Samenvattingen: de beste wetenschappelijke artikelen voor orthopedagogiek en klinische pedagogiek samengevat

Uit onderzoek van het afgelopen decennium blijkt dat een significant aantal zeer jonge kinderen sociaal-emotionele problemen hebben of psychopathologische kenmerken vertonen. In de groep 2- en 3-jarigen betreft het ongeveer 10 tot 15 %, gebaseerd op de gedrags- of sociaal-emotionele problemen die door de ouders gemeld worden. Bovendien blijkt dat de problemen vaak blijvend zijn en de ontwikkeling kunnen verstoren, mits niet wordt ingegrepen. In sommige gevallen kunnen niet-herkende sociaal-emotionele problemen escaleren en/of de effectiviteit van de opvoeders dusdanig verminderen. Daarom is het van belang dat op vroege leeftijd wordt gediagnosticeerd en zo nodig wordt ingegrepen. Er is echter ook weerstand tegen het idee dat 1- tot 4-jarigen ook gedrags- en/of sociaal-emotionele problemen kunnen hebben. Er zijn hiervoor 4 verklaringen te geven:

1. De impact van cognitie en taalontwikkeling van zeer jonge kinderen krijgt meer aandacht dan de mentale gezondheid.

2. De invloed van emotionele ervaringen van zeer jonge kinderen op het sociaal vermogen en cognitief vermogen is pas recentelijk geaccepteerd.

3. Er is sprake van een sociaal stigma wat betreft de mentale gezondheid van kinderen; de ouders vrezen vaak als schuldigen te worden bestempeld wanneer er iets mankeert aan de mentale gezondheid van hun kinderen.

4. In de maatschappij bestaat een soort mythe dat de vroege kindertijd enkel een gelukkige en veilige periode kan zijn in iemands leven. Dat er eventuele sociaal-emotionele problemen kunnen zijn wordt ontkend.

Daarnaast is er ook sprake van vier moeilijkheidsfactoren bij het diagnosticeren van zeer jonge kinderen. In de volgende sectie gaan we hier verder op in.

De 4 moeilijkheidsfactoren bij de diagnosestelling voor zeer jonge kinderen

Diagnoses stellen voor 0- tot 4-jarigen is een proces dat bemoeilijkt wordt door vier factoren:

• De snelle ontwikkelingsovergangen in de vroege kindertijd

• het vinden van valide en betrouwbare meetinstrumenten

• diagnose stellen bij een andere cultuur

• het inschatten van de gevolgen in het dagelijks leven en ontwikkeling van het kind.

De eerste factor

De snelle ontwikkelingsovergangen zorgen voor problemen bij het stellen van een diagnose, omdat de normgerelateerde groep een kleine leeftijdspan heeft om te vergelijken. Zo bedraagt de leeftijdsspan van 0 tot 2 jaar slechts 1maand. Een dreumes van 11 maanden kan dus niet vergeleken worden met een dreumes van 13 maanden, wat betreft de ontwikkeling. Bovendien is er een gebrek aan informatie over de normale sociaal-emotionele ontwikkeling van zeer jonge kinderen. De combinatie van een kleine leeftijdsspan en gebrek aan informatie maakt het diagnosticeren moeilijk. Verder zijn sommige leeftijdsspecifieke gedragingen in de vroege kindertijd, symptomen van sociaal-emotionele problemen op latere leeftijd. Als de problemen gekenmerkt worden door de graad van intensiteit, frequentie en duur wordt diagnosticeren bemoeilijkt. Bijvoorbeeld, agressie op de leeftijd van twee is zeer gewoon. Bij Disruptive Behavior Disorders zijn regelmatige woede-uitbarstingen één van de symptomen. Een tweejarige die woede-uitbarsting heeft is dan ook moeilijk te diagnosticeren. Het is dan ook van belang dat een cluster van gedraging wordt gebruikt bij het diagnosticeren in plaats van enkele symptomen.

De tweede factor

Hoewel er onderzoek wordt gedaan naar de normale ontwikkeling van zeer jonge kinderen en nieuwe meetinstrumenten worden ontwikkeld, voldoen de huidige meetinstrumenten niet om op zichzelf de problematiek bij de kinderen vast te stellen. Het advies luidt om informatie te verzamelen met meerdere instrumenten vanuit meerdere bronnen, om zo een completer en duidelijker beeld te krijgen van de ontwikkeling van het kind. Meetinstrumenten om de gevolgen van de stoornis bij zeer jonge kinderen vast te stellen zijn zeldzaam. De Vineland adaptive Behavior Scale is zo`n meetinstrument. Dit instrument kan het huidige functioneren van het kind goed meten. Echter of een vertraging van de ontwikkeling komt door psychopathologische redenen kan bij dit instrument niet worden vastgesteld. De conclusie is dan ook dat er geen meetinstrument is die de gevolgen van sociaal-emotionele problemen op zeer jonge leeftijd kan weergeven.

De derde factor

Over het algemeen bevatten testen die worden ingevuld door ouders meetfouten. Deze meetfouten komen voort uit de partijdigheid van de ouders ten opzicht van hun kind. Als de ouders afkomstig zijn uit een cultuur die afwijkt van de dominante cultuur, wordt dit effect versterkt. Daarnaast zijn de dagelijkse routine en de opvoeding gekleurd door cultuur. De diagnosticus moet dan zich bewust worden van de cultuur en kijken of gedragingen van het kind cultuurafhankelijk is. Op deze wijze zijn vooroordelen en meetfouten te voorkomen. Bij culturele verschillen wordt door de DSM outline for culturale formulation aangeraden om met de familie te praten over:

• moeilijkheden of stress van het kind

• hoe het gedrag van het kind gezien wordt in de cultuur

• culturele verklaringen voor het gedrag

• ervaringen van ouders en voorkeur voor behandeling van het kind

De vierde factor

Bij zeer jonge kinderen valt moeilijk te beoordelen hoe een stoornis of een sociaal-emotioneel probleem het dagelijks leven en de ontwikkeling wordt beïnvloed. De reden hiervoor is dat het leven van het kind en de opvoeders op een dergelijke wijze met elkaar verweven is. De gevolgen voor het kind enerzijds en het gezin anderzijds zijn moeilijk te onderscheiden. De gevolgen moet worden in ieder geval worden beschreven op deze 4 gebieden:

• Het aanpassingsvermogen in verschillende omgevingen van het kind

• De ontwikkeling van nieuwe vaardigheden en kennis van het kind

• Het sociaal functioneren en de relaties van het kind

• De fysieke gezondheid van het kind

De opvoeders spelen een actieve rol bij de regulatie van de emoties en het gedrag van het kind. Aldus, de opvoeders kunnen een bepaalde invloed hebben op het kind zodat, de gevolgen en zelfs symptomen van de stoornis niet zichtbaar zijn. Bijvoorbeeld, de ouders ontwijken situaties waar het kind het negatieve gedrag vertoont. Om deze reden is het gepast de gevolgen van de stoornis niet alleen te beschrijven voor het kind maar ook voor het gezin. In de volgende sectie gaan we hier verder op in.

Het gezin en de familie

Het is cruciaal om de omgeving van het kind te begrijpen wanneer de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind wordt onderzocht. Het is namelijk niet ongebruikelijk dat, bepaalde probleemgedragingen van het kind specifiek zijn voor de context of de opvoeder. Er zijn 4 stappen voor het schetsen van een duidelijk beeld van de familiesituatie.

1. identificeren van het gezin (de primaire opvoeders) en de huidige relatie met het kind en elkaar in beeld krijgen.

2. identificeren van de familie (secundaire opvoeders), de familie is in deze context niet per se biologisch verwant aan het kind.

3. De wederkerige interactiepatronen tussen kind en primaire opvoeders in kaart brengen.

Deze wederkerige interactiepatronen hebben invloed op sociaal-emotioneel gedrag en ontwikkelen zich. Deze relatie is dan ook van groot belang voor het welzijn van het kind. De volgende meetinstrumenten meten de interactiepatronen:

• The Nursing child assesment satellite

• Clinical Problem-Solving Procedure

• Emotional Availability Scale

• Parent-child early relational Assessment

Naast het analyseren van het gezin en de familie zouden risicofactoren die buiten het gezin liggen moeten worden meegenomen in het onderzoek, bijvoorbeeld armoede.

De ontwikkeling

Een ander aandachtspunt dat moet worden meegenomen in het onderzoek zijn de ontwikkelingen op andere domeinen. Met name taalachterstand, want kinderen met taalachterstand hebben een verhoogd risico op sociaal-emotionele en gedragsproblemen. De volgende meetinstrumenten kunnen worden gebruikt voor de meeting van ontwikkeling.

• The Ages and Stages Questionnaires: Parent-Completed, Child Monitoring System. Dit meetinstrument meet de communicatie, grove motoriek, fijne motoriek, probleemoplossend vermogen en sociaal vermogen van kinderen tussen 4 en 60 maanden. Dit meetinstrument heeft een hoge betrouwbaarheid en een acceptabel validiteit.

• The Macarthur Communicative Development Inventory Short Form. Dit meetinstrument meet de productieve vocabulaire van kinderen tussen 12 en 26 maanden. Dit meetinstrument heeft een hoge betrouwbaarheid.

• The Brigance Infant and Toddler Screen. Tweeledig meetinstrument de infant version is te gebruiken voor kinderen 0 en 11 maanden en de toddler version is te gebruiken voor kinderen van 12 tot 36 maanden. Het instrument meet de fijne en grove motoriek, zelfstandige vaardigheden, luister en spreek taalvaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden. Dit instrument heeft een acceptabel betrouwbaarheid en validiteit

• The language Development Survey. Dit instrument meet de taalachterstand van kinderen van 18- 35 maanden. Dit instrument heeft een hoge validiteit en betrouwbaarheid.

Naast meetinstrumenten voor specifieke domeinen zijn er twee testen die de gehele ontwikkeling meten;The Mullen Scale of Early learning en Bayley Scale of Infant Development.

De ideale situatie

In de introductie is het belang onderstreept van vroege detectie van sociaal-emotionele problemen. In de ideale situatie worden alle zeer jonge kinderen gediagnosticeerd op het consultatiebureau. Het diagnoseproces heeft drie stappen. Stap 1 is een algemene test, die op het consultatiebureau doorlopen wordt. Zodoende, worden kinderen die risico lopen geïdentificeerd. Het is belangrijk, dat het meetinstrument zo wordt afgesteld dat de balans tussen valse identificatie en juiste identificatie goed is. Een balans is goed wanneer, 80 % of meer kinderen juist geïdentificeerd worden.

De volgende screening instrumenten kunnen worden gebruikt:

• The Ages and Stages Questionnaire- Social-emotional version

• The Brief Infant Toddler Social Emotional Assessment

Deze meetinstrumenten moeten nog getest worden op de validiteit in de kliniek, met andere woorden het is nog onduidelijk of deze meetinstrumenten juist zijn afgesteld. Bij Stap 2 wordt een kindrapport ingevuld door de ouders. Tevens, wordt geïnformeerd naar de zorgen van de ouders en teken van verstoring in de dagelijkse routine. Bij stap 3 wordt een uitgebreide diagnostische evaluatie gedaan met meerdere testen of één uitgebreide test. De volgende drie meetinstrument zijn adequaat voor een uitgebreide meting voor sociaal-emotionele problemen:

• Infant -Toddler Social and Emotional Assessment. Meetinstrument voor kinderen van 12 tot 36 maanden

• Child Behavior Checklist. Meetinstrument voor kinderen van18 tot 60 maanden.

• Preschool Age Psychiatric Assessment. Meetinstrument voor kinderen tussen 24 en 60 maanden.

De uitkomst van deze testen wordt verwezen naar een interventie of alsnog geconcludeerd dat er geen sprake is van sociaal-emotionele problemen.

De aanpassingen

Het is niet alleen nodig om een meetinstrument aan te passen voor de sociaal-emotionele problematiek van zeer jonge kinderen, maar ook de criteria van sommige stoornissen moeten worden aangepast. Zeer jonge kinderen kunnen namelijk:

• Andere symptomen vertonen

• Minder frequent of intens de symptomen vertonen bij depressie

• De vereiste symptomen liggen buiten de cognitieve capaciteit van het kind, bijvoorbeeld bij Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)

• De symptomen zijn nog niet aanwezig

Conclusie

Dit artikel beschrijft de noodzaak om te diagnosticeren op zeer jonge leeftijd, maar ook de obstakels van diagnosticeren op deze leeftijd. Op dit moment is er een discrepantie tussen de huidige situatie en de ideale situatie. Onderzoek naar psychopathologie bij zeer jonge kinderen en het ontwikkelen van adequate meetinstrumenten zijn nodig om de ideale situatie te realiseren.

De laatste jaren is er meer nadruk op het begrijpen van de werkzame elementen, de relevantie en de fit van psychologische behandelingen binnen de praktijk. De werkzame elementen van een behandeling kunnen op veel verschillende manieren onderzocht worden. Zo kan er worden gekeken naar de intensiteit, de focus of de theoretische onderbouwing van verschillende behandelingen. Er bestaat echter nog geen systematische review van de klinische strategieën die horen bij evidence-based behandelingen. Er is veel onderzoek gedaan naar de resultaten van behandelingen, maar er zijn weinig aanbevelingen over het definitieve analyseniveau. Vroeger werden behandelingen als geheel onderzocht en werden er uitspraken gedaan over of de behandeling als geheel effectief was. Tegenwoordig is het analyseniveau vaak het behandelingsprotocol in plaats van de theorie of de werkzame ingrediënten van een behandeling. Het is echter belangrijk om te weten welke specifieke strategieën van behandelingen effectief zijn. Dit zal bijdragen aan kennis over behandelingen en over de onderliggende mechanismen. Deze strategieën worden daarom onderzocht in dit onderzoek.

Wat is het Destillatie- en Matchingmodel?

Het destillatie en matchingmodel (DMM) kan worden gebruikt om strategieën die horen bij evidence-based behandelingen te beschrijven. Ook beschrijft het de consequenties van het gebruik van protocollen als analyseniveau. Binnen dit model wordt er gebruik gemaakt van frequentiepatronen in behandeltechnieken om een distillatietabel op te stellen. Deze tabel organiseert geselecteerde literatuur op basis van een aantal vooraf geselecteerde variabelen (zoals stoornistype, leeftijd, etniciteit). Het model is ontworpen om een ​​overzicht te krijgen van de behandelpraktijken die gunstige resultaten opleveren, begrip te bevorderen van de relaties tussen behandelingen en cliënt- of contextvariabelen, en het genereren van hypotheses over mogelijke voorschriften die toegepast kunnen worden in nieuwe situaties.

Welke methode werd er gebruikt?

Voor dit onderzoek werd een uitgebreide enquête gehouden onder 322 gerandomiseerde onderzoeken naar belangrijke psychische stoornissen bij kinderen en adolescenten. De DMM werd hierbij gebruikt. Dit omvat het gebruik van een uitgebreide set van codes om de behandelingen te categoriseren volgens specifieke therapeutische procedures die worden gebruikt. Zo worden factoren die mogelijk van invloed zijn op de behandelingseffectiviteit, zoals probleemtype, leeftijd, geslacht en etniciteit onderzocht. Er werd verder gebruik gemaakt van gestandaardiseerde vragenlijsten met bewezen betrouwbaarheid om de gegevens te verzamelen. Op basis hiervan kunnen er expliciete beslissingen genomen worden over de afbakening van de literatuur. De resultaten worden gepresenteerd in een distillatietabel die de behandelingen rangschikt op basis van de mate van bewijs uit de onderzoeksgegevens.

Wat kan er worden geconcludeerd?

De resultaten tonen aan dat behandelingen worden gekenmerkt door een groot aantal praktijkelementen die aanzienlijk variëren afhankelijk van verschillende variabelen van interesse. Het probleemgebied van het kind was de primaire factor waarmee de componentpraktijken van effectieve behandelingen werden georganiseerd, wat enige empirische ondersteuning biedt voor de traditionele "stoornisgestuurde" benadering van andere beoordelingen. Een klinische implicatie van de resulterende praktijkpatronen is dat ze kunnen dienen als gids voor:

• De selectie van een op bewijs gebaseerd protocol dat potentieel het "meest representatief" is voor de literatuur waarin het zich bevindt
• Het ad-hoc-ontwerpen van een behandeling (bijvoorbeeld door aanpassing van de gebruikelijke zorg) door de selectie van praktijkelementen die relevant lijken voor een bepaalde groep

De bevindingen suggereren ook dat bij het selecteren van behandelingen special cases een grotere rol zouden moeten spelen in het behandelingsselectie proces. Dit houdt in dat bij het plannen van de behandeling van een 13-jarige met autisme, men niet alleen naar de evidence base van zeven gerandomiseerde onderzoeken moet kijken, maar ook naar een enkele-case studie waarvan de populatievergelijkbaar was en waarvan de behandelpraktijken verschillend waren van de grotere autisme-literatuur. Op dezelfde manier zou men bij het werken met Aziatische gezinnen moeten overwegen om trots op te nemen als factor, gezien de bevinding dat het trainen van ouders om vaker trots uit te spreken naar hun kinderen in studies naar angstbehandelingen met Aziatische kinderen effectief blijkt. Het DMM biedt zo een definitie van de hiërarchische sets vanuit de literatuur waar clinici gebruik van kunnen maken. Dit artikel was de eerste wetenschappelijke poging om de componenten van evidence-based praktijken breed in de literatuur te onderzoeken, en het vertegenwoordigt een nieuwe weg voor het in kaart brengen van een literatuur die in de loop van de tijd steeds complexer zal worden. Het artikel beschrijft een patroon waarbij succesvolle behandelingen die verschillen in samenstelling zichzelf organiseren in clusters die in de eerste plaats overeenkomen met problematische gebieden van het kind. Binnen problematische gebieden bestaan verschillende speciale gevallen, wat suggereert dat sommige kindkenmerken geassocieerd zijn met een uniek patroon van behandeling. Het model heeft over het algemeen een werkende kaart van de literatuur geproduceerd die snel zowel de clinici als onderzoekers wijst op grotere collecties van relevante onderzoeksgroepen en het kleine aantal uitzonderingen dat relevant kan zijn bij de behandelingselectie of het ontwerp. In vergelijking met de huidige traditie om alleen te generaliseren vanuit rationeel gedefinieerde probleemgebieden, toont het DMM duidelijker wanneer de literatuur van toepassing kan zijn op een specifieke subgroep, evenals wanneer die literatuur een uniek patroon van praktijken heeft gedefinieerd.

Bulletpoints

Wat is het Destillatie- en Matchingmodel?

• Het destillatie en matchingmodel (DMM) kan worden gebruikt om strategieën die horen bij evidence-based behandelingen te beschrijven. Ook beschrijft het de consequenties van het gebruik van protocollen als analyseniveau. Binnen dit model wordt er gebruik gemaakt van frequentiepatronen in behandeltechnieken om een distillatietabel op te stellen. Deze tabel organiseert geselecteerde literatuur op basis van een aantal vooraf geselecteerde variabelen (zoals stoornistype, leeftijd, etniciteit). Het model is ontworpen om een ​​overzicht te krijgen van de behandelpraktijken die gunstige resultaten opleveren, begrip te bevorderen van de relaties tussen behandelingen en cliënt- of contextvariabelen, en het genereren van hypotheses over mogelijke voorschriften die toegepast kunnen worden in nieuwe situaties.

Wat kan er worden geconcludeerd?

• De resultaten tonen aan dat behandelingen worden gekenmerkt door een groot aantal praktijkelementen die aanzienlijk variëren afhankelijk van verschillende variabelen van interesse. Het probleemgebied van het kind was de primaire factor waarmee de componentpraktijken van effectieve behandelingen werden georganiseerd, wat enige empirische ondersteuning biedt voor de traditionele "stoornisgestuurde" benadering van andere beoordelingen. Een klinische implicatie van de resulterende praktijkpatronen is dat ze kunnen dienen als gids voor:
• De selectie van een op bewijs gebaseerd protocol dat potentieel het "meest representatief" is voor de literatuur waarin het zich bevindt
• Het ad-hoc-ontwerpen van een behandeling (bijvoorbeeld door aanpassing van de gebruikelijke zorg) door de selectie van praktijkelementen die relevant lijken voor een bepaalde groep
• De bevindingen suggereren ook dat bij het selecteren van behandelingen special cases een grotere rol zouden moeten spelen in het behandelingsselectie proces. Dit houdt in dat bij het plannen van de behandeling van een 13-jarige met autisme, men niet alleen naar de evidence base van zeven gerandomiseerde onderzoeken moet kijken, maar ook naar een enkele-case studie waarvan de populatievergelijkbaar was en waarvan de behandelpraktijken verschillend waren van de grotere autisme-literatuur. Op dezelfde manier zou men bij het werken met Aziatische gezinnen moeten overwegen om trots op te nemen als factor, gezien de bevinding dat het trainen van ouders om vaker trots uit te spreken naar hun kinderen in studies naar angstbehandelingen met Aziatische kinderen effectief blijkt. Het DMM biedt zo een definitie van de hiërarchische sets vanuit de literatuur waar clinici gebruik van kunnen maken. Dit artikel was de eerste wetenschappelijke poging om de componenten van evidence-based praktijken breed in de literatuur te onderzoeken, en het vertegenwoordigt een nieuwe weg voor het in kaart brengen van een literatuur die in de loop van de tijd steeds complexer zal worden. Het artikel beschrijft een patroon waarbij succesvolle behandelingen die verschillen in samenstelling zichzelf organiseren in clusters die in de eerste plaats overeenkomen met problematische gebieden van het kind. Binnen problematische gebieden bestaan verschillende speciale gevallen, wat suggereert dat sommige kindkenmerken geassocieerd zijn met een uniek patroon van behandeling. Het model heeft over het algemeen een werkende kaart van de literatuur geproduceerd die snel zowel de clinici als onderzoekers wijst op grotere collecties van relevante onderzoeksgroepen en het kleine aantal uitzonderingen dat relevant kan zijn bij de behandelingselectie of het ontwerp. In vergelijking met de huidige traditie om alleen te generaliseren vanuit rationeel gedefinieerde probleemgebieden, toont het DMM duidelijker wanneer de literatuur van toepassing kan zijn op een specifieke subgroep, evenals wanneer die literatuur een uniek patroon van praktijken heeft gedefinieerd.

Doel artikel: een pleidooi voor de inzet van peer support om zo ruimte te scheppen voor zelfonthulling en het aanboren en ontwikkelen van aanwezige ervaringskennis van studenten > het concept van peer support moet stevig verankerd worden binnen het hedendaags Social Work onderwijs.

Tot voor kort was het voor hulpverleners ongebruikelijk om eigen ervaring/kwetsbaarheid in te zetten. De campagne ‘Zet ervaringskennis in’ roept een brede doelgroep op om meer ervaringskennis in te zetten.

Deskundigheid door ontwrichting en herstel

Vanwaar de groeiende belangstelling voor ervaringsdeskundigheid? Te danken aan inzet van een groeiende herstelbeweging, erkenning door het werkveld dat de zorg veranderd moet worden en meer ondersteunend moet zijn bij de herstelprocessen van hen die van de zorg gebruik maken.

Wat is ervaringsdeskundigheid? Door eigen ervaringen te analyseren en erop te reflecteren, ontstaat ervaringskennis. Deze kennis is eenzijdig en wordt verbreed door ervaringen te delen met lotgenoten, die ook geanalyseerd en gereflecteerd worden. Zo ontstaat er een brede en genuanceerde ervaringskennis. Wanneer deze ervaringskennis op professionele wijze wordt ingezet in cliëntcontact, is er sprake van ervaringsdeskundigheid

Het potentieel aan ervaringskennis

Veel (aankomend) hulpverleners blijken over een behoorlijk potentieel aan ervaringskennis te beschikken, ze hebben alleen geleerd dat het niet professioneel is om deze ervaringen bekend te maken of te gebruiken. Opmerkelijk: ‘op afstand het meest nabij’, ‘critical friend’. Wetenschappelijke kennis, beroepspraktijkkennis en ervaringskennis kunnen elkaar juist aanvullen en versterken. Echter, vanwege gebrek aan veiligheid en andere basale randvoorwaarden blijven vele kansen onbenut.

Een introductie op het concept peer support

Wat is peer support?

‘Sociaal-emotionele ondersteuning, vaak gekoppeld aan praktische steun, dat onderling gegeven wordt door personen met een psychische aandoening, teneinde een gewenste sociale of persoonlijke verandering te helpen tot stand te brengen.’ Sleutelbegrippen hierbij zijn: respect, gedeelde verantwoordelijkheid en een gedeelde opvatting over wat helpend is.

Peer support-programma’s komen in verschillende vormen voor, maar meestal betrekken ze altijd mensen met vergelijkbare achtergronden die emotionele, sociale of praktische ondersteuning bieden aan elkaar. Een belangrijke veronderstelling van het concept peer support is, dat vanwege gedeelde ervaringen en levensomstandigheden, peers beter in staat zijn om een steunvolle vertrouwensrelatie tot stand te brengen met mensen die hulp nodig hebben.

Is het effectief?

Onderzoek laat zien dat peer support vergelijkbare of verbeterde resultaten oplevert ten aanzien van traditionele behandelmethoden waarbij geen peers worden ingezet (minder ziekenhuisopnamen, toegenomen gevoel van controle en onafhankelijk, verhoogd zelfbeeld en vertrouwen, uitgebreidere sociale ondersteuningsnetwerken en verbinding met de gemeenschap, verbeterde sociale vaardigheden etc.). Drie belangrijke voordelen:

1. Een groter gevoel van hoop door positieve zelfonthulling;
2. Gebruik van vergelijkbare achtergrond en ervaring (ervaringskennis) om positieve rolmodellering te faciliteren;
3. Meer vertrouwen, begrip, en empathie tussen de peer-supporter en de ontvanger.

Angst voor zelfonthulling

Wat zijn de verschillende rollen van een zorgprofessional? De expertrol (meer kennis hebben dan de leek), de niet-wetenrol (zoals vaak gehanteerd in psychotherapie) en de persoonlijke rol: de relatie van mens tot mens. Bij de persoonlijke rol hoort ook professionele zelfonthulling: een professional verschaft persoonlijke informatie aan de cliënt.

Waarom delen studenten dikwijls hun verhaal niet? Ze voelen schaamte/ongemak wanneer het eigen ervaringen betreft of zijn zich er onvoldoende van bewust dat dergelijke ervaringen zodanig gebruikt kunnen worden dat ze hierdoor juist iets extra’s te bieden hebben in de praktijk.

Begeleiding tijdens de studie

Bijna zeven op de tien studenten ervaart vaak tot zeer vaak prestatiedruk in het dagelijks leven. Bovendien heeft 14,4% zeer serieuze angst- en depressieklachten en zou bijna een op de vijf studenten een hoog risico op zelfdoding hebben.

Wat is het probleem? Studenten blijven rondlopen met psychische klachten of delen problemen uitsluitend in eigen kring. Een peer-supportprogramma maakt de weg vrij om het hebben van psychische problemen bespreekbaar te maken binnen de opleiding > leren van elkaars ervaringen en onderlinge ondersteuning bij het studeren met psychische problemen.

Ervaringskennis als kennisbron, pilot peer support op de HU

De HU heeft in het afgelopen jaar grote stappen gezet in het positioneren van ervaringskennis als een waardevolle en gelijkwaardige kennisbron naast andere kennisbronnen. De wens van studenten om meer te doen met eigen ervaringen en psychische kwetsbaarheid is vertaald in een peersupportgroep voor studenten.

Wat gebeurt er in zo’n peersupportgroep voor studenten? Aankomend sociaal werkers delen ervaringen gerelateerd aan de ontwikkeling van hun beroepsidentiteit. Dit helpt hen bij de overweging of en hoe ze persoonlijke ervaringen in willen/kunnen zetten ten behoeve van hun professionalisering al sociaal werker.

Hoe ziet het programma eruit? Acht bijeenkomsten zijn onderverdeeld in vier thema’s: herstel, empowerment en stigma, ervaringsdeskundigheid en herstelondersteuning. Deelnemers hebben tijdens en na afloop van de bijeenkomsten meermaals benadrukt hoe inspirerend en leerzaam het is om in deze setting ervaringen en ervaringskennis met elkaar te delen.

Inleiding

Dit artikel bespreekt de uitdagingen van het werken met mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. De auteur, Kindermans (2015), beschrijft hoe deze mensen vaak vastzitten in een "kleuter in een groot lichaam"-patroon, wat kan leiden tot frustratie en agressie.

Problematiek

Mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen hebben vaak moeite met:

• Het begrijpen van sociale regels en verwachtingen.
• Het reguleren van hun emoties.
• Het communiceren van hun behoeften.

Dit kan leiden tot frustratie en agressie, wat hun relaties met anderen en hun participatie in de maatschappij kan belemmeren.

Vicieuze cirkel

De frustratie en agressie van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen kan leiden tot een vicieuze cirkel. De omgeving kan negatief reageren op hun gedrag, wat hun frustratie en agressie alleen maar kan versterken.

Behandeling

De behandeling van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen is complex en vereist een multidisciplinaire aanpak. De volgende elementen zijn belangrijk:

• Gedragstherapie: Dit kan mensen helpen om hun gedrag te leren begrijpen en reguleren.
• Psychotherapie: Dit kan mensen helpen om hun emoties te leren begrijpen en te verwerken.
• Sociale vaardigheidstraining: Dit kan mensen helpen om sociale regels en verwachtingen te leren begrijpen en om te gaan met anderen.
• Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie nodig zijn om agressie te verminderen.

Omgeving

De omgeving speelt een belangrijke rol in de behandeling van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Het is belangrijk om een omgeving te creëren die:

• Veilig en gestructureerd is.
• Duidelijke regels en verwachtingen heeft.
• Bevestiging en ondersteuning biedt.

Conclusie

Mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen hebben complexe behoeften. Het is belangrijk om een multidisciplinaire aanpak te gebruiken om hen te helpen hun frustratie en agressie te verminderen en hun kwaliteit van leven te verbeteren.

Belang van dit artikel

Dit artikel draagt bij aan een beter begrip van de uitdagingen van het werken met mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Het biedt waardevolle informatie voor professionals die met deze doelgroep werken.