Casus I
De Scheveningse visvereniging De Rode Zalm heeft als doel de instandhouding van de hobbyvisserij naar zalm en heeft 150 leden. Het bestuur van de vereniging bestaat uit Zalm (voorzitter), Romboud (secretaris) en Plennings (penningmeester). De vereniging heeft tevens een raad van commissarissen.
In de statuten van De Rode Zalm is de volgende bepaling opgenomen:
Artikel 13 Vertegenwoordiging
- Het bestuur vertegenwoordigt de vereniging, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit.
- De vereniging wordt voorts in en buiten rechte vertegenwoordigd door de voorzitter tezamen met de secretaris of tezamen met de penningmeester.
- Voor het aangaan van overeenkomsten namens de vereniging die een bedrag van € 2.000 te boven gaan, is voorafgaande goedkeuring van de raad van commissarissen vereist.
Verder zijn er in de statuten geen van de wet afwijkende bepalingen opgenomen. Alles is op de juiste manier ingeschreven in het handelsregister. Door een hoogoplopende ruzie binnen het bestuur zijn Romboud en Plennings opgestapt als bestuurders. Er zijn geen nieuwe bestuursleden benoemd: het bestuur bestaat sindsdien derhalve uit één persoon. Deze wijziging is ook doorgegeven aan het handelsregister. Om stoom af te blazen, gaat Zalm op vakantie naar Julianadorp. Daar ziet zij in een winkel een nieuw soort hengel voor € 2000, waarmee het vissen naar zalm gemakkelijker wordt gemaakt. Ze aarzelt niet en schaft deze meteen aan namens de vereniging. De raad van commissarissen is niet van de aankoop op de hoogte.
Vraag 1
Is vereniging De Rode Zalm gebonden aan de koopovereenkomst?
Casus II
Woud NV houdt zich bezig met de verwerking van boomstammen tot haardhout. In de statuten van Woud NV is bepaald dat de bestuurstaken worden verdeeld over één of meer niet-uitvoerende bestuurders en één of meer uitvoerende bestuurders. Verder is in de statuten van Woud NV bepaald dat de uitvoerende bestuurders zich bezighouden met het dagelijks bestuur en de niet-uitvoerende bestuurders met het houden van toezicht. Het bestuur van Woud NV bestaat uit Winkel (uitvoerende bestuurder) en Vrolijck en Zevensprong (niet-uitvoerende bestuurders). Winkel neemt het reilen en zeilen van Woud NV niet zo serieus. De fiscus heeft al diverse aanmaningen gestuurd inzake aanslagen voor de vennootschapsbelasting, maar de aanslagen blijven - ondanks aandringen van Vrolijck en Zevensprong bij Winkel - sinds 2017 onbetaald. De in schoenendozen verzamelde boekhouding van Woud NV is een rommeltje. Ook andere crediteuren dan de fiscus blijven onbetaald en een faillissement lijkt onafwendbaar. Vrolijck en Zevensprong doen al het mogelijke om orde op zaken te stellen, maar het mag niet baten. Op 1 april 2019 wordt Woud NV failliet verklaard. De curator zint op mogelijkheden om de boedel te spekken en wil de bestuurders van Woud NV aanspreken voor het tekort in het faillissement.
Vraag 2
Ziet u mogelijkheden voor de curator om met kans van slagen uitvoerend bestuurder Winkel en niet-uitvoerende bestuurders Vrolijck en Zevensprong aan te spreken voor het tekort in het faillissement?
Vraag 1
Het bestuur vertegenwoordigt de vereniging, art. 2:45 lid 1 BW. De tweehandtekeningenclausule van lid 2 is hier niet van toepassing, daar Zalm -nu de andere bestuursleden zijn opgestapt- in haar eentje het bestuur vormt. Zij is dus vertegenwoordigingsbevoegd op grond van lid 1 en deze bevoegdheid is ingevolge art. 2:45 lid 3 BW onbeperkt en onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit. Uit de wet vloeit in casu niets anders voort; de beperking tot € 2.000 is slechts een intern werkende beperking. De Rode Zalm is derhalve gebonden aan de koopovereenkomst.
Vraag 2
Onderzocht dient te worden of de curator de bestuurders kan aanspreken op grond van art. 2:138 lid 1 BW. Nu de boekhouding een rommel is, is sprake van schending van art. 2:10 BW. Ingevolge art. 2:138 lid 2 BW staat dus onbehoorlijk bestuur vast en wordt vermoed dat het onbehoorlijk bestuur een belangrijke oorzaak is van het faillissement. De aansprakelijkheid rust in beginsel op iedere bestuurder, dus zijn alle drie de bestuurders in beginsel aansprakelijk. Een aangesproken bestuurder kan proberen het bewijsvermoeden van lid 2 te ontzenuwen door aannemelijk te maken dat andere feiten en omstandigheden dan zijn onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak zijn geweest van het faillissement, HR Blue Tomato. De casus bevat geen aanwijzingen dat dit zal lukken.
Een aangesproken bestuurder kan zich disculperen op grond van art. 2:138 lid 3 BW indien hij bewijst dat de onbehoorlijke taakvervulling niet aan hem te wijten is en hij niet nalatig zijn geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden. Een door Vrolijck en Zevensprong gevoerd disculpatieverweer zou kans van slagen kunnen hebben, nu de casus vermeldt dat zij niet-uitvoerende bestuurders zijn en al het mogelijke hebben gedaan om orde op zaken te stellen.
