Wanneer is er sprake van voldoende en noodzakelijke voorwaarden? - Chapter 5

De uitspraak 'als het sneeuwt, wordt de tuin wit' is conditioneel. De zin bevat immers een voorwaarde/conditie. Er zijn twee voorwaarden: noodzakelijke en voldoende. 'Het sneeuwt' is een voldoende voorwaarde voor 'de tuin wordt wit'. Het is zeker dat de tuin wit wordt als het sneeuwt. De sneeuw is dus voldoende om de tuin wit te laten worden. Maar de sneeuw is niet noodzakelijk. De tuin kan ook om andere redenen wit worden. 

De schaakregels kennen is een voorwaarde voor nationaal kampioen schaken worden. Het is echter geen voldoende voorwaarde, want niet iedere deelnemer die de schaakregels kent kan nationaal schaakkampioen worden. Het betreft wel een noodzakelijke voorwaarde: als je de schaakregels niet kent, word je nimmer kampioen. 

Soms is een voorwaarde zowel voldoende als noodzakelijk. Voor het hebben van de 'huwelijkse staat' is getrouwd zijn noodzakelijk en voldoende. Omgekeerd is eveneens mogelijk: iets lijkt misschien aanvankelijk een voorwaarde, maar is het niet. Een gewapende overval plegen is geen noodzakelijke voorwaarde voor in de cel belanden. Je kunt ook in de cel terechtkomen wegens drugshandel. Het is evenmin een voldoende voorwaarde, want zonder arrestatie kom je niet in de cel. 

Wanneer een zin de formule 'als X, dan Z' bevat, dan is X in de regel een voldoende voorwaarde voor Z. Wanneer een zin de formule 'als niet X, dan niet Z' bevat, dan is X een noodzakelijke voorwaarde voor Z. Het is van belang dat je het onderscheid tussen een noodzakelijke en een voldoende voorwaarde herkent, daar deze in bijvoorbeeld debatten op listige wijze gebruikt worden. Twee voorbeelden:

1. Volgens een raadslid moet de politie-inzet in zijn gemeente verdubbeld worden om het aantal hardrijders te verminderen. Deze stelling onderbouwt hij met data waaruit blijkt dat dit zal resulteren in 85% minder snelheidsovertredingen. Dit betreft een voldoende voorwaarde voor een vermindering van het aantal snelheidsovertredingen, maar niet een noodzakelijke. Het plaatsen van wegversmallingen of drempels heeft wellicht hetzelfde resultaat. 
2. Het bedrijf achter een afslankproduct beweert dat deze de trek naar vette snacks zal verminderen. Binnen een week stopt men met snacken en nemen de cijfers op de weegschaal af. Stoppen met snacken is wellicht een noodzakelijke voorwaarde om af te vallen, maar absoluut geen voldoende voorwaarde. Wanneer je geregeld zoetigheden blijft nuttigen en nauwelijks beweging krijgt, is de kans op gewichtstoename groter dan op een slankere lijn.