Mens tot Cel HC22: Geschiedenis van de anatomie 2

HC22. Geschiedenis van de anatomie 2

Algemene informatie

Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
- In dit tweede geschiedeniscollege wordt er gekeken naar de moderne periode vanaf 1800 waarin veel veranderde in de medische beeldvorming van het menselijk lichaam
Welke onderwerpen worden besproken die niet worden behandeld in de literatuur?
- Alles besproken in dit college wordt niet behandeld in de literatuur
Welke recente ontwikkelingen in het vakgebied worden besproken?
- De soorten beeldvormend onderzoek zijn redelijk recente ontwikkelingen in het vakgebied
Welke opmerkingen worden er tijdens het college gedaan door de docent met betrekking tot het tentamen?
- Er zijn geen opmerkingen over het tentamen gemaakt
Welke vragen worden behandeld die gesteld kunnen worden op het tentamen?
- Er zijn geen mogelijke tentamenvragen behandeld tijdens het college

Inleiding

In de loop van de 20^e eeuw nam de kwaliteit van de medische techniek enorm toe. Er werden scherpere diagnoses gesteld en ziektes konden beter opgespoord worden. Dit kon mede dankzij de ontwikkeling van beeldvormende technieken.

Röntgenstraling

Het ontstaan van Röntgenstraling:

Er was voor het eerst sprake van röntgenstraling in 1895. Dhr Röntgen, een natuurkundige, onderzocht verschijnselen die ontstonden bij hoge spanning door ijle gassen in vacuüm. Tijdens dit onderzoek ontdekte hij röntgenstraling: zachtere oppervlakken houden straling niet tegen. Dit betekende dat men m.b.v. röntgenstraling in het levende lichaam kon kijken.

Röntgenstraling was in het begin van de 20^e eeuw om verschillende redenen enorm populair:

Röntgenstraling werd opgewekt als elektriciteit → dit vond men interessant
- Medici waren geïnteresseerd in elektriciteit als therapeutisch middel, waardoor hun interesse in röntgenstraling opgewekt werd
Prominente figuren maakten propaganda voor röntgenstraling
- Thomas Edison was een duidelijke voorstander
- Wilhelm de Tweede, de toenmalige keizer van Duitsland, liet zijn arm fotograferen met röntgenstraling
- Salomonson, een Amsterdamse neuroloog, schreef in het NTVG een lovend artikel over röntgenstraling
In de populaire cultuur werden allerlei voorwerpen (dus ook niet-levende objecten) onder de röntgenlamp gelegd

Röntgenstraling in de Geneeskunde:

Als gevolg kwamen er steeds meer röntgeninstallaties, vooral in particuliere instituten: röntgen was iets van gespecialiseerden. Zo werd er bij Zander therapieën, een vroege vorm van fysiotherapie, gebruik gemaakt van röntgenstraling.

Echter was er onder de medici zelf veel scepsis:

Het maken van een röntgenfoto duurde lang → patiënten moesten wel 40 minuten lang stilliggen, dit was dus bijna onmogelijk
De medici wisten niet hoe ze de afbeeldingen moesten interpreteren → ze wisten niet zeker of ze op de afbeeldingen wel “echt” organen zagen

In de vroege 20^e eeuw werd röntgenstraling dus weinig gebruikt door de medici zelf. Later kwam hier om verschillende redenen verandering in:

De Eerste Wereldoorlog
- Artsen konden m.b.v. röntgenstraling makkelijk granaatscherven en kogels in het lichaam van slachtoffers lokaliseren → zij kregen een positieve opinie over deze techniek → röntgenstraling kreeg prestige
Stabielere röntgenbuizen
- De coolidge buis gaf een sterkere stralingsnorm en was stabieler
  - Foto’s waren betrouwbaarder en konden gemaakt worden in minder tijd
  - Het omhulsel van de coolidge buis was van glas
Grote bedrijven gingen zich interesseren in de röntgentechniek
- Philipswas één van de eerste bedrijven met een research-laboratorium (NatLab) → hier werden verschillende industriële producten ontwikkeld die uiteindelijk op de markt werden gezet, waardonder:
  - De Metallic buis (1924): een metalen röntgenbuis die minder straling doorliet dan de glazen Coolidge buis àhet risico voor de bedieners werd kleiner
  - Metallics junior: een draagbare versie van de metallics buis → deze buis was geen succes omdat hij “te toegankelijk” was voor iedereen
De interpretatie van röntgenfoto’s ging steeds beter

Röntgenstraling en TBC:

Het gebruik van röntgentechniek hielp enorm bij het bestrijden van TBC:

TBC-sanatoria kregen in de jaren ’10 en ‘20 röntgentoestellen
Philips was het eerste bedrijf dat al zijn fabrieksarbeiders, en hun familieleden, liet screenen op TBC
- Later werd dit opgepikt door andere bedrijven zoals NS
In 1951 werd door de wet bevolkingsonderzoek landelijke TBC-opsporing in stand gezet

Negatieve effecten:

Ondanks de populariteit, werd ontdekt dat röntgenstraling negatieve effecten had. Er werd gesproken van röntgeneczeem (nu bekend als huidkanker). Het werd duidelijk dat röntgentechniek gevaarlijk was en er werden voorzorgsmaatregelen ontwikkeld.

Overige technieken

In de jaren ’70 werden meerdere andere beeldvormende technieken ontwikkeld:

CT-scans: bestaan uit verschillende röntgenopnamen die in plakjesvorm het lichaam kunnen fotograferen
- Zachte delen van het lichaam worden afgebeeld
- Nadelen: bewegingen (zoals kloppend hart) zijn lastig in beeld te brengen
Echoscopie
- Klaas Bom, die werkzaam was in het Erasmus ziekenhuis, was een pionier in de echografie → hij ontwikkelde de sonar techniek
  - Bom ontwikkelde een apparaat om een aantal pulsjes tegelijkertijd uit te zenden en zo een echobeeld te genereren: de minivisor
MRI (magnetic resonance imaging)
- Meest recente techniek om de weke delen van het lichaam in beeld te brengen
- Niet gebaseerd op fotografische principes, maar op elektromagnetische fenomenen
- Nadelen:
  - Duur
  - Er heerste twijfel over wat er te zien was
- Wordt gebruikt bij aandoeningen van het hart, de hersenen, multipele sclerose, darmziekten, etc.

Conclusie

Kijken in het levende lichaam had een medische en culturele impact
Introductie van beeldvormende techniek omvat een leerproces
Medische beeldvormende technologie was een sociaal verschijnsel
Door nieuwe beeldvorming ontstonden er nieuwe ziekteconcepten

Access:

Public

Verzekeren bij een faire en solidaire zorgverzekeraar?

Join WorldSupporter!

Join with a free account for more service, or become a member for full access to exclusives and extra support of WorldSupporter >>

Check: concept of JoHo WorldSupporter

Concept of JoHo WorldSupporter

JoHo WorldSupporter mission and vision:

JoHo wants to enable people and organizations to develop and work better together, and thereby contribute to a tolerant tolerant and sustainable world. Through physical and online platforms, it support personal development and promote international cooperation is encouraged.

JoHo concept:

As a JoHo donor, member or insured, you provide support to the JoHo objectives. JoHo then supports you with tools, coaching and benefits in the areas of personal development and international activities.
JoHo's core services include: study support, competence development, coaching and insurance mediation when departure abroad.