Artikelsamenvatting bij Diagnostische instrumenten voor het onderzoeken van Afasie van AfasieNet - 2015

Wat zijn de belangrijkste logopedische testinstrumenten op stoornisniveau?

• De ‘ScreeLing’ screent in korte tijd afatische stoornissen op de linguïstische niveaus van semantiek, fonologie en syntaxis. De drie taalverwerkingsniveaus worden in één test verenigd en kan al in de eerste week na een beroerte of hersentrauma worden afgenomen en is ook afneembaar in het chronische stadium.
• De ‘Cat-NL’ is bedoeld om uitgebreid taalvaardigheden te testen, om geassocieerde cognitieve stoornissen te screenen en om een beknopt beeld te geven van de handicap die een afasiepatiënt in het dagelijks leven ondervindt. De ‘Cat-NL’ bestaat uit een cognitieve screening, een taaltest en een vaardigheidsvragenlijst. Dit instrument kan worden gebruikt voor het diagnosticeren van de stoornis, het plannen van de behandeling, als motivatie voor verder testonderzoek, het voorspellen en volgen van veranderingen in de ernst van de afasie in de tijd en het selecteren van therapie.
• De ‘Semantische Associatie Test’ stelt semantische fouten vast en diagnosticeert stoornissen in de semantische verwerking.
• De ‘PALPA’ is te gebruiken voor het onderzoeken en diagnosticeren van onderliggende linguïstische stoornissen in de taalverwerking bij afasiepatiënten. De taken kunnen worden geselecteerd en worden afgestemd op de gestoorde en intacte vermogens van de patiënt. Er ontstaat dan een gedetailleerd profiel dat kan worden geïnterpreteerd in termen van cognitieve modellen.
• De ‘Token Test’ is in staat om binnen een groep patiënten met hersenbeschadiging de patiënten met afasie te selecteren.
• De ‘Afasie-Bedside-Check’ kan taal-en/of spraakstoornissen vaststellen bij neurologische aandoeningen in de acute fase.
• Het ‘Diagnostisch Instrument voor Apraxie van de Spraak’ (DIAS) is specifiek gericht op de aanwezigheid van spraakapraxie, los van andere stoornissen zoals afasie en/of dysartrie. De test bepaald ook de ernst van de spraakapraxie.

Wat zijn de belangrijkste logopedische instrumenten op activiteiten- en participatieniveau?

• De ‘Amsterdam-Nijmegen Test voor Alledaagse Taalvaardigheid’ (ANTAT) breng de verbaal communicatieve vaardigheid van afasiepatiënten in beeld.
• De ‘Scenario Test’ meet verbale en non-verbale communicatieve vaardigheden van afasiepatiënten. Hieronder vallen de non-verbale communicatiekanalen zoals mimiek, gebaren, tekenen, schrijven, en het gebruik van communicatiehulpmiddelen zoals een elektronisch communicatieapparaat. Therapie gericht op alternatieve communicatie wordt vooral gegeven aan patiënten bij wie het spreken niet of nauwelijks meer mogelijk is, zoals bij mensen met globale of Broca’s afasie. De test kan echter ook informatief zijn bij mensen met een lichtere afasie om na te gaan of zij hun verbale communicatie ondersteunen met alternatieve strategieën.
• De ‘SAQOL-39NL’ is een vragenlijst met betrekking tot de kwaliteit van leven, geschikt voor mensen die een beroerte hebben gehad en al dan niet afasie hebben. De patiënt beoordeelt in een interview zelf zijn/haar gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven, eventueel met behulp van de interviewer. De interviewer mag alle vormen van communicatie gebruiken en uitleg en voorbeelden geven als dat nodig is. De vragenlijst is dan ook geschikt voor mensen met ernstiger begripsproblemen.