Of the constitution of England - Montesquieu - 1951 - Artikel

In zijn boek The Spirit of Laws haalt Montesquieu de spreiding der machten aan. Hij stelt dat we binnen overheden drie machtssoorten kunnen onderscheiden: de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechtsprekende macht. De eerste maakt en wijzigt wetten, de tweede voert ze uit en de derde spreekt spreekt recht op basis van de letter van de wet.


Welke drie machtssoorten zijn te onderscheiden?

In zijn boek The Spirit of Laws haalt Montesquieu de spreiding der machten aan. Hij stelt dat we binnen overheden drie machtssoorten kunnen onderscheiden: de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechtsprekende macht. De eerste maakt en wijzigt wetten, de tweede voert ze uit en de derde spreekt spreekt recht op basis van de letter van de wet.

(Politieke) vrijheid

Om (politieke) vrijheid te bereiken moet men het gevoel hebben veilig te zijn. De spreiding der machten is nodig om deze vrijheid te waarborgen. Machtsconcentratie moet worden tegengegaan omdat het kan leiden tot machtsmisbruik. Wanneer de wetgevende en de uitvoerende macht bij één persoon liggen moet men waken voor tirannie en komt de vrijheid van burgers in het gedrang. Ook de rechtsprekende macht moet strikt gescheiden blijven van de andere twee. Wanneer deze niet gescheiden is van de wetgevende macht zou een rechter recht kunnen spreken op basis van zelf opgestelde wetten. Zou de rechtsprekende macht daarentegen gebonden zijn aan de uitvoerende macht dan zou die macht het toestaan het volk op tirannieke wijze te onderdrukken. Als de rechtsprekende macht in gevaar komt, bijvoorbeeld, door een samenzwering of een oorlog met een ander land, dan zou de uitvoerende macht simpelweg gemachtigd kunnen worden eventuele verdachten voor een korte tijd te detineren. Wederom ligt machtsmisbruik op de loer.

De rechtspraak

De rechtspraak zou moeten worden uitgevoerd door mensen die uit de bevolking geselecteerd worden en niet langer dan noodzakelijk hun functie bekleden. Dit zorgt ervoor dat de rechtsprekende macht als het ware onzichtbaar wordt – hij is niet verbonden aan een bepaalde maatschappelijke stand of een bepaald beroep. De burger vreest in dit geval de magistratuur, niet de magistraat. Het bijtijds wisselen van het orgaan voorkomt diepgewortelde corruptie.

De rechtspraak moet dus worden losgekoppeld van standen of bevolkingsgroepen die ertoe geneigd zijn er permanent bezit van te nemen om ons te beschermen tegen machtsmisbruik. De andere twee machten kunnen wel uitgevoerd worden door permanente organen omdat zij geen dwang uitoefenen op het leven van individuele burgers. Bij die machten gaat het meer om het algemeen belang; de één vertegenwoordigt de algemene wil van de mensen, de ander vertegenwoordigt de uitvoering daarvan.

Belangenbehartiging

De inwoners van bepaalde steden zijn veel beter in staat om de wensen en belangen van de inwoners van diezelfde steden te behartigen dan de inwoners van andere steden. Zij kunnen in dat opzicht ook beter rechtspreken in eigen stad. Hetzelfde geldt voor de wetgevende macht – ook zij zouden niet uit inwoners van het hele land gekozen moeten worden. Desalniettemin dient men wel vertegenwoordigers van het volk te kiezen. Zij kunnen vervolgens opkomen voor het algemeen belang. Vooral bij grotere plaatsen is het namelijk niet te doen om ieders stem te horen of ieders belang te dienen. Dat is één van de nadelen van de democratie. Deze vertegenwoordigers zijn verantwoording schuldig aan de achterban die hen gekozen heeft. Het volk, op zijn beurt, moet geen aandeel hebben in de regering en zich in dat opzicht beperken tot het kiezen van hun vertegenwoordigers.

Het is onmiskenbaar dat er sprake is van een groep mensen die zich onderscheidt van “het gemiddelde” door afkomst, status of rijkdom – de adel en hogere burgerij. Voor deze groep mensen is het niet reëel om hun stem even veel te laten gelden als de stem van de doorsnee burger. Als dat zou gebeuren zouden zij zich tegen de politiek keren, omdat de meeste wetsvoorstellen in hun nadeel zouden zijn. Hun stem zou daarom zwaarder moeten gelden, afhankelijk van hun bijdrage aan de samenleving. Montesquieu pleit hier dus voor een aristocratische bestuursvorm: de wetgevende macht zou de adel moeten representeren en tegelijkertijd het volk moeten vertegenwoordigen. Dan zijn alle specialismen, inzichten en belangen vertegenwoordigd. De volksvertegenwoordigers zouden via erfelijkheid moeten worden overgedragen, dat is immers de natuur van de adel en zo blijven leden in deze groep gemotiveerd om hun privileges te beschermen. De adel zou alleen door zijn gelijke berecht mogen worden. Dit zou hen beschermen tegen de macht van de burgerij.

Het kan zijn dat leden van deze adellijke groep hun eigen belang willen dienen (in plaats van het algemeen belang). Om dat te voorkomen moet hun deelname als volksvertegenwoordiger beperkt worden. Dat kan onder anderen door hun bevoegdheden of rechten als volksvertegenwoordiger te beperken, bijvoorbeeld door ze alleen het recht te geven om wetsvoorstellen van anderen af te wijzen. Ze hebben dan dus niet het recht om wetsvoorstellen van anderen aan te passen.

Wie hoort de wetgevende macht te hebben?

We hebben nu gezien dat Montesquieu de wetgevende macht het liefst in handen ziet van het volk en de rechtsprekende macht in handen van onafhankelijke rechters. Tot slot spreekt hij over de uitvoerende macht, die volgens hem in handen zou moeten zijn van de koning. Als er geen koning is, en de macht zou in handen zijn van enkele personen die zijn gekozen uit de wetgevende macht zou dit het einde van de vrijheid betekenen, omdat zowel de wetgevende macht als de uitvoerende macht in de handen van dezelfde personen komt. Als de wetgevende macht geruime tijd niet bij elkaar zou komen, zou dit eveneens de vrijheid aantasten. Er zou dan óf geen sprake meer zijn van wetgevingsresoluties met als gevolg een staat die vervalt in anarchie, óf deze resoluties zouden aangenomen worden door de uitvoerende macht, waarmee die absoluut wordt.

De wetgevende macht moet niet uit zichzelf bijeen komen, dit dient door de uitvoerende macht vastgesteld te worden. Ze mag ook niet over de macht beschikken zichzelf op te schorten – immers heeft zij dan ook de macht dit nooit te doen. Als de uitvoerende macht de aantasting van het wetgevend orgaan niet zou kunnen controleren, zou deze eigenmachtig kunnen worden (despotisch). Wel moet zij de middelen hebben om te onderzoeken op welke wijze haar wetten zijn uitgevoerd, en de effecten van de wet kunnen matigen en beperken. De wetgevende macht mag nooit de bevoegdheid hebben om leden van de uitvoerende macht te beschuldigen. Er zou dan niet langer sprake zijn van een monarchie, maar van een soort republiek zonder vrije overheid.

Access: 
Public
Work for WorldSupporter

Image

JoHo can really use your help!  Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world

Working for JoHo as a student in Leyden

Parttime werken voor JoHo

Image

Check how to use summaries on WorldSupporter.org


Online access to all summaries, study notes en practice exams

Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter

There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.

  1. Starting Pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
  2. Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
  3. Tags & Taxonomy: gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
  4. Follow authors or (study) organizations: by following individual users, authors and your study organizations you are likely to discover more relevant study materials.
  5. Search tool : 'quick & dirty'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject. The search tool is also available at the bottom of most pages

Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?

Quicklinks to fields of study (main tags and taxonomy terms)

Field of study

Comments, Compliments & Kudos:

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
278