Hoofdstuk 1 Overheidsbeleid - Inleiding in de beleidswetenschap (A. Hoogerwerf, M. Herweijer, 9e druk)

Hoofdstuk 1. Beleid, processen en effecten

1.1 Beleid en beleidswetenschap

Beleid wordt omschreven als het streven (doelgericht handelen) naar het bereiken van bepaalde doeleinden met middelen en tijdskeuzes. De beleidswetenschap houdt zich bezig met de studie van de inhoud, processen en effecten van beleid in hun politieke en maatschappelijke omgeving.

1.2 Het beleidsproces

Het beleidsproces omvat een reeks deelprocessen, van agendavorming tot beleidsevaluatie en bijsturing. Hierbij is sprake van een wisselwerking tussen factoren die bij het proces horen.

Deelprocessen	Functie
1. Agendavorming	Het bepalen van de agenda
2. Beleidsvoorbereiding	Het verzamelen en analyseren van informatie en het formuleren van adviezen met het oog op het voeren van beleid
3. Beleidsbepaling	Het nemen van beslissingen (besluitvorming) over de inhoud van een beleid
4. Implementatie	De uitvoering van de gekozen middelen voor doeleinden
5. Naleving en handhaving	De zorg dat vastgestelde gedragsnormen worden nageleefd
6. Beleidsevaluatie	Het beoordelen van de inhoud, het proces en de effecten van een beleid aan de hand van bepaalde criteria

1.3 Beleidseffecten

De effecten en gevolgen van beleid kun je beantwoorden door middel van het stellen van onderstaande deelvragen.

- Doelbereiking: Worden de doeleinden van het beleid bereikt?

- Effectiviteit: In hoeverre kan het bereiken van de doeleinden toegeschreven worden aan de gekozen beleidsinstrumenten?

- Bijwerkingen: Wat zijn de neveneffecten (niet-beoogde effecten) van het beleid?

- Efficiëntie/doelmatigheid: Hoe is de verhouding tussen kosten van de ingezette middelen en de baten van de bereikte doelen?

- Profijt: Hoe gelijk/ongelijk verdelen de kosten en baten van het beleid zich over bepaalde groepen van de bevolking en diverse overheidsinstanties?

- Conformiteit (rechtvaardigheid): Zijn de instrumenten van het beleid op de correcte manier toegepast?

- Legimiteit: In hoeverre wordt het beleid door de betrokkenen als juist beschouwd en gesteund?

1.4 Verandering van beleid op lange termijn

Er kunnen vier mogelijke vormen van ontwikkeling van een beleid optreden: rationalisering, democratisering, differentiatie en integratie.

Ontwikkelingsvorm	Definitie
1. Rationalisering	Dit is de toename van rationaliteit, d.w.z. de toename van de redelijkheid en houdbaarheid van argumentatie (zowel empirisch als normatief)
2. Democratisering	Dit is de toename van democratie, d.w.z. de mogelijkheid voor alle betrokkenen om direct of indirectie invloed uit te oefenen op het beleid
3. Differentiatie	Dit is de toename van verscheidenheid van doeleinden en middelen in het beleid en een toenemende taakverdeling en specialisatie in beleidsorganisatie
4. Integratie	Dit is de toename van afstemming en bundeling van onderdelen van het beleid en van de organisatie tot samenhangend geheel

Access:

Public

Join: WorldSupporter!

Join with a free account for more service, or become a member for full access to exclusives and extra support of WorldSupporter >>

Check: concept of JoHo WorldSupporter

Concept of JoHo WorldSupporter

JoHo WorldSupporter mission and vision:

JoHo wants to enable people and organizations to develop and work better together, and thereby contribute to a tolerant and sustainable world. Through physical and online platforms, it supports personal development and promote international cooperation is encouraged.

JoHo concept:

As a JoHo donor, member or insured, you provide support to the JoHo objectives. JoHo then supports you with tools, coaching and benefits in the areas of personal development and international activities.
JoHo's core services include: study support, competence development, coaching and insurance mediation when departure abroad.