Artikelsamenvatting bij Facet-wederrechtelijkheid van Van Veen - 1972

Een verdachte die een beroep doet op het ontbreken van ‘materiele wederrechtelijkheid’ neemt een veeleisend standpunt in. Hij beweert namelijk dat hoewel zijn daad inderdaad volgens de wet strafbaar is en hij deze daadwerkelijk heeft gepleegd, deze daad in dit specifieke geval niet strafwaardig is. In andere woorden claimt de verdachte dat hij in deze omstandigheden het recht had om de wet te overtreden. Hoewel risicovol wordt dit argument geregeld aangevoerd. Daarmee komt vaak de moeilijke vraag op wat eigenlijk de betekenis is van ‘wederrechtelijkheid’.

Wederrechtelijkheid is een moeilijk begrip omdat het enerzijds, net als schuld, een element is van het strafbaar feit, en anderzijds komt het voor in een groot aantal delictsomschrijvingen. Vaak heeft het woord echter een verschillende betekenis afhankelijk van of het een bestanddeel van een delict of een element van een delict is. Wederrechtelijkheid als element betekent altijd ‘onrechtmatig’, ofwel ‘in strijd met het recht’. Wederrechtelijkheid als bestanddeel kan verschillende betekenissen hebben. Als het begrip voorkomt in een delictsomschrijving, dan heeft de wetgever bedoeld om de delictsomschrijving te beperken tot alleen die gevallen waarin de gedraging ‘wederrechtelijk’ is. Voor een goed begrip dient de jurist in dat geval na te gaan in welke zin deze beperking is bedoeld. Zo krijgt het woord in de delictsomschrijving van wederrechtelijk binnendringen (huisvredebreuk, art. 138 Sr.) een enigszins andere betekenis dan in die van wederrechtelijke toe-eigening (diefstal, art. 310 Sr.).

Het criterium van de Hoge Raad voor het bestaan van ‘een oogmerk om zich wederrechtelijk te bevoordelen’ is dat de verdachte gebruikmaakt van een van de volgende middelen: een valse naam, een valse hoedanigheid, of een combinatie van verdichtsel en kunstgrepen. Volgens verscheidene auteurs bestaat met een dergelijke benadering de kans dat het woord ‘wederrechtelijk’ zijn functie als een element dat zelfstandig de delictsomschrijving beperkt, kan verliezen. Betekent dit nu dat het gebruik van bijvoorbeeld een valse naam direct leidt tot wederrechtelijkheid? Liever niet, want dan zou het begrip zijn zelfstandige werking verliezen. Het is beter om in dit geval te spreken van ‘facet-wederrechtelijkheid’. In die zin is het een de delictsomschrijving beperkend ‘bijzonder bestanddeel’ van het delict. Zo kan het begrip ook in andere, verglijkbare delictsomschrijvingen worden geïnterpreteerd.

Op deze manier kan wederrechtelijkheid als –bestanddeel- wel bewezen zijn, maar kunnen er alsnog rechtvaardigingsgronden ingebracht worden waardoor wederrechtelijkheid als -element- ontbreekt. In een concreet geval is op deze manier een diefstal in een noodtoestand mogelijk disculpeerbaar. Er is dan weliswaar een oogmerk tot wederrechtelijke toe-eigening (bestanddeel) aanwezig, maar door de noodtoestand valt de wederrechtelijkheid (element) van het feit weg.

Check page access:
Public
Work for WorldSupporter

Image

JoHo can really use your help!  Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world

Working for JoHo as a student in Leyden

Parttime werken voor JoHo

Check more of this topic?
Check supporting content:
Recht en bestuur: samenvattingen en studiehulp - WorldSupporter Start
Check where this content is also used in:
Check all content related to:
How to use more summaries?


Online access to all summaries, study notes en practice exams

Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter

There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.

  1. Starting Pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
  2. Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
  3. Tags & Taxonomy: gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
  4. Follow authors or (study) organizations: by following individual users, authors and your study organizations you are likely to discover more relevant study materials.
  5. Search tool : 'quick & dirty'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject. The search tool is also available at the bottom of most pages

Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?

Quicklinks to fields of study (main tags and taxonomy terms)

Field of study

Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
1170
Comments, Compliments & Kudos:

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
Promotions
special isis de wereld in

Waag jij binnenkort de sprong naar het buitenland? Verzeker jezelf van een goede ervaring met de JoHo Special ISIS verzekering