College Achtergronden Inleiding in de rechtwetenschap Rechten jaar 1

Inleiding in de rechtswetenschap

HC1 Achtergronden – Wat heeft recht te maken met het moraal?

 

Gustav Radbruch (1878-1949)

  • 5 minuten rechtsfilosofie

Natuurrecht

  • Oude en rijke traditie (o.m. Cicero, Thomas van Aquino, Grotius, Finnis)
  • Basisschema (sterk versimpeld): onderscheid menselijke wetten (veranderlijk naar tijd en plaats) en natuurwetten=rechtvaardigheid (onveranderlijk naar tijd en plaats)
  • Lex iniusta non est lex (een onrechtvaardige wet, is geen wet)

H.L.A Hart (1907-1992)

  • Zwakke plek van Hart: rechtspraak in moeilijke gevallen
    • Eenvoudige gevallen: relevant recht kan ‘automatisch’ worden toegepast.
    • Moeilijke gevallen: onduidelijk is wat het relevante recht precies inhoudt; rechter moet recht ‘maken’ of ’vinden’ voordat zij het kan toepassen. Bij moeilijke gevallen is geen toepasselijke regel (‘recht is onderbepaald’). Recht kan niet ‘gevonden’ worden. Daarom maakt de rechter een nieuwe regel, op grond van haar eigen rechtsbesef, en past deze vervolgens toe.

 

  • A-morele definitie van recht is belangrijk omdat:
    • Beschrijvende waarde
    • Houdt discussie helder
    • Houdt discussie relatief eenvoudig

Wat zegt de (beschrijvende) rechtspositivist nu precies?

  • Moraal heeft geen invloed op de totstandkoming van recht L
  • Bestaand recht is altijd moreel juist L
  • Bestaand recht verdient altijd gehoorzaamheid L
  • Iets kan recht zijn, ongeacht de morele (on)aanvaardbaarheid ervan J

Kortom: de (beschrijvend) rechtspositivistische definitie van recht bevat geen verwijzing naar moraal of gehoorzaamheidsplicht.

Verschil recht en andere sociale normstelsels

  • Overeenkomst: primaire regels: gedragsvoorschriften. Deze bestaan in hechte gemeenschappen, in complexen samenlevingen niet omdat: onzekerheid, statisch, gebrekkige handhaving dus inefficiënt
  • Verschil: secundaire regels : dit zijn regels die bepalen:
    • Welke regels als rechtsregels gelden (herkenningsregel)
    • Wie regels mogen wijzigen en hoe (veranderingsregels)
    • Wie beslist over overtreding en handhaving van regels en hoe (berechtingsregels)

M.a.w.: recht bestaat niet alleen uit primaire regels, maar óók uit secundaire regels

Ronald Dworkin (1931-2013)

  • The Model of Rules
  • Aanval van Dworkin tegen Hart:
    • Recht bestaat niet alleen uit regels, maar ook uit rechtsbeginselen
    • Rechtsbeginselen zijn:
      • ‘vage’ standaarden
      • richtinggevend
      • de fundamentele morele waarden van de rechtsorde (in essentie, aldus Dworkin, ‘gelijke zorg en respect’)
  • In moeilijke gevallen is rechter verplicht een beslissing te nemen die de best verdedigbare uitleg en weging is van rechtsbeginselen. Dit is ook de praktijk.
  • De rechter maakt geen nieuw recht, maar  vindt (de beste uitleg van) bestaand recht.
  • Recht
  • ... Interested? Read the instructions below in order to read the full content of this page.

Access options

 

The full content is only visible for Logged in World Supporters.

More benefits of joining World Supporter

  • You can use the navigation and follow your favorite supporters
  • You can create your own content & add contributions
  • You can save your favorite content and make your own bundles
  • See the menu for more benefits

Full access to all pages on World Supporter requires a JoHo membership

  • For information about international JoHo memberships, read more here.

 

 

Support JoHo and support yourself by becoming a JoHo member

 

Become a Member

 

 

Contributions, Comments & Kudos

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
Summaries & Study Note of Sem_H
Join World Supporter
Join World Supporter
Log in or create your free account

Why create an account?

  • Your WorldSupporter account gives you access to all functionalities of the platform
  • Once you are logged in, you can:
    • Save pages to your favorites
    • Give feedback or share contributions
    • participate in discussions
    • share your own contributions through the 11 WorldSupporter tools
Content
Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
39
Promotions
wereldstage wereldroute

Tussenjaar of sta je op het punt op kamers te gaan?

Wereldroute biedt jou een leerzaam en onvergetelijk Student Prepare Program aan