Werkcollege week 4 Beginselen van de Democratische Rechtsstaat

Opdrachten 

1. a. CBR, Nederlandse Bank, autoriteit personenmarkten, etc. Zelfstandige bestuursorgaan: een bestuursorgaan van de centrale overheid dat niet in hiërarchisch ondergeschikt is aan een minister. 

Het is dus een: 

• Bestuursorgaan 

• Onderdeel uitmaakt van centrale overheid 

• Wettelijke voorschrift met openbaar gezag bekleed 

• Niet hiërarch ondergeschikt aan minister (wel mogelijk invloed uit te oefenen) 

Parlementaire controle wordt hierbij geschonden. Hierdoor kan de Eerste en Tweede kamer informatie verkrijgen door ministers te vragen. ZBO’s zijn niet onderschikt aan de minister en dus kan de Kamer de ZBO’s niet controleren. Er is wel beperkte mate politieke verantwoordelijkheid van het handelen van ZBO’s op zijn beleidsterrein. Wel recht van enquête mogelijkheid, maar gebruikt niet snel 
b. Art. 3 lid 1 Kaderwet. A. Behoefte is aan een onafhankelijke oordeelsvorming op grond van specifieke deskundigheid. B. sprake is van strikt regel gebonden uitvoering in een groot aantal individuele gevallen. C. Participatie van maatschappelijke organisaties in verband met de aard van de betrokken bestuurstaak bijzonder aangewezen moet worden geacht 

Autonomie: 
Bevoegdheden die zijn opgenomen in de Gemeentewet. Art. 124 eerste lid GW, jo. Art. 108 eerste lid Gemeentewet. Betrekking op huishouding van de gemeente --> hondenbelasting 

Medebewind: 
Art. 124 tweede lid GW, jo art. 108 tweede lid Gemeentewet. Alles wat niet uit Gemeentewet voortvloeit maar wel in een andere wet is medebewind --> Wet ruimtelijke ordening want andere wet dan gemeentewet 

Twee verschillen: 

• Centrale overheid mag sneller interveniëren in uitoefening van medebewindsbevoegdheden dan in uitoefening autonome bevoegdheden 

• Grenzen medebewindsbevoegdheden worden bepaald door bijzondere wet waarin bevoegdheid aan gemeentebestuur wordt toegekend. Drie grenzen: 
  - De territoriale grens --> slechts verordening vaststellen binnen de grenzen van eigen gemeente 
  - Ondergrens/benedengrens 
  - Bovengrens 

Bovengrens: 
Heeft betrekking op de verhouding tussen gemeentelijke verordeningen en hoger recht (bijv wifz). Emmense baliekluivers arrest (anterieure verordening, materie hetzelfde --> verbod stil te zijn, motief is anders --> openbare orde of bescherming verkeersveiligheid). Schiermonnikoog arrest (wegenverkeerswet wil veiligheid waarborgen. Het idee van de WW wat zodat burgers vrij kunnen transporteren. Gemeentebestuur kan niet zomaar bepalen dat mensen niet de openbare weg mogen gebruiken. Anders kunnen APV’s hogere wetten tegengaan. Ook al niet zelfde onderwerp want ander motief maar omdat deze regeling doorkruist het stelsel van hogere regeling en waarvoor de hogere regeling is bedacht.  

2. a. Ondergrens wordt overschreden (HR Wilnisser Visser) 
   b. Verordening bindend 
   c. Verordening bindend 

3. a. 25 burgemeester die de voorzitter van de veiligheidsregio’s zijn. Twee taken 

• Regionaal niveau coronamaatregelen vast  

• Nationale bevelen opvolgen van minister volksgezondheid en minister justitie en veiligheid 
  b. Deconcentratie belangrijk want omstandigheden nou eenmaal anders, bijvoorbeeld in Zeeland. Wel superburgemeester nu veel bevoegdheden en gemeenteraden van andere gemeenten hebben minder invloed 

4. a. art. 176 jo. 175 Gemeentewet --> nood breekt wet maar niet GW, 
   Gemeenteraad beoordeelt en commissaris van de Koning 
   Probleem met corona is nu dat deze bevoegdheid in art. 176 jo. 175 Gemeentewet zijn opgeschaald naar voorzitters veiligheidsrisico’s en dus veel gemeenteraden zijn die hun eigen burgermeester niet kunnen ondervragen 
   b. Omdat journalisten toegang wordt ontzegd is dit in strijd met vrijheid van meningsuiting art. 7 GW jo. Art. 10 EVRM 
   c. Art. 5 eerste lid WOM --> niet bevoegd om voorschriften uit te vaardigen van inhoud demonstratie. Alleen vorm --> duur 
   d.  Voorschriften mogen volgens jurisprudentie niet zo ver gaan dat demonstratie de facto nutteloos is. Met corona mag dit waarschijnlijk wel.