HR 18-05-1993, NJ 1993, nr. 691 (Blijf van mijn auto / Slaande automobilist)
Relevante artikelen
Art. 41 Sr.
Rechtsvraag
Is hier sprake van noodweer, dan wel noodweerexces? In hoeverre is een noodweersituatie noodzakelijk om met succes een beroep te kunnen doen op noodweerexces?
Casus
Er ontstaat een ruzie tussen twee automobilisten. De vrouw schopt tegen de nieuwe auto van de man. Hij is razend en geeft haar in reflex een klap. Hij beroept zich op noodweerexces.
Hof
Raadsman doet een beroep op noodweer. Dit wordt verworpen door het Hof. Verdachte had zich aan de ontstane situatie kunnen onttrekken door weg te rijden. Niet aannemelijk is dat hiervoor feitelijke belemmeringen bestonden.
Raadsman doet een beroep op noodweerexces. Ook dit slaagt niet volgens het Hof, omdat, zoals al besproken bij het beroep op noodweer, er geen sprake was van een noodzakelijke verdediging.
Conclusie A-G mr. Leijten
De verwerping van de het beroep op noodweerexces is onvoldoende gemotiveerd.
Hoge Raad
Het beroep op noodweer heeft het Hof op feitelijke en niet onbegrijpelijke gronden verworpen. Het Hof heeft geen blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting en heeft wel toereikend gemotiveerd.
Van overschrijding van de grenzen van noodzakelijke verdediging kan slechts sprake zijn indien:
a. er noodzaak is tot verdediging tegen een ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding, maar daarbij verder gaat dan geboden als gevolg van een onmiddellijke hevige gemoedsbeweging ontstaan door die aanranding.
b. Onder a bedoelde situatie, maar de noodzaak tot verdediging bestaat niet meer, doch niettemin deze gedraging toch het onmiddellijke gevolg is van een hevige gemoedsbeweging veroorzaakt door de aanranding.
Noot
Punt a van de Hoge Raad staat bekend als een intensief exces en punt b als een extensief exces. Het moment van de noodweersituatie en dan van het noodweer dienen samen te vallen. Een noodweersituatie hoeft er echter niet te zijn op het moment waarop de handelingen plaatsvinden, waarvoor de verdachte zich wil disculperen met een beroep op noodweerexces. Daar kunnen het moment van de noodweersituatie en dat van de verdediging twee verschillende, op elkaar volgende tijdssegmenten beslaan.
