Hoorcollege week 1 Inleiding Recht

Hoorcollege 

Prof. Dr. A. Pitlo --> Zodra mensen met elkaar in contact komen, ontstaat recht. Zonder samenleving is er geen recht en zonder recht geen samenleving. Recht komt op een natuurlijke wijze tot stand. Recht komt tot stand doordat ze in een samenleving sancties doorvoeren voor als je je hier niet aan houdt. Denk bijvoorbeeld aan straffen, verbannen, etc 

John Austin --> “orders backed by threats” dat bevel gaat gepaard met sancties. Maar orde is niet alles bepalend voor het recht 
Problemen: veel rechtsregels hebben geen sancties b. hij verwart samenleving met een kazerne 

H.L.A Hart --> tegen idee van John Austin. Regels komen tot stand door bepaalde procedures die onderworpen zijn aan bepaalde regels. Tweede Kamer moet zich dus ook aan regels houden. Criminele organisaties om iemand te doden heeft geen geldige procedure 

Immanuel Kant --> De wet staat centraal. Kijk naar de wet. Het recht is de wet in formele zin, het wordt pas recht zodra er een formele instantie (regering en Staten Generaal) is, die het recht vastlegt in de wet. En de wet staat centraal 

Oliver Wendell Holmes --> Gedrag van de rechter is dat wat het recht inhoudt. Rechtspraak staat centraal. Rechtsrealisme: in het recht gaat het om het geheel van normen en rechtsregels, het gaat om verwachtingspatronen en om menselijk gedrag voorspelbaar te maken. Maar ook om te leren dat bepaalde gedragingen juist vermeden moeten worden. Wanneer iemand deze gedraging wel uitoefent dan wordt deze persoon gesanctioneerd. Ook het gedrag van de overheid moet voorspelbaar zijn, omdat hierop het toekomstperspectief wordt gebaseerd. Gedragingen van rechter moeten centraal staan. Kan lijden tot rechtsonzekerheid en willekeur 

Positief recht (ius positivum of ius constitutem): 

• Bevoegde instantie 

• Volgens vastgestelde procedure 

• Dwang worden gehandhaafd 

Ius constituendum: recht zoals wij willen zoals het geldt, zoals het zou moeten zijn, ideale recht --> natuurrecht 

Natuurrecht (ius constituendum): 

• Hoger recht 

• Als toetssteen voor geldigheid voor de wetten 

Objectief recht:

• Geheel van normen en regels 

• Ius positivum 

• Natuurrecht hoger dan objectief recht 

Subjectieve recht: 

• Individueel recht dat is afgeleid van objectief recht 

Formeel recht: 

• Procedure hoe materieel recht wordt toegepast 

• Strafprocesrecht 

• Rechtsvordering 

Materieel recht: 

• Gedrag van mensen 

• Algemeen Verbindende Bepalingen 

• Inhoudelijk recht 

Cum potestas in populo auctoritas in senatu sit --> Om van een staat te kunnen spreken moet volgens Augustinus de macht zich transformeren tot gezag in die zin dat de staatsmacht in dienst moet staan van de gerechtigheid zodat de machtsuitoefening gelegitimeerd 

Publiekrecht --> verticale verhouding 
Privaatrecht --> horizontale verhouding 

Rechtsbronnen: 

• Wet 

• Gewoonte 

• Verdragen 

• Rechtspraak 

19e eeuw: de wet en de gewoonte 
20e eeuw (eerste helft): de rechter 
21e eeuw (tweede helft): het verdrag 

VS en UK gebruikt stare decisis-beginsel --> bij gedane uitspraak moet men blijven 

Waarom toetsingsverbod: 

• Trias Politica  

• Democratie 

• Rechtszekerheid 

• Legisme als een voortvloeisel van Trias Politica (wetten zijn belangrijker dan rechtspraak) 

Alleen in formele zin. Wel mag volgens artikel 94 GW een wet aan verdragen worden getoetst. Dus wel aan art. 6 EVRM maar niet aan art. 6 GW 

Kamerleden zweren trouw te zijn aan Grondwet en Raad van State houdt toezicht op grondwettigheid