Gap year, sabbatical of tussenjaar nemen

Ik was een jaar of 11, 12 misschien.

Ik besteedde er uren aan. Ja echt, uren.

Per week, soms.

Aan wat? Computeren?

Nee, dat was toen...een andere tijd.

Aan meisjes?

Nope, te vroeg nog toen. ;-)

Aan piano spelen?

Ook niet. Ik zat destijds nog vol in 'de blokfluit'. En tafeltennis, andere hobby.

Aan turen in de bosatlas.

Ja echt, met m'n hoofd in die atlas. Prachtig vond ik dat -en 35 jaar later nog steeds. Hoe landen in elkaar zitten, hoe grenzen lopen, al die dorpen, steden, metropolen, gebergtes, rivieren, nationale parken. Nou ja, alles dus wat je in een atlas vindt. Je kunt er heerlijk bij wegdromen.

'Aardrijkskunde' was mijn favoriete vak op de middelbare school. Niet alle elementen trouwens, dat gedoe over grondsamenstellingen enzo neigde net iets te veel naar biologie, natuurkunde of scheikunde. Not 'my cup of tea'. Maar de rest wel.

Ik vertaalde dat in de laatste jaren van mijn middelbare school naar 'reizen' en 'toerisme'. Kreeg een gezonde honger naar het buitenland, erop uit trekken. Gelukkig had je destijds nog een voordelige versie van Interrail (dat heette toen ook al zo), dus treinde ik met twee middelbare schoolvrienden dwars door Europa. Prachtig. Ik was 'opperhoofd treinschema'...niets leuker dan treintijden puzzelen en verbindingen zoeken...als we nu eerst naar zus reizen, dan kunnen we vanuit zus weer verder naar zo...enzovoort. Een mooie treinzomer was dat.

Je praatte eens wat met de decaan, vroeg her en der opleidingsbrochures op (er was nog geen internet, althans niet de openbaar toegankelijke versie), deed op papier een beroepskeuzetest. Maar het was voor mij al heel lang duidelijk: die interesse in landen, volkeren en 'buitenland' ging ik in een studie toerisme vertalen. Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer (NHTV, tegenwoordig BUAS), in Breda. Lekker dichtbij het ouderlijk huis, maar wel op kamers natuurlijk.

Studie-uitval

Op Nederlandse hogescholen stopt gemiddeld bijna 1 op de 3 studenten in het eerste jaar met een studie. Op universiteiten ongeveer 1 op 5. Dat zijn studenten die niet van studie wisselen, maar helemaal stoppen met hun studie. In de jaren na het eerste studiejaar zijn de getallen rondom uitval zelfs nóg hoger: méér studenten stoppen dus ná het eerste studiejaar dan tíjdens het eerste jaar. Wel kan het zijn dat een deel van de studenten een jaar later weer terugkomt; men is er 'tijdelijk' tussenuit. Maar een aanzienlijk deel verdwijnt dus helemaal uit het hoger onderwijs. Een onderzoek onder Fontys studenten liet twee hoofdredenen zien voor uitval: 'gebrek aan motivatie' en 'het maken van een verkeerde studiekeuze'.

Deze uitval leidt niet alleen tot financiële schade, maar uiteraard heeft het mentaal ook flinke gevolgen. Onzekerheid over keuzes, kan ik het wel, is mijn volgende keuze dan wél goed, de financiële druk wordt groter.

Ik heb mijn toerisme hbo met veel plezier doorlopen. Ik vond de (meeste) vakken leuk, het was een goede combinatie van 'leren' en 'doen' (hoewel ik wel iets meer theorie en iets minder groepswerk had gewild). Een prima brede opleiding gericht op managementfuncties in de wereld van toerisme en vrijetijd. En we konden zelfs extra cursussen SEPR doen (vakbekwaamheid reisburobedrijf), waar 'topografie' een groot onderdeel van was. Rijtjes stampen dus met de wereldtopografie; ik vond het leuk. Weet nu nog zo te zeggen wat de hoofdsteden van -bijvoorbeeld- Madagaskar en Burkina Faso zijn*.

Maar achteraf, vijfentwintig jaar later, twijfel ik toch of die "toerisme-opleiding" nu wel de juiste is geweest. Ik had vooral interesse in de wereldproblematiek en in volkeren wereldwijd. Het had dus net zo goed een wetenschappelijke studie 'culturele antropologie' kunnen zijn. En óók vanaf kinds-af-aan had ik een interesse in schrijven. Waarom niet gekozen voor een journalistieke studie, al dan niet gecombineerd met een schrijversvakschool of cursussen 'schrijven'? Ook vond ik 'bibliotheken' hele prettige omgevingen en zag ik mij er later zo werken. Na twee eerste min of meer mislukte banen bij touroperators (ik ben niet zo voor werken in teamverband, vergaderen, enz.) koos ik een andere werkrichting, die wel weer zijdelings met 'toerisme' te maken had.

Ondanks mijn 100% overtuiging 'toen', heb ik een twijfel achteraf.

Het proces van keuzes maken

Er is in de loop der tijd al veel geschreven over het maken van een goede studiekeuze. Er zijn allerlei tips, checklists en tools om zo'n keuze te maken. Maar ik (en niet alleen ik) kom er steeds meer achter dat voor het maken van een écht goede keuze, het belangrijk is om eerst even een periode 'stil' te staan. Even op de rem te trappen voordat je keuzes gaat maken. Tijd te besteden aan processen die voorafgaan aan die definitieve keuzes.

Hoe kan je in hemelsnaam 'goede' keuzes maken als je nog niet weet waar je talenten nu écht liggen? Wat je eigenlijk zelf wilt kúnnen, waar je ambities liggen. Waar je nu écht gelukkig van wordt? En als je antwoord geeft op dat soort vragen...hoe eerlijk ben je dan naar jezelf?

JoHo, de organisatie waar ik al ruim 20 jaar werkzaam ben, heeft er informatiepagina's over gemaakt. Je leest er over 'Talenten & Mogelijkheden', over 'Zelfkennis & Zelfinzicht', maar ook over 'Waarden & Normen' - waar hecht niet J.P. Balkenende maar jijzélf nu echt waarde aan? Daarnaast werkt JoHo aan de ontwikkeling van een competentietool en biedt de organisatie uitgebreide info en wegwijzers voor de mogelijke invulling van een tussenjaar, vaak met een internationale component.

Keuzes maken met een tussenjaar

Uit onderzoek (helaas nog beperkt in aantal) blijkt dat het kiezen van een tussenjaar, veelal tussen middelbare school en vervolgopleiding, de kansen op studiesucces in het hoger onderwijs vergroot. Ruim de helft van de scholieren die een tussenjaar nemen, doet dit vanwege twijfel over studiekeuze. En meer dan 33,3% (!) kiest tijdens of na het tussenjaar een ander studie dan daarvoor gedacht. Dat vind ik bizar veel: 33% van de duizenden jongeren die een tussenjaar nemen kiest voor een (heel) ander levensvervolg dan eerst gedacht.

De jarenlange praktijk van Joyce (Yourjourney.academy en Jongleren) wijst uit dat veel jongeren vastlopen tijdens keuzes rondom studie, werk en tussenjaar en hierdoor ook vaak last hebben van stress (fysiek en emotioneel). Jongeren ontwikkelen allerlei lichaamsklachten omdat ze twijfelen over de te maken vervolgkeuzes. Joyce vindt het belangrijk ze te helpen relativeren en te laten beseffen dat het antwoord al in henzelf zit. Te laten zien dat 'keuzes maken' vaak helemaal niet zo moeilijk is, dat je bijna nooit 'keuzes for life' maakt (want je kan altijd weer een ander pad op gaan). Maar, dan is het wél belangrijk dat je als jongere de tijd neemt voor het stilstaan bij jezelf vóórdat je je keuze maakt én dat je goede begeleiding krijgt bij de verschillende stappen in het keuzeproces.

> Bekijk een video op YouTube van YourJourney over stress die kan ontstaan rondom studiekeuze.

Is een tussenjaar alleen voor jongeren?

Nee. Bij een 'tussenjaar' wordt vaak gedacht aan twijfelende middelbare scholieren. En ook nog wel eens aan het stereotiepe van de rijkeluiszoon of -dochter met hoogopgeleide ouders die hun kind 'even op tussenjaar sturen'. In de praktijk is die groep natuurlijk veel breder en diverser.

Maar wat mij betreft zouden er veel meer momenten in je leven moeten zijn om een 'tussenjaar' of 'tussenperiode' in te plannen. Het moment tussen studie en je eerste baan. Het moment vóórdat je de meer serieuze vaste relatie in gaat. Het moment rondom het 'dertigersdilemma': je gaan settelen met een vast huis, vaste relatie, wel of geen kinderen. En ook de veertigers kennen zo'n dilemma en de bekende zingevingsvragen: trouw blijven aan je werkgever of toch nog eenmaal die grotere carrièremove maken, het gevoel van 'is dit het nu'? Over de midlife crisis bij man en vrouw wordt dan weer wel wat meer geschreven, maar een mooi moment zou wat mij betreft ook het pensioenmoment kunnen zijn: wat gaan we nu doen, welke (levens)keuzes maken we nu, waar willen we onze energie (al dan niet nuttig of maatschappelijk) aan gaan besteden.

Soms wordt het hip een 'sabattical' genoemd -er even tussenuit, een adempauze- maar wat mij betreft zijn dit allemaal momenten voor een periode waarin je een pas op de plaats maakt en heel bewust nadenkt over waar je staat en waar je naar toe wilt. Ideale momenten voor dat tussen'jaar'.

Benut aanwezige expertise voor een beter tussenjaar

Hiervoor benoemde ik al de voorwaarde die Joyce van YourJourney stelt bij de relativering van de keuzestress: mits goed begeleid. En: er zitten ook risico's aan zo'n tussenjaar.

Het TussenjaarKenniscentrum bracht enkele risico's in kaart:

• na het tussenjaar nog niet weten wat je moet kiezen
• teveel verveling tijdens het jaar
• moeite met het oppakken van activiteiten na de break
• geen zin meer hebben in geplande activiteiten
• omgekeerde cultuurschok, na terugkeer van een periode in het buitenland

Zaak is dus om deze risico's zoveel mogelijk te overzien en te beperken. In de loop der jaren is er veel ervaring opgedaan rondom het effectief invullen van een tussenjaar, júist er op gericht om te komen tot een beter zelfinzicht, betere zelfkennis en slimmere keuzes.

De combinatie van

• een afgebakend programma waarin je, in een ongedwongen setting en buiten je comfortzone, écht aan het werk wordt gezet om je zelfinzicht te vergroten en
• een periode waarin je jezelf uitdaagt, kan proeven aan je vervolgkeuze(s), kunt experimenteren met subkeuzes en je te maken keuzes in de praktijk kan testen en
• een reflectiemoment of reflectieperiode waarin je, samen met begeleiders en anderen, terugkijkt op deze ervaringen en vooruit kijkt naar zelfstandig te maken vervolgkeuzes

blijkt daarin voor veel mensen, ongeacht hun leeftijd, goed te werken.

Twee voorbeelden

De theorie is leuk maar...'hoe doe je dat dan'? Twee voorbeelden van programma's die speciaal ontwikkeld zijn voor iedereen die nadenkt over een Tussen'jaar'.

Wereldroute

Student Prepare Programme Curaçao

• 6-weeks programma op Curaçao
• bereid je voor op het studentenleven en world citizenship
• ontwikkelen van personal skills, zelfstandigheid
• verdiepingssessies om stapsgewijs te komen tot studie-inzichten en studiekeuze
• global engagement onderdeel om je snel aan te passen aan andere culturen
• véél extra activiteiten als duiken, surfen, suppen, catamaran zeilen, dansen, zwemmen, hiken
• incl. huisvesting, verzekering en praktische ondersteuning
• mogelijkheden voor aanvullende stage of werken op Curaçao

YourJourney

MYJourney Málaga – Special Edition Stad

• een week in Málaga, zuid-Spanje vol persoonlijke ontwikkeling, nieuwe energie, groei en hernieuwde focus
• sportieve, culturele en ontspannende activiteiten
• verblijf in het centrum van Málaga, eigen kamer en gedeelde faciliteiten
• 1:1 en groepscoachingssessies, zéér ervaren coach
• toegang tot online programma met lesvideo's en werkboek
• naar keuze extra activiteiten in je vrije tijd: yoga, koken, tarot, massage: er kan veel
• mogelijkheden voor aanvullende taalcursus of stage in en om Málaga; ook kun je kiezen voor alleen het online programma

Er zijn legio activiteiten te benoemen die je, los van leeftijd, tijdens een tussenjaar kan ondernemen; JoHo brengt er veel in kaart op de informatiepagina Gap Year & Tussenjaar en via de daar opgenomen crossroads en organisatieprofielen. Of je nu een wereldreis of lange reis wilt maken, een of meerdere taalcursussen wilt volgen, een stage, werkervaringsplaats of baan zoekt om je skills te verbeteren of ergens op de wereld wilt bijdragen en leren met vrijwilligerswerk.

Wereldplicht?

Met het tussenjaar stimuleer je dus het bewuster keuzes maken op belangrijke beslissingsmomenten. Maar een internationale invulling van zo'n tussenjaar lost mogelijk ook een ander probleem op. Ik vind dat er vanuit overheid en politiek ook wel eens meer aandacht mag komen voor onze internationale mobiliteit...verdergaand dan 'de jaarlijkse vakantie naar Zuid-Europa'. We groeien allemaal op als wereldburgers, we hebben het over culturele integratie en meer begrip voor elkaar, maar los van een incidenteel Europees subsidieprogrammaatje voor scholieren of studenten wordt nergens gestimuleerd dat grotere groepen Nederlanders eens over de Nederlandse of Europese grenzen heen kijkt.

Waarom niet een vervangend 'iets' bedenken voor wat vroeger 'dienstplicht' of 'maatschappelijke stage' heette? Waarom niet een (semi-verplicht) 'Wereldjaar' waarin je heerlijk de tijd krijgt na te denken over jezelf en je vervolgkeuzes? Ongeacht leeftijd, opleidingsniveau en achtergrond. Waarin je gestimuleerd wordt in contact te komen met andere culturen, met activiteiten die je leuk vindt maar ook een beetje buiten je comfortzone liggen? Waarin grotere groepen mensen de mogelijkheid (keuzehulp & financiële prikkel) krijgen een periode in het buitenland door te brengen?

Ik denk dat, als we dat structureel en over langere periode stimuleren, er na verloop van tijd ook heel wat issues op het gebied van cultureel onbegrip, racisme, vluchtelingen en nieuw kolonialisme opgelost raken. Ik schreef er al eens eerder over: Meer informele culturele ontmoetingen zijn nodig om culturele diversiteit niet steeds (vaker) te laten ontsporen.

Terug naar de bosatlas.

Mijn huis ligt vol met wereldbollen. Aan de muren hangen landkaarten van Spanje (favoriete land) en Mallorca (favoriete eiland). Ik kreeg vorig jaar de nieuwste versie van de good old Bosatlas cadeau. Met die honger naar topografie en landkaarten is het dus best goed gekomen. In de periode voorafgaand aan ons ouderschap hebben Carina en ik behoorlijk wat kunnen reizen, profiterend van goede ticketdeals (destijds nog een voordeel als je zijdelings met de reissector te maken hebt). Daarna is het een aantal jaren 'Europa' geworden, wat ook prima was.

Nu komt langzamerhand de tijd weer dat we ook weer eens buiten ons eigen continent kunnen gaan kijken; vorig jaar met de Midden-Oosten cruise en hopelijk ook binnen enkele jaren met de drie kids. Als 'wereldburger' laat ik ze graag kennismaken met al die andere mooie, soms ruwe, soms hartverwarmende, soms totaal andere en soms verrassend gelijke culturen op ons wereldbolletje.

* die hoofdsteden zijn respectievelijk Antananarivo en Ouagadougou

Deel je ervaringen

• Welke keuze(s) heb jij gemaakt aan het eind van je middelbare schooltijd, of welke denk je te gaan maken? En waar waren of zijn die op gebaseerd?
• Welke voor- en nadelen zie jij bij een tussenjaar en welke onderdelen zou jouw ideale tussenjaar moeten bevatten?
• Wat vind jij van het idee van een 'wereldplicht' als vervanging van de vroegere militaire dienstplicht of maatschappelijke stage? Denk je dat een of meerdere internationale ervaringen kunnen bijdragen aan meer begrip voor andere culturen, buiten en binnen Nederland?
• In welke levensfase bevind jij je nu? Heb je tot nu toe al eens een 'pas op de plaats' ingepland om bewust na te denken over je volgende stappen in studie, werk of privéleven?

Meer lezen

• Erasmus Magazine: Meeste studenten stoppen pas ná het eerste studiejaar.
• TussenjaarKenniscentrum: Risico's van een tussenjaar en hoe deze te beperken.
• Meer weten over het Wereldroute Student Prepare Programme? Kijk bij Wereldroute.
• Meer weten over MYJourney Málaga – Special Edition Stad? Kijk bij YourJourney.

Luister de Spotify Podcast-serie van YourJourney over studie, stress en het maken van (eigen) keuzes. In deze aflevering gaat het over het zélf maken van keuzes. Joyce vertelt over haar keuze om te gaan emigreren naar Spanje, waar zeker niet iedereen in haar omgeving het mee eens was. Maar alle goedbedoelde adviezen, tips of waarschuwingen ten spijt: het was háár keuze.

Het is zover, je hebt eindelijk die beslissing gemaakt om dan echt een tussenjaar te nemen na je middelbare school, studie, werk, of gewoon ergen tussendoor. Die beslissing maken heeft vaak al best wat wilskracht nodig, maar je tussenjaar plannen is nog een hele andere taak op zichzelf. Ik heb zelf een tussenjaar genomen en van tevoren een heel plan gemaakt, of beter gezegd: plannen, vaak veranderde deze ook weer. Uiteindelijk ben ik wel erg tevreden geweest met en zeker over mijn keuzes geweest. Hopelijk kan ik jou ook een beetje de juiste richting in helpen als je hierover twijfelt. Deze blog is vooral gericht naar mensen die van plan zijn om te reizen tijdens hun tussenjaar.

1. Hoe lang wil je weggaan?

Een vraag die handig is om aan het begin al over na te denken, omdat het antwoord ook veel invloed heeft op andere beslissingen. Hoelang ben jij van plan om te reizen en wat is realistisch? Ben je van plan om in je eentje te reizen of met andere mensen of is het een combi van de twee? Het reisgezelschap kan namelijk ook veel invloed hebben op hoe lang je wilt gaan. Als je weet dat je je snel gaat ergeren aan anderen tijdens het reizen is dat handig om mee te rekenen in je beslissing met hoe lang je dan met anderen gaat reizen. Als je weet dat je het moeilijk vindt om lang in je eentje te zijn, moet je je bedenken of je je reis dan juist zó gaat plannen dat je niet lang alleen bent of dat je jezelf wilt uitdagen door juist langere tijden alleen te zijn. Als jij een reisperiode hebt bedacht, kan je dus beter inrichten hoe lang je ergens wilt zijn en met wie. Belangrijk om in gedachten te houden is dat je van tevoren kan bedenken dat je x aantal maanden weg wilt gaan, maar dat dit antwoord ook kan veranderen tijdens je reis. Misschien besluit je tijdens het reizen dat je ergens langer wilt blijven, maar het zou ook kunnen dat je last krijgt van heimwee of gewoon eerder weer terug wilt. Hoe dan ook, is het handig om een goede schatting te maken van hoe lang jouw reisperiode is, zeker omdat het invloed heeft op andere keuzes zoals je budget en reisbestemmingen.

2. Waar wil je heen?

Een vraag die de meesten zichzelf al snel stellen en anders wel worden gesteld is waar je heen wilt tijdens je tussenjaar. Het is sowieso handig om te bedenken welke richting je op wilt. Weet je misschien niet welk(e) land(en) precies, dan kan je wel bedenken welk werelddeel je zou willen ontdekken. De keuze van bestemmingen heeft namelijk ook weer veel invloed op je budget en eventueel ook op wat je daar gaat doen. Als je een langere periode wil reizen en niet van plan bent om te gaan werken, is het handig om een beetje goedkope bestemmingen in je hoofd te houden, zoals Azië. Als je wel naar wat duurdere bestemmingen wilt gaan en een beperkt budget hebt, is het handig om dat mee te rekenen. Dus bedenk of je dan liever voor een kortere tijd wil gaan of dat je nog steeds lang weg wilt gaan, maar gaat werken om het een beetje te balanceren. Ook is het handig om rekening te houden met factoren zoals de taal, de cultuur, de omgeving en de mensen: zoek vooral iets wat bij je past of waar je meer van wilt weten. Met bestemmingen in je hoofd kan je namelijk een stuk beter gaan kijken naar wat je wilt doen.

3. Wat wil je gaan doen?

Dit is een vraag waar je automatisch al veel mee bezig bent tijdens het plannen van een reis en hoogstwaarschijnlijk door bijna iedereen om je heen wordt gesteld. Het kan zijn dat je een vacature tegenkwam voor vrijwilligerswerk ergens en daarom speciaal naar die plek wilt reizen, maar het kan ook zijn dat je ergens heen gaat voor de mensen, het voedsel, de cultuur, de natuur, noem maar op! Nadat je de eerste twee stappen wat helderder hebt, is het belangrijk om beter te bedenken wat je precies wilt gaan doen tijdens je tussenjaar. Wat ik zelf heb gedaan en vaak als tip mee geef aan mensen is: bedenk/plan voor de grotere gedeeltes wat je precies gaat doen, maar houd gedeeltes vrij ertussen. Zo zorg je ervoor dat je niet hoeft te stressen op locatie zelf over wat je moet gaan doen daar, maar zo zorg je er ook voor dat je jezelf iets van ademruimte geeft en dus ook de optie iets spontaans te doen tussendoor. Stel je gaat een halfjaar weg, zorg er dan voor dat je in ieder geval voor vier maanden iets gepland hebt, maar houd die paar weken verder vrij, vooral tussen verschillende baantjes door. Als je nog totaal geen idee hebt wat je kunt gaan doen tijdens je tussenjaar, hier zijn een paar opties:

• Reizen! Dit komt natuurlijk niet als een verrassing, maar veel mensen gaan alleen maar reizen tijdens hun tussenjaar (iets wat vaak alleen te doen is als je niet al te lang weggaat, naar goedkope plekken reist, of als je een groot budget hebt).

• Vrijwilligerswerk! Dit kan van alles zijn: bij een organisatie die je van tevoren hebt betaald, iets wat je ter plekke tegenkomt en graag bij wilt helpen, helpen met klusjes in ruil voor onderdak, werken in een hostel, op een boerderij, noem maar op! 

  • Belangrijk bij (vrijwilligers)werk is vooral dat je van tevoren goed checkt of iets betrouwbaar is: mocht je het op locatie regelen, vraag dan vooral rond in de omgeving over de mensen/het werk, kijk van tevoren naar recensies, mocht je geen internet hebben en het ter plekke regelen: bel vrienden/familie en vraag of zij het voor jou kunnen opzoeken.

• Betaald werk! Misschien heb je familie/vrienden in het buitenland zitten die jou aan een baantje kunnen helpen of heb jij via een organisatie een baantje weten te regelen, betaald werken in het buitenland is natuurlijk ook een optie! Check van tevoren hoeveel je kan verwachten qua loon en zorg ervoor dat je niet wordt afgezet daar omdat je een “toerist” bent. Handig om te weten is dat een salaris vaak het enige is wat je kan verwachten, ga er dus niet vanuit dat er een slaapplek en/of eten voor je geregeld wordt. 

  • Kijk voordat je weggaat altijd of betaald werk iets verandert voor jou wat betreft visum en/of verzekering. Vaak moet je een andere verzekering regelen als je salaris boven een bepaald bedrag is en in sommige landen heb je een ander visum nodig om voor een salaris te mogen werken. In Australië en Nieuw-Zeeland heb je bijvoorbeeld een Working Holiday Visum nodig (Ik heb hier ook een andere blog over geschreven), zorg ervoor dat je dit van tevoren regelt en niet voor verrassingen komt te staan!

• Cursus! Mocht je een wat groter budget hebben of niet zo lang op reis gaan, dan is een cursus ook altijd een optie! Nu kun je ook altijd voor een paar weken tijdens je reis een cursus volgen. Dit kan een taalcursus zijn, maar ook een cursus om andere skills te verbeteren. Dit is vooral een leuke optie als je ook ergens een tijdje als student door het leven wil gaan in plaats van van reiziger of toerist. Vaak zijn er veel andere internationals die ook zo’n cursus doen. Het is een leuke en interessante manier om meer van een specifiek onderwerp, maar ook van het land te leren kennen. Bedenk alleen dat de kosten erg kunnen oplopen met slaapplek, eten, en andere na”schoolse” activiteiten. 

4. Wat is je budget?

Ik heb het al meerdere keren over je budget gehad en na al deze stappen gezet te hebben, is het dan ook belangrijk om daar goed naar te kijken. Mocht je een heel strict budget hebben, dan zou ik daar vooral als eerste naar kijken om zo je keuzes daarop te baseren. Nu kun je natuurlijk ook je budget bepalen nadat je hebt bepaald voor hoelang je weg wilt gaan, waarheen en wat je wilt gaan doen: je hebt nu alle informatie die je nodig hebt om je budget helemaal samen te stellen. Waarschijnlijk had je van tevoren al gespaard of geld om te gebruiken voor je tussenjaar - reizen is nu eenmaal duur - dus je budget zal hier sowieso binnen vallen. Aangezien het vaak niet het doel is alles van dit gespaarde geld op te maken en al helemaal niet om meer uit te geven dan het plan was, is het handig om hier wat over na te denken vóórdat je op reis bent. Als je meer gaat reizen, is het niet handig om de duurste slaapplekken te boeken, denk eerder aan hostels; dit is vaak de goedkoopste optie. Houd ook rekening met eten, de prijs hiervan kan veel sneller oplopen dan je vaak doorhebt. Als je in een land bent waar eten goedkoop is, is dit natuurlijk minder van toepassing. Vaak merk je het beste tijdens je reis wat de gemiddelde prijs is van bepaalde dingen. Ga niet elke dag voor ontbijt, lunch, en avondeten uiteten, maar kook af en toe zelf of haal iets bij een kraampje of iets dergelijks. Het is vooral belangrijk dat je het naar je zin hebt tijdens je reis en niet tegen alles nee zegt omdat je het te duur vindt, maar zorg er ook voor dat je niet thuis komt en een hele schuld als souvenir hebt meegenomen.

• Je budget is iets waar je natuurlijk een stuk minder over na hoeft te denken als je ergens werkt, aangezien je dan ook een inkomen hebt, of als je ergens vrijwilligerswerk doet, aangezien je slaapplek en vaak ook je eten is inbegrepen. 

Nadat je wat meer hebt nagedacht over deze vragen, kun je beginnen je reis beetje bij beetje te plannen en je voor te bereiden. Voordat je weggaat, hier nog wat belangrijke tips:

• Zorg ervoor dat je kopieën maakt van al je belangrijke document zoals je ID, paspoort, bankpas, zorgpas etc. Neem zelf een setje mee hiervan en stop die op een andere plek dan je echte pasjes. Laat ook een setje achter bij mensen die je kan vertrouwen, je familie/vrienden, zodat je altijd met hen contact kan opnemen mocht je iets kwijt zijn. 

• Zorg ervoor dat je het adres van je slaapplek/werkplek doorgeeft aan familie/vrienden als je ergens een langere tijd blijft. Je kan dit natuurlijk elke keer doen als je naar een nieuwe plek gaat, maar zorg er in ieder geval voor dat er mensen zijn die weten waar jij bent, zeker als je ergens langer blijft dan een paar dagen. Vooral als je alleen reist is dit een heel belangrijk voorzorgsmaatregel.

• Vertrouw altijd op je eigen instinct, als iets niet goed voelt, ga er vooral weg! Ook als dit een plek is waar je werkt of verblijft, liever een paar mensen die niet heel blij met je zijn dan dat jou iets ergs overkomt. 

• Als je als vrouw alleen reist en in hostels verblijft, huur dan all-female rooms om je veiliger te voelen. Natuurlijk zijn het niet alleen mannen die vervelend kunnen zijn, maar vaak geeft dit je al een iets veiliger gevoel. Ook zijn er altijd kamers voor twee personen die je in je eentje kan afhuren, mocht je niet met andere mensen op een kamer willen zitten en een hotel net te duur vinden (natuurlijk is dit wel een iets duurdere optie).

• Ga verstandig om met je kostbare spullen. Stop niet alles in je rugzak, maar laat ook niet alles op je gedeelde kamer achter. Zorg ervoor dat je een moneybelt of iets dergelijks hebt om in ieder geval belangrijke documenten en wat briefgeld bij je te hebben, mocht je bestolen worden. Stop verder je kostbare spullen niet helemaal bovenaan je rugzak of ergens anders waar het makkelijk uitgehaald of gepakt kan worden. 

• Neem niet te veel mee! En les die ik heb moeten leren tijdens mijn reis en daarom altijd extra snel meegeef aan andere reizigers. Neem niet een te grote tas mee, aangezien het dan heel verleidelijk is die ook helemaal vol te stoppen, en onthoud vooral: je moet het zelf allemaal dragen! Neem alleen mee wat je echt nodig hebt en natuurlijk kan je ook wat leuke kleding meenemen, maar neem vooral niet te veel onnodige spullen mee. 

• Stuur tijdens je reis om de zoveel tijd foto’s naar vrienden of familie, mail ze naar jezelf, zet het op de cloud of op Google Drive; zorg ervoor dat je niet al je foto’s en video’s in één keer kwijt bent als je mobiel crasht of wordt gestolen.

• Heb vooral veel plezier en als je alleen reist: durf ook mensen te vertrouwen! Dit is nu eenmaal nodig als je iets van sociaal contact wil en gewoon een leuke tijd wil hebben. Ook hierbij geldt, luister naar je instinct en zoek mensen vooral gelijk op facebook op zodat je weet dat iemand een beetje te vertrouwen is. 

Natuurlijk zijn er nog genoeg dingen waar je rekening mee kunt en moet houden voor en als je op reis gaat! Dit zijn vooral stappen die belangrijk zijn om voor je reis te zetten en je erg kunnen helpen om een concreet plan te maken voor je reis. Verder zijn dit tips en dingen die mij erg hebben geholpen tijdens mijn tussenjaar. Kort gezegd: Bedenk een plan, boek het een en ander, houd je gezond verstand erbij, maar vooral: geniet!