Artikelsamenvatting bij Traumaverwerking: Waarom niet? van Bicanic e.a. - 2015

Waarom kiezen sommige psychotherapeuten voor onnodig lang stabiliseren?

Stabiliseren houdt in dat er interventies worden ingezet om iemand voor te bereiden op de verwerking van een of meerdere trauma's. Deze methode wordt vooral ingezet bij chronisch of complex getraumatiseerde kinderen.

De richtlijn voor de behandeling van PTSS-klachten, die het gevolg zijn van het beleven van een trauma, is om trauma-behandeling in te zetten. Deze behandeling is gefocust op het verwerken van de trauma's. Voor trauma-behandeling is eerst een stabilisatiefase vereist, waarin de traumatische herinneringen worden verwerkt. Hierna volgt de integratie. De genoemde richtlijnen voor de behandeling van trauma's geeft echter niet aan hoe gestructureerd de stabilisatiefase zou moeten zijn. Hierdoor ontstaat er in de klinische praktijk veel verwarring. Soms speelt bij de keuze voor stabilisatie de angst van behandelaars om kinderen te hertraumatiseren een rol, of vrezen zij dat een confrontatie met de traumatische herinneringen tot verslechtering of voortijdige uitval gedurende de behandeling leidt. Niet zelden geldt de complexiteit van de casuïstiek als argument om van de PTSS- richtlijnen af te wijken: “Deze casus is te complex om een simpele protocollaire behandeling op los te laten".

Welke missers worden er in de praktijk vaak gemaakt als het gaat om trauma-behandeling?

In Slapende honden (Struik, 2010) zijn de criteria voor stabilisatie concreet gemaakt aan de hand van het Zes Testen Formulier. In de praktijk blijkt dat die criteria veel strikter gehanteerd worden dan nodig. Een van de meest voorkomende missers is dat een behandelaar het ontbreken van voldoende emotieregulatie in het dagelijks leven ziet als een teken van onvoldoende stabiliteit, terwijl dat nu juist een symptoom is van onverwerkte herinneringen. Beter zou zijn als zij eerst zouden onderzoeken of de traumagerelateerde klachten kunnen worden bewerkt volgens de geldende PTSS-richtlijnen. Anders ontstaat onderbehandeling, waardoor traumagerelateerde klachten onnodig lang aanhouden en traumatische herinneringen de verdieping van veilige hechtingsrelaties tegenhouden, met alle schade van dien.

Wat moet er volgens dit artikel anders worden aan de procedure van trauma-behandeling?

De wetenschap onderbouwt vooralsnog onvoldoende dat stabilisatie noodzakelijk is voor effectieve traumaverwerking bij kinderen en volwassenen. Integendeel, een recente review toont aan dat trauma-behandelingen waarbij blootstelling aan de traumatische herinnering plaatsvindt zonder voorafgaande stabilisatie, geen ontoelaatbare risico’s geven en dat kinderen ervan profiteren.

Er is een omslag nodig in het denken van behandelaars. Het uitgangspunt bij teambesprekingen zou moeten zijn: ‘Traumaverwerking, waarom niet?’.
Bij een beperkte subgroep van de getraumatiseerde kinderen zal een stabilisatiefase voorafgaand aan de behandeling nodig blijven, waarbij behandelaars concreet omschrijven welke stabiliseringsinterventies per se noodzakelijk zijn om het kind voor te bereiden op de traumaverwerking-sessies, met een heldere formulering van het doel van elke stabiliseringsinterventie en het ingeschatte aantal sessies. De criteria hiervoor zullen met behulp van resultaten van wetenschappelijk onderzoek verder onderbouwd moeten worden.

BulletPointsamenvatting bij Traumaverwerking: Waarom niet?

• Volgens Amerikaans onderzoek nemen psychotherapeuten nemen de behandelrichtlijnen voor posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij kinderen te weinig in acht.
• Het is niet bekend in hoeverre die richtlijnen in Nederland nageleefd worden bij getraumatiseerde kinderen.
• Onderzoek heeft wel uitgewezen dat de meerderheid van de kinderen met klachten als gevolg van kindermishandeling vervolgens geen trauma-behandeling krijgt. Daar zijn uiteenlopende redenen voor; over één belangrijke reden, namelijk het onnodig lang willen stabiliseren, gaat dit betoog.

TentamenTickets bij Traumaverwerking: Waarom niet?

• Schrijf voor jezelf in enkele zinnen op wat de onderzoekers van dit artikel bedoelen met de titel 'Traumaverwerking: Waarom niet?" Vermeld hierbij duidelijk de probleemstelling en de beargumentatie van de onderzoekers.