilige hechtingsstijl hebben, ervaren minder conflict en managen conflict beter wanneer het wel plaatsvindt. De fase van het leven waarin de partners zich bevinden is ook van invloed op de frequentie van conflict: Conflict met onze romantische partners stijgt volgens Chen en zijn collega's (2016) tot een hoogtepunt in onze midden twintiger jaren en neemt hierna geleidelijk aan weer af. Een lage compatibiliteit van de partners, een grote mate van stress, slechte slaap en overmatig alcoholgebruik verhogen de mate van conflict in een relatie. 

Hoe verloopt een conflict?

We onderscheiden vier verschillende categorieën van gebeurtenissen die conflict kunnen veroorzaken: kritiek, onlegitieme eisen, afwijzing en cumulatieve irritaties.

• Wanneer onze partner kritiek op ons uit ervaren we verbale of nonverbale acties van hem of haar die ontevredenheid over ons gedrag, houding of eigenschappen laat blijken. 
• Onlegitieme eisen verwijzen naar verzoeken van onze partner die oneerlijk op ons overkomen omdat ze de normale verwachting die we van onze partner hebben overschrijden.
• Afwijzing verwijst naar een situatie waarin één persoon de ander benaderd in de hoop een bepaalde reactie te ontvangen, maar de ander persoon erin faalt om hier adequaat op te reageren.
• Cumulatieve irritaties verwijst naar de opeenstapeling van kleine irritaties die leidt tot een ruzie waarbij de emmer overloopt.

Dader/waarnemer effecten en de zelf-bedienende bias dragen bij aan attributioneel conflict, waarbij partners ruziemaken over wiens standpunt waar is. Wanneer een aansporende gebeurtenis heeft plaatsgevonden, kiezen partners ervoor om het conflict met elkaar aan te gaan of het te laten gaan. Wanneer escalatie plaatsvindt en het conflict verhit raakt, worden de nare dingen die partners naar elkaar uitspreken op een directe of juist indirecte manier uitgesproken. Norse interacties krijgen een wispelturig karakter op het moment dat de partners in een patroon van negatieve affect reprociteit vervallen. Hierdoor kunnen ze tijdelijk overweldigd raken wanneer overvloeding plaatsvindt. Een frustrerende eisen/terugtrekken cyclus vindt plaats wanneer één persoon de ander benaderd over een probleem in de relatie, maar de ander reageert door het conflict of de discussie te vermijden. Vrouwen staan meestal aan de eisende kant, terwijl mannen vaker de discussie vermijden. 

Onderhandeling vindt plaats wanneer een stel samenwerkt aan een oplossing voor het conflict op een verstandige en rustige manier, door bijvoorbeeld actief te luisteren naar hun partner en een optimistische houding aan te nemen. Tijdens de onderhandeling is het bevordelijk wanneer je de uitkomsten van de kwestie voor je partner belangrijk acht, een perspectief van een derde partij aan te nemen en gericht te zijn op de toekomst. Succesvolle onderhandlingen kennen oplettendheid en begrip van elkaars standpunt, optimisme, een wederzijds belang voor een fijne uitkomst voor onze partner en een toekomstperspectief. We onderscheiden vier verschillende reacties op ontevredenheid in intieme relaties: Uiten, loyaliteit, verwaarlozing en weggaan. 

• Uiten verwijst naar actief en constructief gedrag dat bedoeld is om de situatie te verbeteren door problemen te bediscussiëren met onze partner.
• Loyaliteit verwijst naar passief maar constructief gedrag waarbij we optimistisch een hoopvol wachten tot de omstandigheden verbeteren.
• Verwaarlozing verwijst naar passief en destructief gedrag waarbij we de discussie van belangrijke onderwerpen vermijden en de onderlinge afhankelijkheid in onze relatie reduceren.
• Weggaan verwijst naar actief en destructief gedrag dat wordt gekenmerkt door het verlaten van onze partner, dreigen met het beëindigen van onze relatie, of te gaan schreeuwen of slaan. 

Accomodatie vindt plaats wanneer partners met kalmte reageren op de provocatie van hun partner. We onderscheiden vier soorten partnerstellen in termen van hoe ze ruziemaken: bevlogen partners, validators, vermijders en vijandige partners. 

• Bevlogen partners hebben frequente en gepassioneerde conflicten in hun relatie. 
• Validators hebben kalmere en meer relaxte discussie. 
• Vermijders vermijden elk conflict waar mogelijk en houden niet van confrontatie.
• Vijandige partners hebben veel conflicten met veel negativiteit. Huwelijken tussen vijandige partners zijn fragiel en houden niet vaak stand.

Wat zijn de mogelijke uitkomsten en gevolgen van conflict?

We onderscheiden vijf verschillende mogelijke uitkomsten waarin een conflict kan eindigen: separatie, dominantie, compromis, een integratieve overeenkomst en structurele verbetering.

• Separatie vindt plaats wanneer één of beide partner in een relatie zich terugtrekken zonder het conflict op te lossen.
• Dominantie vindt plaats wanneer één van de partners zijn of haar zin krijgt en de ander zich overgeeft. Dominantie komt veel voor in relaties waarin de machtsverhouding scheef is gegroeid.
• Een compromis is wanneer beide partijen het eens worden over een uitkomst waarbij ze hun eigen wensen en hoop reduceren. Niemand krijgt in dit geval volledig wat hij of zij wil.
• Een integratieve overeenkomst bevredigt beide partner's initiële doel door middel van een creatieve en flexibele manier van conflict management.
• Structurele verbetering vindt zelden plaats. Het is het verschijnsel waarbij beide partners krijgen wat ze willen en daarnaast ook leren en groeien om bepaalde veranderingen te maken in hun relatie die structureel blijven.

Ruziemaken kan echter ook heel goed en bevordelijk zijn voor een relatie. Behendig management van conflict staat een relatie toe om te groeien en te bloeien. De spreker-luisteraar techniek biedt een structuur die helpt om een kalme en heldere communicatiestijl aan te nemen over gevoelige onderwerpen.