Sociale en crossculturele psychologie college 3

Sociale en crossculturele psychologie college 3 ( zie pdf)
1) Sociale cognitie; de cognitieve revolutie in de psychologie
2) Cognitieve miser; schema’s, heuristieken, categorisatie
3) Bewuste en onbewuste provessen
4) De ‘motivated tactician’’de mens kiest om na te denken (of niet); biases

Sociale en crossculturele psychologie college 3 ( zie pdf)
1) Sociale cognitie; de cognitieve revolutie in de psychologie
2) Cognitieve miser; schema’s, heuristieken, categorisatie
3) Bewuste en onbewuste provessen
4) De ‘motivated tactician’’de mens kiest om na te denken (of niet); biases

Sociale cognitie
De geschiedenis van sociale cognitie:
Vanaf 1955/1960; betekende het einde van het behaviorisme en het begin van de cognitieve revolutie.
Eerst: attributies, attitudes en dissonantie
Na 1970: sociale cognitie
Sociale cognitie: hoe wij sociale informatie verwerken, we vertalen het vanaf een stimulus, slaan het op in ons geheugen en kunnen het vervolgens weer ophalen.
Bijv.) Zoals een computer: encodig, storage, retrieval; slechte vergelijking omdat een computer is gemaakt met een specifiek doel voor ogen, namelijk het opslaan van informatie op een foutloze manier die precies zo weer kan worden opgehaald. De mens is niet op deze manier ‘gemaakt’. Wij zijn geëvolueerd en moeten het doen met ons brein gemaakt als design wat het beste werkte op dat moment. Hierop moeten wij verder bouwen. Mensen zijn niet foutloos en kunnen informatie niet perfect weer ophalen.
Twee cognitieve processen: “dual processes”
Automatisch
Gecontroleerd
Zonder intentie
Zonder bewustzijn
Zonder moeite
Intentioneel en gecontroleerd door individu (wil)
Individu is bewust
Kost moeite
We volgen gewoontes, imiteren anderen, gaan af op eerste indruk en suggesties (stereotypen)
We denken systematisch en bewust over dingen na
Cognitive misers (Fiske & Taylor, 1984)
 De mens is een ‘miser’; we gaan zuinig en lui om met onze cognitieve vermogens
 De ‘miser’ gebruikt zijn denkvermogen alleen als het strikt noodzakelijk is
 De ‘miser gebruikt cognitieve shortcuts; deze zijn onbetrouwbaar
Bijv.) als ze zullen worden beoordeeld op hoe zij reageren op een ander gaan ze echt nadenken, ze zijn dan gemotiveerd.
Geen miser? Dan gebruik je shortcuts die vaak onbetrouwbaar zijn. (???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????)
Al met al heeft dit dus een erg negatieve lading. Mensen denken alleen als het noodzakelijk is echt na. We denk voornamelijk op onze automatische piloot en kunnen geen rekening houden met de omgeving.
Typen shortcuts
Sociale categorisatie
 1&2 maken opgeslagen kennis actief en ze beïnvloeden hoe we ons gedragen.
 Worden heel snel en automatisch actief (priming).
 Maken kennis saillant (actief). Beïnvloeden wat we denken voelen en doen.
Schema’s
Heuristieken
 Besluitvormingsregels
 Passen we met name toe als we niet systematisch nadenken, zo kun je snel tot een besluit komen
Categorisatie: De indeling in (sociale) groepen. Het maakt verbanden zichtbaar en geeft er betekenis, gaat gepaard met stereotypering, zoals hipsters, tokkies.
 Onderzoek: naar de gevolgen van categorisatie (Tajfel & Wilkes). Ze moesten hierbij de lengtes van lijnen schatten, met 2 condities: lijnen in categorieën en lijnen zonder categorieën. Als de lijnen in categorieën waren ingedeeld bleek dat de afstand tussen lijn 4 & 5 werd dan als groter ingeschat omdat die lijnen in categorie B gemiddeld langer zijn dan dat ze gemiddeld zijn in categorie A.
We betrekken informatie over een categorie dus op een individu en daarmee kunnen we, in dit geval de afstand tussen lijnen, overschatten. Na een week bleek dat proefpersonen die de categorieën hadden gezien het zelfs nog sterker overschatten.
Categorisatie kan onschuldig zijn; alle honden in een categorie, maar ook minder onschuldig: zie boek p.100. Veel zwarte mannen die onterecht worden gedood door politie in de VS. Door middel van training kun je dit tegengaan: zie boek p.115. Maar houd rekening met de context; werken mensen vaak in een gebied van ‘gangs’ met zwarte mannen, dan zien zij deze eerder als gevaarlijk.
Luister vooral ook de podcast als je dit interessant vind: http://www.thisamericanlife.org/radio-archives/episode/547/cops-see-it-differently-part-one
Schema’s: Mentale structuren die kennis organiseren in een begrijpelijke structuur.
 Handelingen; het doen van boodschappen
 Sociale rollen; student, moeder, voetbalfan
 Personen; zelf-schema’s, vrienden
 Groepen; stereotypen
o Stereotypen zijn dus een soort schema! Schema is de overkoepelende term. Goed onthouden want in het boek is dit onduidelijk
Meestal zijn schema’s functioneel. Ze bestaan uit gedeelde kennis; na het eten wenk je de ober, vraag je om de rekening en betaal je.
Algemene principes categorisatie en schema’s;
 Door ‘priming’ kun je activatie spreiden.
 Wat je het eerst ziet heel veel invloed; ‘primacy effect’
 Het is een automatisch proces
Als je bijvoorbeeld het woord zee hoort kan er van alles in je opkomen, maar wat er actief wordt hangt af van 
Accessibility = wat toegankelijk is (bijv. door priming)
Fit = dat wat past bij…. Hoe we ons voelen / ons doel / onze verwachtingen.
Heuristieken: Besluiten maken door het gebruik van vuistregels
 Eenvoudige regels over besluitvorming
 Meestal zijn ze zeer nuttig; hierdoor hoeven we niet diep na te denken
 Soms is de regel té eenvoudig voor de beslissing. Dan kan het verkeerd gaan
Bijv.) hoeveel mensen zijn jaarlijks slachtoffer van vandalisme?
A. 1 op 120
B. 1 op 60
C. 1 op 30
D. 1 op 15
Als je geen idee hebt dan schat je het antwoord d.m.v. ‘Ankers’. Dit is het eerste wat er in je opkwam / makkelijk op te roepen is, in dit geval dus 1 op de 120. Dit beïnvloed onbewust ons antwoord. (Het is 1 op de 15; best veel! Make Groningen great again)
Sociaal-cognitieve processen:
Soms schat je dergelijke criminaliteit veel hoger in als je bijvoorbeeld: Net een junk ziet, je fiets is gestolen of die van een bekende, je bepaalde kranten leest. (availability heuristiek, p.103)
Heuristieken
Bekende heuristieken: (Tversky & Kahneman, 1974)
 Availability heuristiek: Op basis van voorbeelden die je toevallig herinnert schat je in hoe vaak iets voorkomt. Bijv.) Mijn opa rookte 3 pakjes op een dag en werd 96, het is dus helemaal niet zo slecht voor je.
 Representativiteits-heuristiek: Negeren van de ‘base rate’ (kans dat iemand iets doet), omdat je één ding over de persoon weet. Bijv.) Tom is een echte nerd, wat studeert hij? Psychologie, informatica, bedrijfskunde? Base rate: psychologie heeft de meeste studenten, dus kans is grootst dat hij psychologie studeert.
 Anchoring & adjustment: Bijv.) Een liefdadigheidsinstelling zet in op een donatie van €25 die je vervolgens kunt wijzigen. Maar door dit anker van €25, denken dat ze dit het ‘standaard’ is en doneren ze eerder een hoger bedrag.
Oftewel: Een cognitieve miser gaat lui en zuinig om met informatie. In plaats van diep nadenken gebruik je: Schema’s(routines en gewoonten), Heuristieken (simpele basluitregels) en Categorisatie (indeling in groepen).
Bewuste en onbewuste processen:
Priming (jaren 90):
Blootstelling aan een stimulus beïnvloed de reactie op andere stimulus als beiden schematisch gerelateerd zijn. Dit kan met woorden of met beelden.
Heeft invloed op meerdere dingen zoals:
- Persoonsperceptie
- Oordelen en beslissingen
- Gedrag
- Doelen en motivatie
Voorbeeld: Klassiek experiment Srull & Wyer (1979)
De proefpersoon moet woorden onderstrepen die een zin vormen, 2 condities; agressieve zinnen of niet agressieve zinnen. Vervolgens een verhaal leven over Donald en daarna aangeven hoe aardig ze hem vonden. Mensen die agressieve zinnen hadden gemaakt vonden hem minder aardig dan mensen die geen agressieve zinnen hadden.
Voorbeeld 2: Onderzoek van Bargh, Chen & Burrows (1996)
Priming met ouderen (breien, rimpels, Benidorm) en vervolgens meten hoe lang iemand deed over het lopen naar een lift; zij vonden dat proefpersonen die geprimed waren er langer over deden dan als ze niet geprimed waren. MAAR! Dan moesten de proefpersonen wel een positief gevoel / sympathie hebben met ouderen. En toen ze dit wilden repliceren lukte dat niet. Sociale primes lijken imitatie op te roepen. Bargh et al. riepen stereotype gedrag op, maar deze vorm van priming lijkt dus niet te werken.
Echter: andere primes lijken wel robuust; de effect van huidskleur op het wel of niet neerschieten bijvoorbeeld.
Priming bereidt voor op sociale interactie; je relateert bijvoorbeeld aan de oude mensen en daarom loop je langzamer. Of je wordt geprimed met dokter, dan ga je patiëntgedrag vertonen, want dat is
wat wij kennen als gedrag, we kunnen ons niet als dokter gedragen want we weten niet hoe dat is. Ook gedragen we ons niet als dokter als we als patiënt geprimed worden.
DUS;
 automatische processen zijn vaak sociaal.
 Priming kan een schema activeren waarmee we ons voorbereiden op actie en sociale interactie.
 De effecten van priming zijn niet zo simpel en minder sterk dan wordt aangenomen. (Het boek is niet kritisch genoeg)
 Niet alles gaat automatisch
De “motivated tactician”; De mens kiest om na te denken (of niet) het hebben van wilskracht.
Wordt gestuurd door doelen en wensen. Als mensen veel stereotyperen dan komt dat niet alleen door automatische processen maar ook omdat men dat wil. (motivatie versus cognitie) Als hij doelen nastreeft, vertekent hij de realiteit. Systematische vertekening: Bias
Automatisme en motivatie:
In de jaren ’90 komt steeds meer oog voor de mens als gemotiveerd wezen; “motivated tactician”
 Maakt keuzes over wat hij/zij wil doen en denken
 Keuzes worden soms bewust gemaakt, en worden beïnvloed door doelen en emoties
 Reageert op de omgeving, maar heeft ook “agency”(wilskracht)
Model van Devine (1989); (Boek theory box 4.2) automatisme v.s. gecontroleerde. Als je een stereotype kent maar dit in conflict is met je geaccepteerde geloven, dan ben je in conflict. Dit probeer je de onderdrukken / terug te dringen, maar dat is heeeeeeel moeilijk.
Bijvoorbeeld: Denk 2 minuut lang niet aan friet, maar dat lukt niet.
Ironic processes of control: Je moet er wel aan denken om te controleren of je er niet aan denkt. Actief wegdrukken helpt niet. (Boek theory box 4.3)
46?
Als je sterk gemotiveerd bent om mensen gelijkwaardig te behandelen dan onderdruk je automatisch stereotypen volgens model van Devine. Maar dit klopt niet; ze denken langer na over alles.
Deze mensen hebben een sterke motivatie om stereotypen te vermijden en het lijkt alsof ze geen automatische activatie hebben van stereotypen. MAAR! Betekent niet dat we altijd goed nadenken.
Biases
 Ingroupbias: we denken positiever over onze eigen groep
 Negativity bias: we besteden meer aandacht aan negatieve informatie
 Optimistische bias: we hebben een overdreven vertrouwen in de goede afloop van onze plannen
 Planning fallacy: een klus duurt langer dan je denkt
Kritieken van dit college:
De “motivated tactician” metafoor doet recht aan het menselijk vermogen om bewust aandacht te richten.
Toch schept al het onderzoek naar schema’s, heristieken en biases een somber beeld.
Mens lijkt hierdoor irrationeel te zijn.
Is niet helemaal terecht.

Contributions, Comments & Kudos

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
Summaries & Study Note of ElineV
Join World Supporter
Join World Supporter
Log in or create your free account

Why create an account?

  • Your WorldSupporter account gives you access to all functionalities of the platform
  • Once you are logged in, you can:
    • Save pages to your favorites
    • Give feedback or share contributions
    • participate in discussions
    • share your own contributions through the 11 WorldSupporter tools
Content
Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
19