Welke verschillende soorten conclusies zijn er? - Chapter 9

Niet alle conclusies zijn stevig onderbouwd. De ene conclusie geldt algemeen, de andere heeft betrekking op een specifieke zaak. Er zijn conclusies die met zekerheid uit de argumenten voortvloeien en er zijn conclusies die niet volledig zeker zijn. 

Wat wordt bedoeld met interne validiteit en externe validiteit?

Validiteit staat voor geldigheid. Een valide redenering is derhalve een geldige redenering. De term 'interne validiteit' wordt gehanteerd in het kader van onderzoek. Als je de meting hebt verricht die je wilde verrichten, dan is je onderzoek intern valide. Stel je wilt meten of je vriezer wel vriest, dan geeft een degelijke thermometer een intern valide resultaat. Steek je enkel je hand in de vriezer om de temperatuur te beoordelen, dan hanteer je geen degelijk meetinstrument en kent je onderzoek een lage interne validiteit. 

De term 'externe validiteit' wordt eveneens gehanteerd in het kader van onderzoek. Als hetgeen je in een steekproef gemeten hebt ook daarbuiten geldig is, dan is je onderzoek extern valide. Dit betekent dat je onderzoeksconclusie algemene geldigheid heeft. Je wilt bijvoorbeeld weten of Nederlanders vaak naar 'Goede Tijden, Slechte Tijden' kijken. Je besluit dit te vragen aan alle inwoners van een bepaalde wijk. Gaat het toevallig om een wijk waarin veel bewoners de Nederlandse taal niet machtig zijn, dan valt het resultaat totaal anders uit dan wanneer je het in een gemiddelde Nederlandse wijk had gevraagd. Je onderzoek is louter intern valide. Voor een extern valide onderzoek was een representatieve steekproef vereist: eentje die een zuivere afspiegeling vormt van de bevolking.

Wat wordt bedoeld met inductie en deductie?

Inductie: redeneerwijze waarbij je een algemene uitspraak doet op basis van een beperkt aantal gevallen. Een voorbeeld. 'De kat die in de straat loopt is grijs, de kat van de buren is grijs en de kat in het park is grijs. Conclusie: alle katten zijn grijs.' 

Deductie: redeneerwijze waarbij je een conclusie trekt die logisch uit de argumenten volgt. Een voorbeeld. 'Alle honden hebben vier poten. Een Golden Retriever is een hond. Conclusie: deze Golden Retriever heeft vier poten.' 

Uit de voorbeelden blijkt dat inductie en deductie het tegenovergestelde van elkaar zijn. In het eerste geval worden de uitspraken over individuele gevallen ('die kat en die kat'...) opgevolgd door een algemene conclusie ('alle katten zijn..'). In het deductieve voorbeeld worden algemene uitspraken ('alle honden hebben..') opgevolgd door een conclusie over een individueel geval ('deze Golden Retriever heeft...'). 

De uitspraak over de kat betreft een syllogisme. Een geldig syllogisme is altijd een deductie. Een geldige conditionele redenering is ook altijd een deductie. Andere geldige redeneringen kunnen een deductie zijn. 

Deugen de argumenten, dan resulteert deductie altijd in een correcte conclusie. Dit geldt niet voor inductie. In dat geval wordt de conclusie immers niet gebaseerd op alle gevallen. Er kunnen andere gevallen voorkomen waaruit een afwijkende conclusie volgt (je komt een dag later een rode kater tegen bijvoorbeeld). 

Tijdens het doen van onderzoek kan het voorkomen dat je een inductie gebruikt. De kernvraag is dan: wanneer mag een algemene uitspraak worden gedaan als je slechts een beperkt aantal gevallen hebt bestudeerd? Met andere woorden: hoe voorkom je gebruikmaking van de drogreden van de 'overhaaste generalisatie'? Allereerst moet je je eigen onderzoek uiterst kritisch bekijken. Doe dit door te zoeken naar gevallen die je conclusie betwisten (zie hoofdstuk 10). Ten tweede kun je gebruik maken van statistiek (zie hoofdstuk 13).