Genetic sensitivity to the environment: the case of the serotonin transporter gene and its implications for studying complex diseases and traits - Caspi et. al. (2010) - Artikel

Nederlandstalige samenvatting bij het artikel: Genetic sensitivity to the environment: the case of the serotonin transporter gene and its implications for studying complex diseases and traits - Caspi et. al. (2010)


Het concept van de serotonine transporteergenen en de consequenties voor onderzoek naar complexe ziekten en eigenschappen

Ondanks eenzelfde blootstelling aan gelijke risicofactoren in milieus bestaat er een grote verscheidenheid aan reacties van personen op deze risicofactoren. Dit kan verklaard worden door individuele verschillen in genetische kwetsbaarheid. In dit artikel wordt de variatie in serotonine (ook wel 5-HT) systemen nagegaan en wordt de bijdrage van deze systemen aan stressgevoeligheid geëvalueerd. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de serotonine receptor (ook wel 5HTT-receptor) die hierbij een rol speelt. Deze receptor zorgt voor de heropname van serotonine die in de synaptische spleet vrijkomt.

Inleiding

Uit onderzoek blijkt dat heropname van serotonine door de 5HTT-receptor een rol speelt bij het krijgen van depressieve klachten. De antidepressieve SSRI (selective serotonine reuptake inhibitor) zorgt ervoor dat er meer serotonine in de synaptische spleet blijft bestaan door het effect van de 5-HTT-receptor te verminderen. Hierdoor kunnen depressieve klachten verminderen.

In de promotorregio van het 5-HTT gen bestaat een polymorfisme die ook wel 5-HTTLPR (serotonin transporter promotor polymorfism) genoemd wordt. Een polymorfisme is een variatie in eenzelfde gen tussen verschillende personen. Dit polymorfisme betreft de lengte van het 5-HTT gen. Uit onderzoek is gebleken dat de korte variant van het 5-HTTLPR gen ervoor zorgt dat deze mensen vatbaarder zijn voor angst en depressie als reactie op stress dan mensen met de lange genvariant. Hierdoor bestaat er een relatie tussen de korte variant van het 5-HTTLPR gen en het ontwikkelen van neuroticisme. Een verhoogde angstreactie op stress komt tot stand door de verhoogde amygdala reactiviteit die mensen met dit korte gen hebben in bedreigende situaties. De amygdala zorgt voor fysiologische en gedragsmatige reguleringen zodat een individu bij sociale uitdagingen op de omgeving kan reageren. De mate waarin de amygdala gevoelig is voor het reageren op dreiging in de omgeving verklaart de individuele verschillen in gevoeligheid voor stressoren in de omgeving.

Bewijs voor de 5-HT stressgevoeligheid hypothese

Uit onderzoek blijkt dat variatie in lengte van het 5-HTTLPR gen de stressrespons van een organisme wijzigt. Met behulp van observationeel onderzoek is er gekeken naar depressieve uitkomsten.

Observationeel onderzoek bij mensen

Het meeste observationele onderzoek naar variatie in lengte va het 5-HTTLPR gen en de interactie van dit gen met de omgeving bij mensen heeft zich gericht op depressie. Uit dit onderzoek bleek dat personen met een korte variant van dit gen die kindermishandeling of een andere vorm van stressoren hadden meegemaakt meer angstgevoelig waren en meer negatieve interpretaties hadden. Kinderen met een korte variant van het 5-HTTLPR gen die een niet-ondersteunende moeder hadden, vertoonden minder goede vaardigheden op het gebied van zelfregulatie. Deze vaardigheden voorspellen het krijgen van een psychiatrische stoornis in de volwassenheid. De achterliggende theorie voor bovengenoemde resultaten stelt dat 5-HT een genetische basis is voor persoonlijkheidskenmerken zoals negatieve affect en neuroticisme. Negatief affect is een voorspeller voor het ontwikkelen van psychopathologie in de volwassenheid.

Menselijke primaatstudies

Resusapen hebben een vergelijkbare variant van het 5-HTTLPR, waardoor resultaten uit studies over de gen-omgevingsinteracties met deze dieren betrokken kan worden op mensen. In studies is gekeken naar de korte variant van het 5-HTTLPR en de invloeden hiervan op het ervaren van vroegtijdige stress in het leven. De apen werden op jonge leeftijd gescheiden van moeder en vertoonden meer angstreacties en verhoogde responsen van de HPA-as. Deze reacties blijven gedurende het hele leven bestaan in de vorm van hogere ACTH reacties op stressoren die vrijkomen bij activatie van de HPA-as. Deze gevolgen worden in verband gebracht met depressies bij mensen.

Studies met genetisch gemanipuleerde 5-HTT Mutaties in Knaagdieren

Uit studies naar muizen en apen kan geconcludeerd worden dat gedragseffecten op stressreactiviteit zijn oorsprong heeft in de neurale ontwikkeling. Het bewijs hiervoor ligt in het zich voordoen van de korte en lange variant van het 5-HTTLPR.

Aanbevelingen voor onderzoek naar gen-omgeving interactie

Onderzoek naar gen-omgeving interactie is een handig hulpmiddel voor ontdekkingen over genen

Men vermoedt dat genen de effecten van omgeving op een organisme kunnen verminderen. Genen die hierbij mogelijk een rol spelen zijn genen die betrokken zijn bij fysiologische reacties op psychologische stress (HPA-as). Een gen dat mogelijke betrokkenheid bij een eigenschap of een ziekte heeft wordt een kandidaat-gen genoemd. Men kan door onderzoek naar mogelijke risico’s in de omgeving nieuwe genetische eigenschappen ontdekken. Door het bekijken van effecten van genotype op genexpressie kunnen polymorfismen in positief reagerende genen op de omgeving worden bestudeerd om te verklaren waarom sommige mensen een ziekte ontwikkelen en anderen niet.

Publiekelijk begrip van de genwetenschap

Een belangrijk bijdrage van onderzoek naar de gen-omgeving interactie is het ophelderen van foutieve genetische aannamen. In de twintigste eeuw werd naar aanleiding van bevindingen over erfelijkheid geïmpliceerd dat niet-genetische factoren geen rol speelden bij geestelijke gezondheid en gedrag. Ook dacht men dat door middel van de bekendheid van iemands genen zijn of haar toekomst voorspeld kon worden. De nieuwste bevindingen over de interactie tussen genen en omgeving zorgen voor meer realistische overtuigingen van het publiek over de oorzaken van gedrag waarin sommige genetische effecten afhankelijk zijn van keuzes die men maakt in het leven.

Check page access:
Public
This content is related to:
Early-life stress has persistent effects on amygdala function and development in mice and humans - Cohen et. al. (2013) - Artikel
Samenvatting: Behavioral Genetics - Plomin, DeFries, Knopik en Neiderhiser - 6e druk (DSM-IV)
Work for WorldSupporter

Image

JoHo can really use your help!  Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world

Working for JoHo as a student in Leyden

Parttime werken voor JoHo

Check more of this topic?
Check all content related to:
How to use more summaries?


Online access to all summaries, study notes en practice exams

Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter

There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.

  1. Starting Pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
  2. Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
  3. Tags & Taxonomy: gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
  4. Follow authors or (study) organizations: by following individual users, authors and your study organizations you are likely to discover more relevant study materials.
  5. Search tool : 'quick & dirty'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject. The search tool is also available at the bottom of most pages

Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?

Quicklinks to fields of study (main tags and taxonomy terms)

Field of study

Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
424 1
Comments, Compliments & Kudos:

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.