TRC - Pharmacology - Gynecology: De menopauze

Wanneer een vrouw in de menopauze belandt, zijn de granulosacellen, thecacellen en oöcyten niet meer aanwezig. Oestrogenen en progesteronniveaus zijn laag, terwijl als reactie daarop de gonadotropineniveaus juist hoog zijn. Er bestaat een deficiëntie voor oestrogenen dat zorgt voor opvliegers, droge slijmvliezen en nachtelijk zweten. Er kan ook een droge vagina of atrofie van de vagina ontstaan, dyspareunie of urineweginfecties. De lage concentratie oestrogenen zorgt ook voor een grotere kans op een myocardinfarct of osteoporose. Wanneer vrouwen erg veel last hebben van deze postmenopauzale symptomen kan hormoontherapie gestart worden. Oestrogenen en progesteron kunnen gecombineerd gegeven worden gedurende drie tot zes maanden. Wanneer dit langer gegeven wordt, is de kans op endometriumcarcinoom, mammacarcinoom en ovariumcarcinoom verhoogd. Clonidine kan ook voorgeschreven worden, wat zorgt voor een afname in zweten en opvliegers. Wanneer sprake is van atrofische vaginitis kan oestradiol toegediend worden.

Osteoporose na de menopauze

Oestrogenen kunnen op verschillende manieren effect hebben op de gezondheidstoestand van het bot van de vrouwen. Het zou zo kunnen zijn dat de osteoclasten worden geremd door oestrogenen, maar het kan ook zo zijn dat oestrogenen een direct effect hebben op de angiogenese van het bot. Bovendien zou het ook zo kunnen zijn dat oestrogenen een directe actie hebben op de osteoclasten door ze te inhiberen en apoptose te stimuleren, maar ook zou het zo kunnen zijn dat oestrogenen de botvorming door osteoblasten stimuleren. Wanneer vrouwen de menopauze bereiken, wordt de activiteit en het aantal osteoclasten verhoogd. De verlaagde oestrogenen zorgen voor een verandering in de calciumhomeostase, waardoor een afname in calciumabsorptie in de darmen plaatsvindt en een toename in het verbruik van calcium.

De behandeling van osteoporose na de menopauze

De behandeling van osteoporose na de menopauze kan bestaan uit het toedienen van bisfosfanaten, zoals alendronaat, risedronaat, of zoledroninezuur. De bisfosfanaten binden aan de botkristallen en worden geabsorbeerd door de osteoclasten. Wanneer de bisfosfanaten geabsorbeerd zijn door de osteoclasten induceren ze apoptose. De remodelleringssnelheid wordt ook verlaagd door de bisfosfanaten. Bijwerkingen van bisfosfanaten kunnen gastro-intestinaal zijn, omdat de bisfosfanaten ingenomen moeten worden op een lege maag. Selectieve oestrogeenreceptor modulatoren (SERMs) kunnen ook gebruikt worden bij de behandeling van osteoporose als gevolg van de menopauze. Een voorbeeld van een SERM is raloxifeen dat een agonist is voor oestrogeen. Raloxifeen is effectief gebleken in de afname van verlies van botweefsel, de toename van de botdichtheid en de afname van het risico heupfracturen. Bijwerkingen van raloxifeen zijn krampen in de benen, transpireren en het hebben van opvliegers. Denosumab kan ook gebruikt worden voor de behandeling van osteoporose. De vorming van osteoclasten wordt geïnhibeerd, waardoor de botresorptie ook afneemt. Het bootst de werking van endogeen osteoprotegerine na. Het is belangrijk dat wanneer denosumab toegediend wordt, dat dit gecombineerd wordt met vitamine D en calciumsuppletie.