Cross-culturele psychologie | De kritische en vergelijkende studie van culturele effecten op de menselijke psychologie, gericht op het onderzoeken van psychologische diversiteit en de hieraan onderliggende oorzaken en het vaststellen van psychologische universele fenomenen. |
Culturele psychologie | Benadrukt het idee dat gedrag en mentale processen essentieel het product zijn van interactie tussen cultuur en het individu. Menselijk gedrag wordt bekeken in de sociaal-culturele context waarin het voorkomt. |
Cultuur | Verzameling van attitudes, gedragingen en symbolen die gedeeld worden door een grote groep mensen en normaliter worden ze van generatie op generatie doorgecommuniceerd. |
Attitudes | Overtuigingen, waarden, algemene kennis, meningen, bijgeloof en stereotypen. |
Gedragingen | Normen, rollen, tradities, gewoontes en praktijken. |
Symbolen | Representaties van ideeën. Mensen koppelen specifieke betekenissen aan specifieke symbolen, die generaties lang worden doorgegeven, waardoor culturele symbolen ontstaan. |
Expliciete kenmerken | Verzameling observeerbare handelingen die regelmatig in een cultuur teruggevonden worden. Denk hierbij aan openlijke handelingen, observeerbare praktijken en typische gedragsreacties. |
Impliciete kenmerken | De organisatieprincipes, onderliggend aan de expliciete kenmerken. |
Ras | Groep mensen die onderscheiden kan worden aan de hand van bepaalde gelijke en genetische fysieke kenmerken. Kan ook als sociale categorie gezien worden. |
Etniciteit | Culturele erfenis, zoals de taal, tradities en religie die door mensen met dezelfde voorouderlijke afstamming gedeeld wordt. |
Natie | Groep mensen die dezelfde geografische afstamming, geschiedenis en taal delen. Kan als politieke entiteit gezien worden. |
Politieke entiteit | Onafhankelijke staat die door andere landen erkend wordt. |
Religieuze overtuiging | Individu accepteert kennis, overtuigingen en praktijken die aan een bepaald geloof gerelateerd zijn. |
Kennis | Informatie die een doel heeft. |
Wetenschappelijke kennis | Kennis die wordt afgeleid van systematische observaties, metingen en evaluaties uit wetenschappelijk onderzoek. |
Alledaagse kennis | Alledaagse assumpties variërend van overtuigingen tot individuele meningen over psychologische fenomenen. Denk hierbij aan volksverhalen en alledaagse psychologie. |
Ideologische kennis | Op waarden gebaseerde kennis. Stabiele verzameling van overtuigingen over de wereld, gebaseerd op een bepaald organisatieprincipe of centraal idee. Deze overtuigingen worden op samenhangende en stabiele percepties gebaseerd. |
Juridische kennis | Kennis die in detail vaststaat in de wet en in officiële regels en principes, gerelateerd aan het psychisch functioneren van individuen. |
Traditionele cultuur | Cultuur gebaseerd op tradities, regels, symbolen en principes, die hoofdzakelijk in het verleden gevestigd zijn. |
Niet-traditionele cultuur | Cultuur gebaseerd op nieuwe principes, ideeën en praktijken. Op wetenschap gebaseerde kennis en technologisch gedreven ontwikkelingen zijn vaak aan deze vorm van cultuur geassocieerd. |
Machtsafstand | Mate waarin leden van een samenleving accepteren dat de macht in instituten en organisaties ongelijk verdeeld is. |
Onzekerheidsoriëntatie | Methodes die worden gebruikt om met onzekerheden in het dagelijks leven om te gaan. |
Onzekerheidsvermijding | In hoeverre leden van een samenleving zich oncomfortabel voelen bij onzekerheid en ambiguïteit. |
Individualisme | Men is vooral op zichzelf en de directe omgeving gericht. Voor het oplossen van een conflict worden meer competitieve strategieën gebruikt. |
Collectivisme | Men is voornamelijk gericht op anderen. Waarden en tradities worden hierdoor beter in stand gehouden. Voor het oplossen van een conflict worden meer harmoniebevorderende strategieën gebruikt. |
Cultureel syndroom | Het patroon of de combinatie van gedeelde attitudes, overtuigingen, categoriseringen, definities, normen en waarden, georganiseerd rondom een bepaald thema. |
Evolutionaire benadering | Theoretisch model dat onderzoekt op welke manier evolutionaire factoren menselijk gedrag beïnvloeden. Uitgangspunt van deze benadering is dat overleven het voornaamste doel is van een individu. |
Sociologische benadering | Gericht op brede sociale structuren die een samenleving als geheel beïnvloeden. Uitgangspunt van deze benadering is dat sociale krachten het gedrag van grote sociale groepen tot stand laten komen. |
Echoculturele benadering | Omgevingsfactoren waardoor een individu beïnvloed wordt, zijn voornamelijk ecologische en sociopolitieke contexten (zie hieronder). Uitgangspunt van deze benadering is dat een individu actief is in zijn omgeving en dat er een constante interactie is tussen het individu en de omgeving. |
Ecologische context | Natuurlijke context waarin individuen met hun omgeving interacteren. |
Sociopolitieke context | Mate waarin individuen deelnemen aan globale en lokale beslissingen. |
Gecombineerde culturele benadering | Gebaseerd op drie denkbeelden over hoe lokale culturen op globalisatie zullen reageren. Zie de samenvatting voor deze denkbeelden. |
Activiteit | Het proces van de doelgerichte interactie van een individu met de omgeving. |
Inheemse psychologie | Wetenschappelijke studie van het menselijk gedrag en de geest, ontworpen voor mensen die niet uit andere regio’s komen. |
Etnocentrisme | Het steunen van het oordeel over andere etnische, nationale en culturele groepen en gebeurtenissen vanuit de etnische, nationale of culturele groep van de observator. Er wordt voornamelijk geoordeeld vanuit de culturele meerderheid. |
Multiculturalisme | Het aanmoedigen van de erkenning van de gelijkheid van etnische of religieuze groepen in een land en het bevorderen van het idee dat culturele groepen het recht hebben om hun eigen waarden en praktijken te volgen. |
Biculturalisme | Multiculturalisme, maar dan twee culturen gecombineerd. |