NHG-standaard (Geneeskunde): Borstkanker - M07

Lokale klachten bij mammacarcinoom

Wanneer sprake is van een maligniteit, huid- of tepelintrekking, regionale lymfeklierzwelling, non-puerperale mastitis moet meteen doorverwezen worden naar de mammapoli. Als er geen aanwijzingen zijn voor een maligniteit, maar wel een lokale palpabele afwijking bij iemand van 30 jaar of ouder moet een mammogram gemaakt worden. Een echografie moet uitgevoerd worden bij vrouwen jonger dan 30 jaar. Als de uitslag gunstig is moet er nogmaals gecontroleerd worden na drie maanden en indien de afwijking dan nog steeds aanwezig is, moet alsnog doorverwezen worden naar de mammapoli Wanneer de vrouw een knobbel voelt maar de huisarts niet, moet alsnog naar de mammapoli verwezen worden. Als er pijnklachten in de borst aanwezig zijn van meer dan drie maanden moet ook doorverwezen worden naar de mammapoli.

Diffuse klachten

Diffuse klachten bestaan uit knobbelig borstweefsel dat duidt op mastopathie. Vast, dicht, knobbelig borstklierweefsel kan een carcinoom maskeren. Bij deze klachten moet een mammogram gemaakt worden. Wanneer de borsten diffuus gevoelig of pijnlijk zijn zonder verdere afwijkingen tijdens het lichamelijk onderzoek hoeft geen mammogram gemaakt te worden. Wanneer er sprake is van bruine of bloederige tepeluitvloed moet gedacht worden aan een maligniteit.

Screening op borstkanker

Er moet gevraagd worden naar voorkomen van borstcarcinoom, ovariumcarcinoom, tubacarcinoom en prostaatcarcinoom in de familie. Ook moet gevraagd worden naar de leeftijd waarop zij deze diagnose kregen en eventueel bilaterale aanwezigheid van de tumoren. Als het risico niet verhoogd is, is bevolkingsonderzoek niet aanbevolen. Als iemand jonger is dan 40 jaar en een positieve familieanamnese heeft moet er wel gescreend worden. Bij iemand van 40 tot 50 jaar moet een jaarlijkse screening in de vorm van mammografie plaatsvinden. Bij iemand van 50 tot 75 jaar moet een tweejaarlijkse screening in de vorm van mammografie plaatsvinden. Wanneer er na de mammogram een verhoogd risico is op aanwezigheid van een maligniteit moet de huisarts contact opnemen met de vrouw, zorgdragen voor de verwijzing naar de mammapoli, voorlichting geven over de procedure en de verwijzing moet doorgegeven worden aan de screeningsorganisatie. Wanneer iemand een borstsparende operatie heeft ondergaan moet deze ieder jaar opnieuw onderzocht worden en om de twee jaar een nieuwe mammogram krijgen.