Summary and study notes

Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?

Systematische review. Review van bestaande literatuur volgens richtlijnen om een systematische en overzichtelijke samenvatting te krijgen van de onderzoeken, om beter te kunnen begrijpen wat er al precies is onderzocht. 

Meta-analyse. Kwantitatieve benadering voor het systematisch samenvatten van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken.

Fixed effects model. De gemiddelde effectgrootte is gelijk in studies in de populatie

Random effects model. De gemiddelde effectgrootte varieert over studies in de populatie

Welke onderwerpen worden besproken die niet worden behandeld in de literatuur?

In dit college wordt extra informatie besproken waaraan geen literatuur is gekoppeld. 

Welke recente ontwikkelingen in het vakgebied worden besproken? 

Er worden geen recente ontwikkelingen besproken. 

Welke opmerkingen worden er tijdens het college gedaan door de docent met betrekking tot het tentamen?

Je hoeft niet alle stappen letterlijk uit je hoofd te kennen, maar je moet wel weten wat elke stap inhoudt. 

Welke vragen worden behandeld die gesteld kunnen worden op het tentamen? 

Er worden geen tentamenvragen behandeld. 

Hoorcollege aantekeningen

De hoeveelheid onderzoek die we doen is enorm aan het toenemen, waardoor er veel onderzoeken zijn over hetzelfde onderwerp. Er is daarom behoefte om deze onderzoeken samen te vatten in de vorm van een systematische review of meta-analyse. Systematische review = review van bestaande literatuur volgens richtlijnen om een systematische en overzichtelijke samenvatting te krijgen van de onderzoeken, om beter te kunnen begrijpen wat er al precies is onderzocht. Meta-analyse = kwantitatieve benadering voor het systematisch samenvatten van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken.

Traditionele review vs. systematische review

Een systematische review is een systematische identificatie, evaluatie en synthese van alle relevantie studies over een specifiek onderwerp, gebaseerd op een expliciete en voorgeschreven methodologie.

Procedure systematische review

1. Formuleer een reviewvraag en een methodologie. Reviewvraag moet helder en specifiek zijn, volgens PICO = populatie/probleem, interventie, comparison, outcome.
2. Zoek (systematisch) naar bestaande studies met betrekking tot de reviewvraag en selecteer relevante studies. Hierbij ga je studies zoeken via zoekmachines. Backwards searching = bestuderen van de referenties in een bepaald artikel. Forwards searching = bestuderen van artikelen die een bepaald artikel citeren. Een van de grootste problemen van systematische review en meta-analyse is publicatiebias. Indien nodig: verfijn je zoektocht met aanvullende criteria. Wanneer je een acceptabel aantal hits hebt: exporteer de zoekresultaten. Scan titels en abstracts voor relevantie – beoordeel voor inclusie. Beoordeel full-texts aan de hand van vooraf opgestelde inclusie en exclusiecriteria. Flow chart = tabel waarin duidelijk wordt waar je artikelen vandaan komen en wat er mee gedaan wordt en waarom ze eventueel afvallen.  
3. Destilleer beschrijvende kenmerken uit de studies. Voor elke studie de populatie, design, metingen en resultaten beschrijven.
4. Beoordeel de studies op kwaliteit. Artikel beoordelen op methodologie (onderzoeksmethodologie, steekproeftrekking, dataverzamelingsmethode, ethische kwesties), kwaliteit rapportage en conclusies (bevindingen duidelijk gerapporteerd, data-analyse nauwkeurig, conclusies correct). Hiervoor is een checklist: Downs and Black checklist. Dit kijkt naar de rapportage, externe validiteit, interne validiteit en power.
5. Synthetiseer studies. Dit kun je doen door een beschrijvende samenvatting van de gevonden literatuur (narratief). Door thema’s te coderen van de gevonden literatuur (kwalitatief). Of door systematisch samenvoegen van cijfermatige onderzoeksresultaten = meta-analyse (kwantitatief).
6. Rapporteer. Rapporteer volgens MOOSE guidelines = meta-analysis of observational studies in epidemiology. Transparantie, controleerbaar en herhaalbaarheid zijn heel erg van belang, vandaar de strakke regels.

Meta-analyse

Meta-analyse = kwantitatieve benadering voor het systematisch samenvatten van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken. Een meta-analyse levert:

• Een toename in power t.o.v. individuele studies.
• Een meer precieze schatting van de sterkte van een effect in de populatie.
• Informatie over verschillen in de effecten in meerdere studies en mogelijk verklaringen voor deze verschillen.

Meta-analyse kun je uitvoeren in SPSS waarbij je geen participanten hebt, maar studies.

Fixed effects model vs. random effects model

• Fixed effects model = het zijn allemaal studies die een en hetzelfde effect schatten (gezamenlijk effect). De gemiddelde effectgrootte is gelijk in studies in de populatie. Elke studies meet hetzelfde effect (homogeniteit van effectgroottes).
• Random effects model = er is een variatie van de verschillende effecten binnen de populatie (verschillende effecten). De gemiddelde effectgrootte varieert over studies in de populatie. Verschillen in kenmerken van de studie (bijvoorbeeld steekproefgrootte en onderzoeksdesign) dragen bij aan effectgrootte (heterogeniteit van effectgroottes).

De data vertelt welk soort model het beste past, dit wordt gedaan met de homogeniteitsanalyse. Dit wordt getest met de Cochran’s Q-statistiek (Q-test). Wanneer niet significant is, homogeniteit van effectgroottes, dus fixed effects model. Wanneer wel significant is (variatie is groot), heterogeniteit van effectgroottes, dus random effects model.

Het doel van de meta-analyse is het schatten van de overall effectsize = gemiddelde gewogen effectgrootte. Hoe zwaar studies meewegen is afhankelijk van steekproefgrootte. Een visuele weergave van de effectgroottes per studie en het overall effect laat een duidelijk beeld zien van de verschillende studies. Hoe groter betrouwbaarheidsinterval, hoe kleiner de studie.

Begrippen meta-analyse

• Sensitiviteitsanalyse = analyse van de robuustheid van de bevindingen van de meta-analyse. Nagaan in hoeverre de resultaten gevoelig zijn voor één studie of een groep van studies. Bijvoorbeeld studies met een lagere kwaliteit. Dit is gelijk aan het analyseren van uitbijters.
• Publicatiebias analyse = Rosenthal’s fail-safe number geeft aan hoeveel studies er nog zijn met een effectgrootte van 0 om de gevonden significante resultaten ongedaan te maken. Wanneer het fails-safe number de kritische waarde overschrijdt is het resultaat van de meta-analyse robuust te noemen. Hoe hoger het getal, hoe robuuster je studie. Hoeveel van deze studies had je moeten vinden om jouw effect niet meer te laten gelden.
• Subgroep analyse = analyses om na te gaan of er variabelen zijn die verschillen in effectgroottes kunnen verklaren (moderatoren). Bijvoorbeeld kenmerken van participanten of kenmerken van het studie design.