Hoe gaan we om met persoonlijkheden en individuele verschillen op de werkvloer? - Chapter 3

Wat is het belang van individuele verschillen in organisatiegedrag?

Individuele verschillen verwijzen naar de mate waarin mensen gedragsovereenkomsten en verschillen vertonen. Om individuele verschillen te begrijpen, moeten we een hoog niveau van zelfbewustzijn hebben, dat wil zeggen bewustzijn van onze eigen gevoelens, gedragingen, persoonlijkheden, voorkeuren en antipathieën. We hebben ook bewustzijn van anderen nodig, wat verwijst naar de manier waarop we ons wel of niet bewust zijn van de gevoelens, gedragingen, persoonlijkheden, voorkeuren en antipathieën van andere mensen. Over het algemeen hebben we een perceptie van onszelf die in feite kan verschillen van de perceptie die andere mensen van ons hebben. Ons zelfconcept omvat de overtuigingen die we hebben over wie we zijn en hoe we over onszelf denken. Sociale en academische invloeden spelen een belangrijke rol bij het creëren van ons zelfconcept. Ons zelfbeeld bestaat uit ons gevoel van eigenwaarde en ons gevoel van zelfeffectiviteit. Eigenwaarde verwijst naar de overtuigingen die we hebben over onze eigen waarde na het zelfevaluatieproces. Self-efficacy verwijst naar het geloof dat we hebben in ons vermogen om te slagen in een specifieke taak of situatie.

Hoe verhoudt het nature or nurture debat zich tot diversiteit op de werkvloer?

We definiëren persoonlijkheid als een stabiel en uniek patroon van eigenschappen, die kenmerken zijn, die resulteren in gedrag dat een persoon identificeert. Wanneer we verschillende persoonlijkheden begrijpen, kunnen we het gedrag en de motivaties van anderen beter begrijpen. Persoonlijkheidskenmerken zijn de kenmerken die onze gedachten, gevoelens en gedrag beschrijven. Onderzoek heeft aangetoond dat we enkele fysieke kenmerken van onze ouders erven. De oorsprong van onze persoonlijkheidskenmerken is echter een belangrijke discussie in het nature of nurture debat. 

Wat zijn de verschillende theorieën over persoonlijkheidskenmerken? 

Persoonlijkheidskenmerken zijn karakteristieken die onze gedachtes, gevoelens en gedragingen beschrijven. Tot nu toe is er geen enkele theorie over persoonlijkheidskenmerken die het volledig kan omvatten, maar deze theorieën geven wel meer inzicht in deze kenmerken.

Wat is een Myers-Briggs-type-indicator?

De Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) is een psychometrische vragenlijst die wordt gebruikt om vier psychologische voorkeuren te evalueren die samen zestien persoonlijkheidstypen beschrijven. Het is gemaakt door Katherine Briggs en Isabel Briggs Myers tijdens de Tweede Wereldoorlog om de theorie van Carl Jung over psychologische typen te testen. De vragenlijst bevat vier spectrums die psychologische voorkeuren weerspiegelen. Volgens de theorie hebben we de neiging om te leren in de richting van een van de kenmerken binnen elk paar, wat in elk geval onze voorkeur bepaalt.

1. Het onderscheidt het energieniveau van extraversie tot introversie. Extraverte individuen zijn sociaal en expressief en introverte individuen zijn gereserveerd en werken graag alleen. 
2. Het onderscheidt zich ook op informatieniveau, variërend van intuïtief tot sensing. Intuïtieve individuen zijn creatief en inzichtelijk en sensing individuen zijn meer concreet en op feiten gefocusd.
3. Het onderscheidt van voelen naar denken in termen van besluitvorming. Voelende individuen besluiten op basis van hun eigen normen en waarden en denkende individuen besluiten op basis van redeneren en logica.
4. Voor levensstijl varieert het van oordelen tot waarnemen. Oordelende individuen hebben voorkeur voor structuur en regels en waarnemende individuen zijn flexibel en houden graag hun opties open.

Hoewel de vragenlijst veel wordt gebruikt, is deze door academici bekritiseerd omdat deze een te vereenvoudigd en beperkt beeld van persoonlijkheid geeft. Zo is er binnen deze theorie weinig aandacht voor het onderscheidt in emotionele stabiliteit tot neuroticisme. Om het persoonlijkheidstype van een individu te identificeren zijn de vier psychologische voorkeuren ontwikkeld tot een Preference Clarity Indix (PCI), die 16 verschillende typologieën bevat. De Myers-Briggs Type Indicator-theorie stelt dat door onze perspectieven van anderen te verbreden, te weten wat hen motiveert en waarom ze zich gedragen en communiceren zoals ze doen, we betere relaties opbouwen.

Wat houdt Eysenck's Personaliteitstheorie in?

Eysenck's persoonlijkheidstheorie, ontwikkeld door de Duitse psycholoog Hans Eysenck, is een theorie van persoonlijkheidstheorie gebaseerd op genetische factoren waarbij conditionering en socialisatie in de jeugd ook een rol speelt. De theorie is gebaseerd op drie dimensies:

1. Introversie/extraversie, waarbij introverte individuen een overprikkeld zenuwstelsel erven waardoor zij minder stimulerende omgevingen opzoeken. Extraverte individuen erven een onderprikkeld zenuwstelsel waardoor zij opzoek gaan naar meer stimulerende omgevingen.
2. Emotionele stabiliteit/neuroticisme, waarbij emotioneel stabiele individuen een minder reactief zenuwstelsel erven en daardoor rustiger zijn. Neurotische individuen erven een meer reactief zenuwstelsel en zijn daardoor emotioneel instabiel.
3. Zelfcontrole/psychoticisme, waarbij individuen met meer zelfcontrole lagere levels van testosteron hebben en individuen met psychoticisme hogere levels van testosteron.

Deze theorie krijgt kritiek vanwege de simplistische karakterisering van persoonlijkheid.

Wat is Cattell's Persoonlijkheidsfactoren theorie?

Cattell's Persoonlijkheidsfactoren theorie, ontwikkeld door Raymond Cattell, is een theorie die 16 persoonlijkheidsfactoren identificeert die iedereen in zekere mate heeft: 

1. Warmte (Warmth): De mate van affectieve genegenheid en vriendelijkheid naar anderen.
2. Redelijkheid (Reasoning): De mate van cognitieve vermogens en logisch denken.
3. Emotionele stabiliteit (Emotional Stability): De mate van emotionele veerkracht en stabiliteit.
4. Dominantie (Dominance): De mate van assertiviteit, invloed en controle over anderen.
5. Levendigheid (Liveliness): De mate van energie, opwinding en levendigheid in gedrag.
6. Regelmaat (Rule-Consciousness): De mate van conformiteit aan sociale normen en regels.
7. Sociale boldheid (Social Boldness): De mate van assertiviteit en zelfverzekerdheid in sociale situaties.
8. Sensitiviteit (Sensitivity): De mate van gevoeligheid voor fysieke en sociale prikkels.
9. Grote gedachten (Vigilance): De mate van alertheid, waakzaamheid en paraatheid.
10. Privé (Abstractedness): De mate van reflectie, introspectie en abstract denken.
11. Openheid voor verandering (Openness to Change): De mate van flexibiliteit, experimentele houding en openheid voor nieuwe ervaringen.
12. Zelfverzekerdheid (Self-Reliance): De mate van zelfvertrouwen, zelfstandigheid en autonomie.
13. Perfectionisme (Perfectionism): De mate van nauwgezetheid, ordelijkheid en behoefte aan perfectie.
14. Tension (Tension): De mate van angst, spanning en zorgen.
15. Emotionele responsiviteit (Emotional Responsiveness): De mate van emotionele reacties en gevoeligheid voor emotionele prikkels.
16. Verdraagzaamheid (Liveliness): De mate van tolerantie, geduld en begrip jegens anderen.

Deze theorie is verwerkt in de 16PF vragenlijst die veel gebruikt wordt tijdens wervingsprogramma's van organisaties ondanks de kritiek dat de theorie een te complexe karakterisering van persoonlijkheid is. 

Wat zegt het Big Five-model over persoonlijkheidskenmerken?

Het Big Five-model onderscheidt vijf persoonlijkheidsfactoren en wordt algemeen aanvaard door onderzoek. Er zijn vijf basisdimensies van persoonlijkheid opgenomen die vaak worden gebruikt om mensen op de werkplek te evalueren en te beoordelen.

1. Het eerste kenmerk is emotionele stabiliteit, wat verwijst naar de mate waarin we kalm en beheerst kunnen blijven. Tegenover het spectrum van deze eigenschap staat neuroticisme, de persoonlijkheidskenmerk die inhoudt dat je gespannen, humeurig, prikkelbaar en temperamentvol bent.
2. Openheid voor ervaring heeft betrekking op de dimensie van nieuwsgierig, creatief en ontvankelijk zijn voor nieuwe ideeën.
3. Consciëntieusheid verwijst naar de dimensie van bedachtzaam, georganiseerd, verantwoordelijk en prestatiegericht zijn.
4. Extraversie verwijst naar de dimensie van extravert, sociaal, assertief en spraakzaam zijn.
5. De laatste dimensie is vriendelijkheid, wat verwijst naar de dimensie van vertrouwen, goedaardig, tolerant, vergevingsgezind en coöperatief zijn.

Het Big Five-model is tegenwoordig de dominante eigenschapstheorie van persoonlijkheidsgericht onderzoek. Onderzoekers hebben het concept van kernzelfevaluatie (core self-evaluation, CSE) voorgesteld, dat verwijst naar de inschattingen die mensen maken van hun eigen capaciteiten, eigenwaarde, controle en capaciteiten. Kernzelfevaluatie omvat vier belangrijke persoonlijkheidsdimensies:

• Locus of control verwijst naar de mate waarin mensen het gevoel hebben dat ze invloed hebben op gebeurtenissen. Interne locus of control verwijst naar de mate waarin mensen denken dat ze controle hebben over de gebeurtenissen en gevolgen die hun leven beïnvloeden. Externe locus of control heeft betrekking op de mate waarin mensen denken dat hun prestaties het product zijn van omstandigheden die buiten hun directe controle liggen.
• Emotionele stabiliteit beïnvloedt ook de kernzelfevaluatie.
• Self-efficacy verwijst naar het geloof dat we hebben in ons vermogen om te slagen in een specifieke taak of situatie.
• Eigenwaarde verwijst naar de overtuigingen die we hebben over onze eigen waarde na het zelfevaluatieproces.

Hoe bouwt het nieuwe HEXACO-model van Persoonlijkheid voort op het Big-Five model?

Recentelijk is een nieuw model ontwikkeld wat voortbouwt op het Big-Five model, namelijk het HEXACO-model van Persoonlijkheid, wat bestaat uit zes dimensies:

1. Honesty-Humility (H)
2. Emotionality (E)
3. Extraversion (X)
4. Agreeableness (A)
5. Conscientiousness (C)
6. Openness to Experience (O)

De eerste dimensie Honesty-Humility is toegevoegd aan dit model, wat verwijst naar de mate waarin een persoon eerlijk, bescheiden en niet-materialistisch is. Mensen met lage scores op deze dimensie lijken meer geneigd tot bedrog, hebzucht, en egoïstisch gedrag.

Wat zijn de Persoon-Baan Fit en de Persoon-Organisatie Fit theorieën?

De Persoon-Baan Fit theorie verwijst naar het proces waarin vaardigheden, ervaringen en competenties geïdentificeerd worden die benodigd zijn in een bepaalde baan, die uitgevraagd worden tijdens interviews, CV's en preselecties. De Persoon-Organisatie Fit theorie verwijst naar de compatibiliteit van de persoon bij de organisatie op basis van normen, waarden, missies en ethiek, die uitgevraagd worden met behulp van persoonlijkheidsvragenlijsten. Het kan zijn dat er een goede Persoon-Baan Fit is, maar als de Persoon-Organisatie Fit onvoldoende is zal de werknemer op de lange termijn niet bij de organisatie blijven. 

Wat zijn sterke karaktereigenschappen?

Naast persoonlijkheidskenmerken kijken organisaties ook steeds vaker naar sterke karaktereigenschappen, wat verwijst naar positieve eigenschappen die zowel voordelig zijn voor onszelf als anderen. Denk hierbij aan eigenschappen zoals wijsheid, dankbaarheid en moed. Sterke karaktereigenschappen zijn onderdeel van de positieve psychologie, waarbij de focus ligt op het ontdekken van positieve karaktereigenschappen in plaats van op negatieve. Organisaties gebruiken de volgende drie beoordelingsinstrumenten om sterke karaktereigenschappen te identificeren:

• De Values in Action (VIA) Vragenlijst van Sterke Karaktereigenschappen, ontwikkelt door Christopher Peterson en Martin Seligman, is een vragenlijst van 240 items en meet 24 sterke karaktereigenschappen onderverdeeld in zes categorieën: (1) Wijsheid en Kennis, (2) Moed, (3) Humaniteit, (4) Gerechtigheid, (5) Matigheid (Temperance) en (6) Transcendentie.
• De DiSC Personal Assessment Tool, ontwikkelt door William Marston, is een vragenlijst van 80 items en meet vier persoonlijkheids profielen: (1) Dominantie, (2) Invloed, (3) Standvastigheid en (4) Consciëntieusheid.
• De CLiftonStrenghts Assessment, ontwikkelt door Donald Clifton, is een vragenlijst van 177 gepaarde items en meet 34 sterke karaktereigenschappen onderverdeeld in vier categorieën: (1) Uitvoerend, (2) Relatie Bouwend, (3) Strategisch Denken en (4) Beïnvloeden.

Alle drie beoordelingsinstrumenten zijn betrouwbaar en resulteren in consistente resultaten wanneer de vragenlijsten meerdere keren wordt afgenomen bij dezelfde persoon over een aantal jaar. 

Wat zijn andere belangrijke persoonlijkheidskenmerken?

Persoonlijke conceptie verwijst naar de mate waarin individuen zich verhouden tot en nadenken over hun sociale en fysieke omgeving en hun persoonlijke opvattingen over een reeks problemen.

• Sommige psychologen en sociologen gebruiken de term machiavellisme om het gedrag te beschrijven van mensen die anderen manipuleren en onethische praktijken gebruiken voor persoonlijk gewin. Machiavellisme samen met narcisme en psychopathie vormt het zogenaamde Dark Triad, wat deze drie negatieve persoonlijkheidskenmerken omvat.
• Een ander persoonlijkheidskenmerk dat we onderscheiden, is zelfmonitoren. Het verwijst naar de mate waarin mensen hun gedrag aanpassen aan verschillende situaties. Mensen met een hoge mate van zelfcontrole aarzelen om hun ware gevoelens en gedrag te uiten als ze denken dat de situatie er niet om vraagt. Lage zelfmonitors verhullen hun gedrag niet, hebben weinig aandacht voor hoe anderen hen waarnemen en weigeren enig aspect van zichzelf te veranderen om aan een bepaalde situatie tegemoet te komen.
• Een proactieve persoonlijkheid heeft betrekking op de neiging van individuen om het initiatief te nemen om hun omstandigheden te veranderen. Degenen met een hoge proactieve persoonlijkheid zoeken naar mogelijkheden om gebeurtenissen te veranderen en ondernemen actie om ervoor te zorgen dat de gewenste verandering plaatsvindt. Mensen met een lage proactieve persoonlijkheid accepteren over het algemeen meer de status-quo en ondernemen weinig actie om de omstandigheden om hen heen te veranderen.
• Onderzoekers hebben ook twee belangrijke persoonlijkheidstypen gedefinieerd om te meten hoe werknemers omgaan onder druk: Werknemers met een type A-oriëntatie worden gekenmerkt als competitief, ongeduldig, agressief en prestatiegericht. Werknemers met een type B-oriëntatie worden gekarakteriseerd als meer ontspannen, gemakkelijk in de omgang, geduldiger en minder competitief.
• De neiging om risico's te nemen verwijst naar de neiging om gedrag te vertonen dat positieve of negatieve gevolgen kan hebben. Mensen met een hoog risico nemen snellere beslissingen op basis van minder informatie. Mensen met een laag risico nemen doorgaans meer tijd voor hun besluitvorming en hebben meer informatie nodig om het potentiële risiconiveau te beoordelen. Ze kunnen echter ook verlamd raken door besluiteloosheid als ze te veel tijd besteden aan het verzamelen van deze informatie.