TentamenTests bij de 6e druk van Europees Recht: Algemeen Deel van Eijsbouts e.a.

Hoe werkt de Europese wetgeving? - Tentamens 2

Open vragen bij Hoofdstuk 2

Open Vraag 1

Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is de codecisie procedure verheven tot de gewone wetgevingsprocedure. Tevens werd deze procedure van toepassing op de overgrote meerderheid van beleidsterreinen.

Leg uit wat de bevoegdheden van het Europees Parlement in dit besluitvormingsproces zijn. Verwijs daarbij naar relevante verdragsbepalingen.

Antwoordsuggesties Open vragen bij Hoofdstuk 2

Open Vraag 1

Het Europees Parlement oefent samen met de Raad de wetgevingstaak uit, art. 14 lid 1 VEU. In de gewone wetgevingsprocedure ex art. 294 VEU is het Europees Parlement ‘gelijkwaardige’ medewetgever. Zonder instemming van het Europees Parlement komt er geen wetgeving tot stand. Het Europees Parlement kan amendementen indienen, art. 294 lid 3 en lid 7 sub c VWEU. Het Europees Parlement kan ieder besluit blokkeren (vetorecht).

Hoe werkt de Europese uitvoering? - Tentamens 3

Open vragen bij Hoofdstuk 3

Open Vraag 1

Stel dat de Commissie krachtens de gewone wetgevingsprocedure een voorstel indient om de Tabaksreclamerichtlijn te herzien. Het Europees Parlement amendeert in de eerste lezing en dit leidt er uiteindelijk toe dat de procedure in de tweede lezing belandt. Stel, de Commissie geeft een negatief advies in de tweede lezing over de amendementen van het Europees Parlement.

Open Vraag 1a

Wat zijn de mogelijke consequenties van een negatief advies? Wat zijn de verschillen met een positief advies?

Open Vraag 1b

Stel dat de procedure in de derde lezing komt, maar dat er inmiddels zoveel is geamendeerd dat er weinig meer van het oorspronkelijke voorstel over is. De Commissie kan zich niet langer vinden in het voorstel. Welke opties heeft de Commissie nog?

Antwoordsuggesties Open vragen Bij hoofdstuk 3

Open Vraag 1a

De gewone wetgevingsprocedure is te vinden in art. 294 Wv. Volgens lid 8 kan de raad binnen drie maanden na ontvangst van de amendementen van het Europees Parlement met gekwalificeerde meerderheid van stemmen: alle amendementen goedkeuren, de handeling wordt dan vastgesteld; of niet alle amendementen goedkeuren, de voorzitter van de Raad roept dan binnen zes weken het bemiddelingscomite bijeen. In lid 9 staat dat de Raad met eenparigheid van stemmen besluit over de amendementen waarover de Commissie negatief advies heeft uitgebracht. De mogelijke consequenties zijn dus dat het voorstel niet kan worden aangenomen, of alsnog wel. Bij een positief advies van de Commissie wordt de handeling aangenomen.

Open Vraag 1b

De Commissie maakt deel uit van het bemiddelingscomite. In de derde lezing, zij kunnen er dan voor zorgen dat het bemiddelingscomite de handeling niet goedkeuren, waardoor de handeling niet wordt geacht te zijn vastgesteld (volgens lid 11, 13 en 14).

Hoe werkt de interne markt? - Tentamens 4

MC-vragen bij Hoofdstuk 4

MC Vraag 1

Nederland besluit systematisch alle houten bouwmaterialen te controleren die worden ingevoerd vanuit Polen omdat er recentelijk opvallend veel klachten van consumenten over houtrot in deze Poolse bouwmaterialen zijn. EU-rechtelijk valt deze Nederlandse controlemaatregel te kwalificeren als:

1. een heffing van gelijke werking (artikel 30 Wv);
2. een maatregel van gelijke werking (artikel 34 Wv);
3. een protectionistische belasting (artikel 110, tweede alinea, Wv);
4. een consumentenmaatregel (artikel 169 Wv).

MC Vraag 2

In het arrest Keck gaf het Hof van Justitie van de EU (HvJEU):

1. een ruimere uitleg aan het begrip maatregelen van gelijke werking dan het in zijn eerdere rechtspraak had gedaan;
2. een engere uitleg aan het begrip maatregelen van gelijke werking dan het in zijn eerdere rechtspraak had gedaan;
3. een ruimere uitleg aan de uitzonderingen op het verbod van maatregelen van gelijke werking dan het in zijn eerdere rechtspraak had gedaan;
4. een engere uitleg aan de uitzonderingen op het verbod van maatregelen van gelijke werking dan het in zijn eerdere rechtspraak had gedaan.

MC Vraag 3

In het arrest in de zaak Outokumpu (C-213/96) verklaarde het HvJEU de betrokken Finse regeling over belasting op energie in strijd met artikel 110 Wv omdat:

1. die regeling differentieerde tussen de belasting op milieuonvriendelijk opgewekte elektriciteit en de belasting op milieuvriendelijk opgewekte elektriciteit;
2. volgens die regeling voor in Finland ingevoerde milieuonvriendelijk opgewekte elektriciteit hetzelfde tarief moest worden betaald als voor in Finland milieuvriendelijk opgewekte elektriciteit;
3. volgens die regeling voor in Finland ingevoerde milieuonvriendelijk opgewekte elektriciteit een hoger tarief moest worden betaald dan voor in Finland milieuonvriendelijk opgewekte elektriciteit;
4. volgens die regeling voor in Finland ingevoerde milieuvriendelijk opgewekte elektriciteit een hoger tarief (een zogenoemd middentarief) moest worden betaald dan voor in Finland milieuvriendelijk opgewekte elektriciteit.

MC Vraag 4

De Nederlander Jan Leep besluit om in Nederland te blijven wonen maar zijn eigen tandartsenpraktijk te beginnen net over de grens in Duitsland, omdat hij denkt aldaar – en anders dan in Nederland - een kapitaal te kunnen vergaren met het kiezen trekken c.s. Onder welke verkeersvrijheid van de interne markt valt Jan?

1. vrij verkeer van werknemers;
2. vrijheid van vestiging;
3. vrijheid van dienstverlening;
4. vrij verkeer van kapitaal.

MC Vraag 5

De beperkende maatregel van de gemeente Maastricht in de zaak Josemans, inhoudende dat niet-ingezetenen van Nederland geen toegang hadden tot de coffeeshops in Maastricht, werd door het HvJEU niet in strijd geacht met het EU-recht inzake het vrij verkeer, wat betreft de aldaar verkochte softdrugs, omdat:

1. de betrokken Maastrichtse maatregel geen direct onderscheid naar nationaliteit maakte;
2. de betrokken Maastrichtse maatregel weliswaar het vrij verkeer belemmerde, maar kon worden gerechtvaardigd met een jurisprudentiële exceptie;
3. de betrokken eigenaar, Marc Josemans, zich lang niet altijd netje aan de Nederlandse regels voor coffeeshops had gehouden;
4. in de betrokken coffeeshops hoofdzakelijk soft drugs wordt verkocht en gebruikt hetwelk een illegaal product is en daarom viel de toegang tot de coffeeshops niet onder enige vrijheid van de interne markt.

MC Vraag 6

Welke van de volgende uitzonderingen op het recht op vrij verkeer in de interne markt geldt als een zogenoemde rule of reason uitzondering?

1. de handhaving van de openbare orde;
2. de handhaving van de openbare veiligheid;
3. de bescherming van het nationale artistiek bezit;
4. de bescherming van het milieu.

Open vragen bij Hoofdstuk 4

Open Vraag 1

Vasili is een nieuwe drank die in Zuid-Europa op de markt is gebracht. Er zit veel codeine in deze drank, en vanwege een innovatief productieproces is het ook niet duur. Voor de prijs van brood kan er nu veel codeine worden gedronken.

De Europese Commissie is erg bezorgd over de gezondheidsrisico’s van deze drank. Zij overweegt de productie, de verkoop, en het nuttigen van Vasili in de gehele EU te verbieden. Zodoende zullen er minder mensen in het ziekenhuis belanden wegens codeine overdosis. Daarnaast is het mooi meegenomen dat de verkoop van allerhande andere dranken en hoestsiropen niet in de weg wordt gestaan.

Denkt u dat er een (of meer) rechtsgrondslag(en) voor dit voorstel in het VWEU-Verdrag te vinden is?

Waarom wel/niet? Verwijs naar toepasselijke jurisprudentie.

Open Vraag 2

Zeer recentelijk is een groot aantal Franse burgers ziek geworden na het eten van biologische kip die besmet was met de salmonellabacterie. Sindsdien is Italiaanse erg op haar hoede, want ook in de Italiaanse supermarkten wordt deze kip verkocht. De Italiaanse overheid laat er geen gras over groeien en verbiedt de import van biologische uit Frankrijk per direct.

Voor de zekerheid breidt Italië dit verbod uit tot alle lidstaten van de Europese Unie. Stel dat de Europese Commissie van oordeel is dat Italië het Unierecht schendt door te strikte regels te hanteren over de import van biologische uit andere lidstaten en daarom een procedure tegen Italië wil starten.

Welke procedure uit het Werkingsverdrag heeft de Europese Commissie hiervoor ter beschikking? Leg vervolgens uit welke stappen de Commissie in deze procedure moet volgen.

Open Vraag 3

De afgelopen jaren zijn er steeds vaker ongelukken op snelwegen in de herfstperiode. Na onderzoek van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat blijkt dat deze ongelukken vaak plaatsvinden wanneer het enkele uren daarvoor hard geregend heeft en dat bij ongelukken bijna altijd auto’s zijn betrokken die gele lampen hebben. De Nederlandse overheid besluit daarop een verkoopverbod in te voeren voor auto’s met gele koplampen. Vanaf oktober 2014 is het alleen toegestaan om auto’s met witte koplampen te verkopen.

De Franse autohandelaren zijn niet blij met deze nieuwe wetgeving, omdat vrijwel alle Franse autos’ gele koplampen hebben. Ze betwisten bovendien dat er een causaal verband is tussen de ongelukken en de kleur van het autolicht. De Franse autofabrikantenspreken vervolgens met hun collega’s uit andere lidstaten en ontdekken dat feitelijkalleen Nederlandse autofabrikanten witte koplampen gebruiken. De auto’s die uit andere lidstaten komen hebben in 90% van de gevallen gele koplampen ingebouwd. De Franse autofabrikanten besluiten de Nederlandse wetgeving aan te vechten, nadat bij de Nederlandse grens auto’s bestemd voor de verkoop in Nederland werden tegengehouden.

Open Vraag 3a

Bent u van mening dat de Nederlandse maatregel het vrij verkeer van goederen beperkt? U hoeft nog niet in te gaan op eventuele rechtvaardigingsgronden. Beargumenteer de aard van de beperking en onderbouw uw antwoord met relevante regelgeving en rechtspraak.

Open Vraag 3b

Stel dat er sprake is van een inbreuk, kan deze inbreuk dan gerechtvaardigd worden? Beargumenteerd en onderbouw uw antwoord met relevante regelgeving en rechtspraak.

Open Vraag 4

Het aantal ziekenhuisopnames van jongeren door comazuipen is het afgelopen jaar met 48 procent gestegen. Het aantal jonge alcoholmisbruikers zit voornamelijk in de categorie 16 tot 18-jarigen. Deze groep jongeren mag officieel drinken en doet dat ook. De gezondheidsschade door alcohol is bij deze groep echter groot. De hersenen zijn op 16-jarige leeftijd nog volop in ontwikkeling en alcoholgebruik remt de groei van de hersenen.

De Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) roept de Tweede Kamer daarom op om zo snel mogelijk een voorgestelde, nieuwe alcoholwet te aanvaarden. In deze wet wordt de leeftijd waarop alcoholische dranken aan jongeren mogen worden verkocht verhoogd van 16 naar 18 jaar.

Adviseer de Tweede kamer over de verenigbaarheid van deze nieuwe wet met het Europese recht, meer specifiek met het vrij verkeer van goederen.

Antwoorden Meerkeuzevragen bij Hoofdstuk 4

MC Vraag 1

B. een maatregel van gelijke werking (artikel 34 Wv);

MC Vraag 2

B. een engere uitleg aan het begrip maatregelen van gelijke werking dan het in zijn eerdere rechtspraak had gedaan.

MC Vraag 3

D. volgens die regeling voor in Finland ingevoerde milieuvriendelijk opgewekte elektriciteit een hoger tarief (een zogenoemd middentarief) moest worden betaald dan voor in Finland milieuvriendelijk opgewekte elektriciteit.

MC Vraag 4

C. vrijheid van dienstverlening.

MC Vraag 5

D. in de betrokken coffeeshops hoofdzakelijk soft drugs wordt verkocht en gebruikt hetwelk een illegaal product is en daarom viel de toegang tot de coffeeshops niet onder enige vrijheid van de interne markt.

MC Vraag 6

D. de bescherming van het milieu.

Antwoordsuggesties Open vragen bij Hoofdstuk 4

Open Vraag 1

Er zijn twee kandidaat-rechtsbases, art. 114 VWEU (interne markt) staat harmonisatie toe en art. 168 lid 5 VWEU (volksgezondheid) staat geen harmonisatie toe. De relevante jurisprudentie is Tabaksreclame. In par. 84 staat: bovendien moet een op basis van art. 114 VWEU vastgestelde handeling “metterdaad ten doel hebben de voorwaarden voor de instelling en de werking van de interne markt te verbeteren”. In par. 88 staat: indien aan deze voorwaarden is voldaan “kan het feit dat bij de te maken keuzen de bescherming van de volksgezondheid doorslaggevend was voor de gemeenschapswetgever geen beletsel vormen om deze artikelen als rechtsgrondslag te nemen”. Toepassing: men kan beargumenteren dat de maatregel metterdaad ten doel heeft de voorwaarden voor de instelling en de interne markt te verbeteren (immers, het zal de interne markt voor de traditionele gedestilleerde dranken weer openen). Conclusie: De Europese Commissie kan art. 114 VWEU als rechtsgrondslag gebruiken voor haar wetsvoorstel.

Open Vraag 2

De Commissie is dan van mening dat er een inbreuk wordt gemaakt op het verdrag, hiervoor kan de Commissie een verdragsinbreukprocedure volgens art. 258 Wv instellen. Dit is een procedure die een instelling tegen een lidstaat in te stellen. Er zijn twee fasen: de administratieve fase en de rechterlijke fase. De administratieve fase: De Commissie dient hiervoor eerst een aanmaningsbrief te sturen naar de lidstaat. Hierop volgt overleg bij de lidstaat. De derde stap is een met redenen omkleed advies van de Commissie. In het advies moet een termijn worden gesteld door de Commissie binnen welke de lidstaat opmerkingen in moet dienen. De rechterlijke procedure: Als de lidstaat niet voldoet aan het advies, kan zij een procedure starten bij het Hof van Justitie. Dit is bepaald in art. 258 Wv en het arrest Commissie t. Italië (ro. 7 t/m 10). Ook arrest Spaanse aardbeien is van belang.

Open Vraag 3

Open Vraag 3a

Volgens artikelen 34 zijn kwantitatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking verboden tussen lidstaten. In het arrest Dassonville is bepaald wat een kwantitatieve invoerbeperking is: rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren. Aangezien er niet meer gehandeld kan worden tussen Nederland en andere lidstaten, is er sprake van een belemmering van de intracommunautaire handel. Er is sprake van een maatregel van gelijke werking, omdat er een verkoopverbod is en geen directe invoerbeperking. Aangezien het verboden is om auto’s met gele koplampen in te voeren in Nederland, ben ik van mening dat hier sprake is van een kwantitatieve invoerbeperking, en dus een beperking van het vrij verkeer van goederen. Ook kijken naar: is er sprake van goederen? -> ja, want ze zijn op geld waardeerbaar. Is het tarifair of non-tarifair? -> kijken naar art. 34. Is er sprake van harmonisatie? -> is er een verordening of richtlijn? Is er sprake van een interstatelijk element? -> staat ook in Dassonville. Dan kijken naar schema van art. 34. Is het een maatregel van gelijke werking? Er is geen sprake van verkoopmodaliteit (Keck-uitzondering) kijken naar Dassonville en Cassis de Dijon om te kijken wat een maatregel van gelijke werking is. Er is wel een inbreuk.

Open Vraag 3b

Is er sprake van een belemmering met onderscheid of zonder onderscheid? Aangezien er geen onderscheid wordt gemaakt naar nationaliteit, is er geen sprake van discriminatie en kun je op allebei de rechtvaardigingsgronden beroepen. Het kan gerechtvaardigd worden door openbare veiligheid. Daarna nog kijken naar proportionaliteit: geschikt, noodzakelijk en stricto sensu. Deze maatregel is geschikt om de openbare veiligheid te verzekeren. Deze maatregel is noodzakelijk (kijken of middel en doel = openbare veiligheid verbeteren in verhouding staan), omdat het een kleine moeite is om lampen te vervangen. Stricto sensu wordt eigenlijk niet getoetst door HvJ, dus wel noemen (= balans tussen wat belangrijker is, openbare veiligheid (hier dan) of interne markt), maar niet helemaal uitgebreid uitwerken.

Open Vraag 4

• Grensoverschrijdend element?
• Is er een EU regeling/harmonisatie?
• Tarifair of non-tarifar?
• Keck-uitzondering?
• Art. 34 Wv, MGW (toelichting, Dassonville)
• Is er sprake van een belemmering, indirecte discriminatie of directe discriminatie?
• Is het mogelijk om de maatregel te rechtvaardigen ? (verdrag, Rule of Reason, Cassis de Dijon)
• Proportionaliteitstoets – toetsen aan de drie onderdelen van het proportionaliteitsbeginsel
• Conclusie

Alle bovenvermelde punten moeten volledig onderbouwd en beargumenteerd worden!

Meer TentamenTests - Hoofdstuk 5, 6, 9 & 10 (Exclusief voor wie volledige online toegang heeft)

• Ben je aangesloten bij JoHo, log dan in en lees hieronder verder voor de tentamentests bij hoofdstuk 5, 6, 9 & 10
• Nog niet aangesloten, sluit je dan eerst hier aan.