De reflexwerking van het internationale recht in de Urgendazaak - Artikel

De reflexwerking van het internationale recht in de klimaatzaak van Urgenda

De Urgenda-uitspraak is opvallend in de zin dat internationaal en nationaal milieu- en klimaatrecht tegelijkertijd worden toegepast. De open Nederlandse rechtsorde maakt dit mogelijk, doordat internationale bepalingen die een ieder verbinden rechten en verplichtingen voor de Nederlandse burger en overheid met zich kunnen meebrengen. Het internationale milieurecht is vooral gevormd door normatieve verdragen, voortvloeiend uit VN-resoluties en internationale conferenties. Voorbeelden hiervan zijn de Stockholm Verklaring uit 1972 en de Rio Verklaring uit 1992, verantwoordelijk voor het VN-Klimaatverdrag uit 1992. Deze verdragen richten zich niet zozeer op de het milieu en de natuur zelf, maar meer op het behoud van ecosystemen in het belang van de mensheid en diens toekomst. De International Law Association (ILA) heeft in haar rapport van 2014 de ILA Legal Principles Relating to Climate Change vastgesteld met inbegrip van beginselen zoals duurzame ontwikkeling, preventie en voorzorg, en plicht tot internationale samenwerking. Deze beginselen zijn zowel privaatrechtelijk als publiekrechtelijk van aard, net als in de Urgenda-uitspraak. Dit is terug te zien in de internationale invloedssfeer, waar met name duurzame ontwikkeling langzaamaan als kernbeginsel wordt erkend in bijvoorbeeld het Verdrag van Lissabon en uitspraken van het Internationaal Gerechtshof en de Wereldhandelsorganisatie. Uiteraard heeft deze vergrote invloedssfeer consequenties voor de Urgenda-zaak.

De ‘reflexwerking’

In de betreffende zaak wordt een scala aan publiekrechtelijke rechtsbronnen ingeroepen: de klimaatverdragen, Europees recht, de zorgplicht van de overheid, milieurechtelijke verplichtingen en zelfs Kamerbrieven. Afgezien van het EVRM bevatten deze geen van allen rechtstreeks door de burger inroepbare rechten; echter zijn ze wel noodzakelijk om de inhoud van het toepasselijke recht in deze zaak te bepalen. Zodoende past de rechter de ‘reflexwerking’ toe, wat als gevolg heeft dat het legaliteitsbeginsel ter discussie komt te staan: wordt het vonnis voldoende genomen op grond van het geschreven recht? Hierom is hoger beroep ingesteld door de regering om te beoordelen of zulke internationale afspraken en verdragen wel op zo’n wijze mogen doorwerken in het Nederlands recht, en om “zekerheid en eenheid te verkrijgen over de uitspraak”. Op internationaal niveau is reflexwerking geen vreemd fenomeen; onder andere uit art. 31 Weens Verdragenverdrag mag middels de teleologische methode naar context, voorwerp en doel van het verdrag worden uitgelegd. Ook art. 38 Statuut Internationaal Gerechtshof biedt de mogelijkheid om algemene rechtsbeginselen, jurisprudentie en doctrine bij een uitleg te betrekken, besluiten van volkenrechtelijke organisaties hierbij inbegrepen. Het is dus afwachten of deze dynamische toepassing ook op nationaal niveau wordt geaccepteerd.
 

Check page access:
Public
Work for WorldSupporter

Image

JoHo can really use your help!  Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world

Working for JoHo as a student in Leyden

Parttime werken voor JoHo

How to use and find summaries?


Online access to all summaries, study notes en practice exams

Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter

There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.

  1. Starting Pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
  2. Follow authors or (study) organizations: by following individual users, authors and your study organizations you are likely to discover more relevant study materials.
  3. Search tool: quick & dirty - not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject. The search tool is available at the bottom of most pages or on the Search & Find page
  4. Tags & Taxonomy: gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up

Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?

Quicklinks to fields of study (main tags and taxonomy terms)

Field of study

Quick links to WorldSupporter content for universities in the Netherlands

Follow the author: Law Supporter
Comments, Compliments & Kudos:

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.