Waarde verdelen, of waarde creëren?

We willen allebei hetzelfde pak melk

Laatst hoorde ik een verhaal dat me is bijgebleven. Het ging over iets heel gewoons: een pak melk. 

Stel je voor dat we samen een leven hebben opgebouwd en besluiten uit elkaar te gaan. In de koelkast staat nog maar één ding — dat ene pak melk. En we willen het allebei.

Jij zegt dat jij het hebt gekocht, ik zeg dat ik elke ochtend vroeg opstond om de kinderen hun ontbijt te geven. Jij zegt dat jij de boodschappen betaalt, ik zeg dat ik het op het lijstje heb gezet. Jij zegt dat het in jouw deel van de koelkast stond, ik zeg dat ik het als eerste heb gezien.

We komen er niet uit. Dus vragen we iemand anders om het op te lossen: een rechter, een vriend, iemand die zogenaamd objectief kan kijken. Die zegt: als jullie er allebei recht op hebben, dan delen we het gewoon. Ieder de helft. Melk verdeeld, kwestie gesloten.

Maar dan stel jij me een vraag: waarom wil je dat pak melk eigenlijk?

Ik denk even na en zeg dat ik pannenkoeken wil bakken met de kinderen. Jij zegt dat je de melk zelf niet nodig hebt, maar het karton wilt gebruiken om met ze te knutselen. En dan wordt het ineens eenvoudig. Dan kun jij mij geven wat ik nodig heb, en ik jou, zonder dat iemand tekortkomt.

Van waarde verdelen naar waarde creëren

In een conflict lijkt het vaak alsof er maar één ding te verdelen valt – een huis, een bedrag, een regeling. Maar de echte waarde ontstaat pas als je kijkt naar wat daaronder ligt. Niet: wie krijgt wat, maar: wat is belangrijk voor jou? Wat hoop je mogelijk te maken?

Daar richt mediation zich op: niet alleen op posities, maar ook op belangen en verlangens. Op wat mensen werkelijk raakt, en wat ze nodig hebben om verder te kunnen. Wanneer die vragen gesteld worden, ontstaat er iets nieuws. Geen pasklare oplossing, maar wel een opening; een ander soort gesprek.

Wat betekent dit voor jou? Wat hoop je dat het je brengt? En hoe kan ik daaraan bijdragen, zonder mezelf kwijt te raken? 

Het zijn geen makkelijke vragen, maar ze maken iets los. Ze openen een gesprek waarin waarde niet verloren gaat, maar waarin nieuwe waarde kan ontstaan. Niet door te kiezen tussen winnen of verliezen, maar door opnieuw te zoeken naar verbinding.