College-aantekeningen van Genetica van gedrag / Neuronen bij Hersenen en Gedrag aan de Universiteit Utrecht

Sheetnotes 18/19

Wat zijn de veranderingen in de hoorcolleges?

• ATG is het startcodon in de keten.
• Evolutie:
• Reproductieve isolatie leidt tot soortvorming
• Soorten die een recentere gemeenschappelijke voorouder hebben, lijken vaak meer op elkaar.
• Neuron bestaat uit cellichaam, axon en dendrieten.
• Bij genoeg depolarisaties ontstaat een actiepotentiaal.
• Actiepotentiaal geeft output naar de volgende neuron.

Welke onderwerpen worden besproken die niet worden behandeld in de literatuur?

• Er worden geen extra onderwerpen besproken.

Welke recente ontwikkelingen in het vakgebied worden besproken?

• Guillain‐Barré syndroom: een overmatige reactie van het immuunsysteem op virus‐ infectie. Gevolg hierbij is ontstoken/ beschadigde neuromusculaire axonen. Dit geneest als de infectie voldoende onderdrukt is

Welke opmerkingen worden er tijdens het college gedaan door de docent met betrekking tot het tentamen?

Er worden geen extra opmerkingen gemaakt.

Welke vragen worden behandeld die gesteld kunnen worden op het tentamen?

• Wat is het verschil tussen sexlinked en sexlimited genen? Antw: Sex-linked genen komen voor op geslachtschromosomen, en sexlimited genen kunnen voorkomen op autosomale chromosomen. Sex-limited genen zijn aanwezig in beide geslachten maar komen tot expressie in maar één van de geslachten, en blijven uitgeschakeld in het andere geslacht. Dit gebeurt onder invloed van het geslachtshormoon.
• Wat is evolutie? Antw: verandering van een gen in populaties over generaties.
• Wat zijn de essentiële principes van de evolutietheorie? Antw: Overerfbaarheid, mutaties en natuurlijke selectie.
• Lokalisatie van cellichaam, axon en dendriet in neuron.

Hoorcollegeaantekeningen 15/16

Van Gen naar Gedrag

Allelen kunnen hetzelfde zijn, maar kunnen ook iets verschillen. Genen die op geslachtschromosomen liggen heten sex-linked genen. Een voorbeeld hiervan is het gen voor kleurenblind zijn. Mannen hebben hier veel meer last van dan vrouwen. Vrouwen hebben twee X'en en hebben dus nog een intacte DNA reeks waarin geen kleurenblindheid is. Een vrouw kan het gen wel dragen, maar heeft er geen last van. Bij mannen komen genen anders tot expressie dan bij vrouwen, hoewel ze op autosomen liggen. Het wordt anders afgelezen. Genen die mannen en vrouwen beide hebben = sex-limited. Door verhouding van geslachthormonen komen bepaalde genen tot expressie en worden wel of niet afgelezen. Seks linked genen liggen op geslachtchromosomen. Seks-limited genen liggen op autosomen. Ze worden geactiveerd onder invloed van hormonen.

Een voorbeeld over het paringsgedrag van fruitvliegjes. Mannetjes maken vrouwtjes het hof. Een stof bindt aan promotor regio, leest dat af en maakt er kopieën van. Zo gaat het normaal. Maar door ervaring is er een blokje methyl op de genenreeks terecht gekomen, en worden de genen daaronder niet meer afgelezen. Zo kan een fruitvlieg zijn genen aanpassen door ervaringen en begaat hij niet meer altijd dezelfde fout. Op dia 21 zie je dieren met het percentage aan gelijke genen. Een bolletje is een allel. Mutatie is iets wat random gebeurt, maar bij een fruitvlieg is wel overerving nodig voor methyl. ‘Fit’ zijn zorgt ervoor dat je goed aangepast bent en nakomelingen krijgt om je allelen te verspreiden. Eerst dacht men dat het typisch menselijk was om bewust te zijn van jezelf en je dus te herkennen in de spiegel. Later bleek dat andere dieren dit ook konden.