Ne bis in idem - Arrest

Ne bis in idem (HR 01-02-2011, NJ 2011, 394) 

Feiten

I.c. gaat het om verzoeker die door het Hof wegens "het voorbereiden of bevorderen van een feit, bedoeld in artikel 10 lid 3 van de Opiumwet, door voorwerpen en stoffen voorhanden te hebben, waarvan hij weet dat zij bestemd zijn tot het plegen van dat feit" en "witwassen" is veroordeeld tot 8 maanden gevangenisstraf waarvan 2 maanden voorwaardelijk, en tot 200 uur taakstraf, subsidiair 100 dagen hechtenis.

De verzoeker gaat in cassatie en klaagt dat het hof ten onrechte, althans onbegrijpelijk en/of onvoldoende gemotiveerd de vordering tot wijziging (uitbreiding) van de tenlastelegging heeft toegewezen.

Hoge Raad

De Hoge Raad buigt zich over de term “hetzelfde feit” als bedoeld in art. 68 Sr. De HR verduidelijkt de maatstaf voor de toepassing van art. 68 Sr en art. 313 Sv over “hetzelfde feit”. De aan verdachte verweten gedraging is in de tenlastelegging omschreven als het voorhanden hebben van materialen en stoffen die bestemd of geschikt zijn om te worden gebruikt bij onder meer het bereiden van middelen als bedoeld in lijst I bij de Opiumwet, en in de vordering tot wijziging van de tenlastelegging als het verwerven, voorhanden hebben, overdragen en/of omzetten van een uit enig misdrijf afkomstig geldbedrag. De tenlastelegging is toegesneden op art. 10a Opiumwet en de vordering tot wijziging van de tenlastelegging op art. 420bis Sr. Zowel het verschil in de juridische aard van de aan verdachte verweten feiten als het verschil tussen de omschreven gedragingen is zo groot dat geen sprake kan zijn van "hetzelfde" feit in de zin van art. 68 Sr. Het Hof heeft de vordering tot wijziging van de tenlastelegging dus ten onrechte toegewezen.

De Hoge Raad heeft later nog verduidelijkt dat gelet moet worden op de juridische aard van de feiten enerzijds en de gedraging van de verdachte anderzijds. Een aanzienlijk verschil in de juridische aard van de feiten en/of in de gedragingen kan tot de conclusie leiden dat geen sprake is van "hetzelfde feit" in de zin van art. 68 Sr.

Conclusie

Bij de beoordeling van de vraag of sprake is van ‘hetzelfde feit’, moet de rechter in de situatie waarop art. 68 Sr ziet de in beide tenlasteleggingen omschreven verwijten vergelijken.