Antieke Wijsbegeerte

Antieke Wijsbegeerte

Hier vind je mijn aantekeningen antieke wijsbegeerte - the LONG road to find the light :)

Last updated
18-10-2017

Christelijk denken

Spanningsveld:

  • Openbaring
  • Griekse wijsbegeerte

Je ziet aan de ene kant een Christelijke openbaring en ad andere kant het Griekse denken. Heeft de Griekse wijsbegeerte wel wat te bieden aan de christenen? Wat is de verhouding tussen geloof en wijsbegeerte (vooral christelijke denkers)?

Tertullianus

Wijst Griekse Filosofie af: ‘Wat heeft Athene met Jeruzalem te maken?’

Augustinus

Meent dat hij zich twee keer heeft bekeerd: op zijn 18e naar de filosofie, en daarna naar het christelijke geloof.

 

Filosofie heeft twee bijdragen:

Neo-Platonisme

Bestaat uit:

  • de waarheid is niet te vinden

  • dus moeten we ons oordeel over dingen opschorten (uitstel, en dan afstel).

 

Pyrrhoneïsch scepticisme

Volgens de overlevering is Pyrrho de eerste scepticus. Maar de term scepticus past niet echt bij hem, want de term betekent ‘onderzoek doen’ en Pyrrho meende dat je juist niet onderzoek moet doen.

 

De weg van de stroming:

  1. Onderzoek

  2. Zaken tegenover elkaar zetten

  3. Isotheneia: antwoorden komen gelijk over in kracht

Stoa

Stichter van deze school is Zeno van Citium (niet te verwarren met Zeno die de natuurwetenschappen heeft gesticht). Komt in contact met Academie van Plato en Aristoteles.

 

Bestaat uit:

  • logica

  • fysica

  • ethiek

Net als bij het Epicurisme zijn de drie niet gelijk. De ‘beschuttende omheining’ is de logica, de ‘bodem’ is de fysica en de uiteindelijke ‘vrucht’ is de ethiek. De Stoa is niet puur intellectueel, maar juist een levenskunst, een specifieke weg naar geluk.

 

Handvergelijking

(uit Cicero)

Epicurisme

Hellenisme: Epicurisme, Stoa en Scepticisme

Periode van de dood van Alexander de Grote tot aan de inname van Alexandrië door het Romeinse Rijk. Tijdens deze periode komen er drie belangrijke stromingen op: epicurisme, stoa en scepticisme.

In epicurisme en stoa staat eudaimonistische ethiek centraal. Filosofie wordt in feite een heilsleer, een specifieke weg naar het geluk van de mens. Het is dus geen wetenschappelijke / theoretische aangelegenheid!

 

Epicurisme

Epicurus (341-270).

Lucretius (95-55).

 

Bestaat uit

  • Kenleer

  • Natuurfilosofie

Aristoteles

Aristoteles’ Methode

Waarneming:

‘de feiten zijn nog niet voldoende vastgesteld, en zelfs als ze dat ooit worden, dan moet vertrouwen geschonken worden aan waarneming boven de theorieën, en aan theorieën alleen voor zover ze zichzelf in overeenkomst tonen te zijn met de verschijnselen.’

De weg van het leren

‘van wat van de natuur uit gezien minder duidelijk is, maar wel helderder voor ons, naar wat van de natuur uit gezien helderder en meer inzichtelijk is.’ Oftewel: inductie.

Van ‘de ongedifferentieerde dingen’ naar ‘elementen en principes’ dmv ‘analyse’.

Endoxa

Plato

Bronnen Plato’s Leven

Er zijn weinig bronnen tot plato’s leven. We hebben er twee:

  • Plato’s zevende brief (onderdeel van 17, maar deze wordt als ‘echt’ beschouwd)

  • Diogenes Laertius (maakte een overzicht van wat belangrijke filosofen voor hem hebben gedacht en geeft wat feiten over hun leven)

Sokrates of Plato?

  • Socrates: thematiek, presentatie (vraaggesprek)

  • Plato: opvattingen, ideeënleer

Sofisten

(géén presocraten! Eigen groep)

  • macht van het woord

  • onderwijs in succesvol burgerschap

  • tegen betaling

  • pro en contra één onderwerp

Sofisten hebben slechte naam gekregen: ze zochten niet naar de waarheid en leidden zo niet op tot ware / goede burgers. ‘Ze hebben voor niemand eeuwig nut’

 

Verdiensten van de Sofisten: nomos-phusis debat (Plato’s Callicles / Sophokles)

phusis: natuur; nomos: conventie, gebruik, gewoonterecht

Presocraten

Anaximander

(presocraat; Ionisch/milesisch natuurfilosoof): de dingen vergaan tot dat waaruit ze zijn gekomen.

 

Thales

(presocraat; Ionisch/miletisch natuurfilosoof; ‘eerste filosoof’): water is het principe van de kosmos.

  • Aardbevingen: de aarde was een vlot dat was voortgekomen uit een oeroceaan en dreef nog steeds op deze oceaan. Zo bleef de aarde op haar plaats, in rust. Dit verklaarde tevens wat aardbevingen waren: het gekraak van het vlot op de zee zoals ook een schip kraakt op de zee. Met iets wat je kent probeer je iets onbekends te verklaren.

Selected Categories
Contributions, Comments & Kudos

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
Magazine of Daan Blitz
Content
Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
36