Historische visie op de Oudheid Francesco Petrarca • Oudheid • Middeltijd • Nieuwe tijd • Renaissance van de 12e eeuw: scholastiek De 15e eeuw: • Steden • Staatsradon • Boekdrukkunst (ideeën verspreiden) • Einde 100-jarige oorlog • Val Constantinopel (Oost-Romeinse rijk 1453) ‘Korte Middeleeuwen’ (500-1000) •Grote ontdekkingsreizen (Columbus / Vasco da Gama) • Kritiek op de kerk’ Groot Schisma, Jan Hus, Luther, Henri VIII •Koningshuizen gaan voor het eerst beleggen, lenen, investeren in banken • Van feodale naar dynastieke vorstenstaat Koning staat niet boven de goddelijke wet • Bourgondisch-Habsburgse Nederlanden •centralisatie en egalisatie van bestuur en rechtspraak •unificatie van het recht: optekening, homo-logatie, centrale wetgeving •rechtspraak en receptie van het Romeinse recht | Teloorgang Respublica Christiana, na 1530/1550: • Geen universeel gezag van de paus • Geen universeel gebruik van kerkelijk recht • Opkomst Staat extern soeverein • Verzet tegen absolutisme Karel V en Philips II • Unie van Utrecht (1579 • Plakkaat van Verlating (1581) • Ontstaan van de Republiek der Verenigde Nederlanden • Provinciale staten, Staten Generaal, Raad van State, Stadhouder(s), wetgeving en costumen • Renaissance rond 1500: humanisme • Studia humanitatum • Humanist gaat voor wat de mens kan, kennis verwerven, talige kennis • Studie van oude teksten als historische bronnen (relativering auctoritas) • Oudheid als voorbeeld (emulatio: wedijver) • Historisch-filologische methode van tekstanalyse • Reconstructie oorspronkelijke teksten • Grotere belangstelling eigen tijd • Secularisatie • Tweede generatie (na 1550) meer praktijkgericht • Rooms-Hollands recht • Hollandse Elegante School, Hugo Grotius, Rooms- Hollands recht | School van natuurrecht • Economie en maatschappij • Verlichting en politieke verlichting • Interne soevereiniteit • Politieke filosofen • Nationalisme • Rationalisme Romantiek (reactie op) • Historische school • Volkenrecht / volkenrechtdoctrine • Machiavelli • Grotius (1583-1645) •Volkenrecht is natuurrecht en menselijk, posi-tief recht (pacta sunt servanda) • De school van het natuurrecht • Rationalisme • Wetenschappelijke revolutie van de 17e eeuw • Galileo Galilei: heliocentrisme, twee onderscheiden kenniswerelden • René Descartes: je pense donc je suis, constructivisme, intellegibiliteit want rationa-liteit van de wereld • Charles Perrault: oudheid niet meer toon-aangevend, redelijk denken leidt tot eenduidige waarheid. |
