Neo-Platonisme

Bestaat uit:

  • de waarheid is niet te vinden

  • dus moeten we ons oordeel over dingen opschorten (uitstel, en dan afstel).

 

Pyrrhoneïsch scepticisme

Volgens de overlevering is Pyrrho de eerste scepticus. Maar de term scepticus past niet echt bij hem, want de term betekent ‘onderzoek doen’ en Pyrrho meende dat je juist niet onderzoek moet doen.

 

De weg van de stroming:

  1. Onderzoek

  2. Zaken tegenover elkaar zetten

  3. Isotheneia: antwoorden komen gelijk over in kracht

  4. Epochē: opschorting

Ataraxia: onverstoorbaarheid (is geen doel, maar een gevolg / bonus van 4)

 

Sextus Empiricus is de bekendste pyrrhoneïsch scepticus

1. Hoofdlijnen van het pyrrhonisme

2. Tegen de dogmatici

  • tegen de logici

  • tegen de fysici

  • tegen de ethici

3. Tegen de geleerden

  • grammatici

  • redenaars

  • meetkundigen

  • rekenkundigen

  • astrologen

  • musici

 

Een scepticus heeft een probleem: als hij uitspraken doet of zaken op schrift stelt, lijkt het er al snel op dat hij ‘ware’ uitspraken probeert te doen! Ze moeten dus regelmatig benadrukken dat hun teksten niet als dogma’s zijn bedoeld.

Sceptici zien een verschil tussen het verschijnsel en wat er over gezegd wordt. Honing proeft zoet versus honing is zoet. Het eerste is niet te ontkennen, het tweede kunnen we nooit zeker weten.

De waarheid bestaat wel, maar wij zijn niet capabel genoeg hem te vinden.  Sceptici schieten het idee van katalepsis af.

 

Hoe te handelen als je overal aan twijfelt? Er is geen maatstaf m.b.t. waar en onwaar, maar wel één bij het handelen. De maatstaf is het verschijnsel. Reden: omdat we niet inactief kunnen zijn. Het komt er op neer dat we gewoon volgens de dagelijkse praktijk moeten handelen, omdat we nu eenmaal actieve wezens moeten zijn. Het lijkt dan alsof de dagelijkse dingen vier aspecten hebben: natuur, gevoelens, onderwijs, ?.

 

Academisch Scepticisme

  1. Onderzoek

  2. Zaken tegenover elkaar zetten

  3. Isotheneia: antwoorden komen gelijk over in kracht

  4. Epochē: opschorting

 

Epistemologisch gedreven. Onderzoek staat centraal, zonder dat dit uiteindelijk geluk oplevert. Plato’s dialogen over Socrates (met zijn aporien) wordt dan niet gelezen voor lezingen, maar als dialogen die je bewust maken van het feit dat je geen kennis hebt.

 

Neo-Platonisme

Interpretatie van Plato

Plato 427-347 v. Chr. vierde eeuw v. Chr dogmatisch

Nieuwe Academie derde en tweede eeuw v. Chr. sceptisch

Midden-Platonisme eind eerste eeuw v. Chr. tot Plotinus dogmatisch

Plotinus (Neo-Platonisme) vanaf 240 n. Chr. Dogmatisch

 

Nieuwe Academie: hier wordt de leer dogmatisch en sceptisch.

Midden-platonisme: centraal is hier de bevrijding van de ziel, die zich los laat en naar de ideeën toe gaat. De ziel die zich richt naar het kenbare en zich los laat van het lichamelijke. Het idee vinden we hier dat de ziel op zoek gaat naar god.

 

Plotinus

Baseert zich op Plato, maar ontwikkelt duidelijk een eigen filosofie. Volgens eigen zeggen wijzigt hij niets ingrijpends … maar goede lezing van zijn teksten spreekt dit tegen. Beide auteurs erkennen het dualisme tussen de zintuiglijk waarneembare wereld en de kenbare wereld. Net als bij Plato is de kenbare Ideeënwereld waar het echte Zijn is. De wereld van de zintuiglijke ideeën is hier slechts een afspiegeling van.

 

Doel van filosofie

Aan de ene kant moet filosofie de werkelijkheid verklaren en aan de andere kant de ziel bevrijden. Beide aspecten duidt hij aan als leidend tot eenheid. De werkelijkheid is namelijk een eenheid die voortkomt uit het Ene en je moet ook zien dat de ziel uit de eenheid komt en terug moet naar de ene.

  • de werkelijkheid verklaren

  • terugleiden van de ziel naar het hoogste: god/het ene/het goede.

Bij hem krijgt filosofie dus een religieuze interpretatie. Dit terugleiden geschiedt dmv het opklimmen in de hypostasen:

 

1. het ene/eenheid/het goede

2. geest

3. ziel

 

Het ene is volmaakt en zo volmaakt dat het overstroomt in de geest.

De geest, op zijn beurt is ook volmaakt en die stroomt over in de ziel.

Alle individuele zielen (wij) zijn onderdeel van een algemene ziel en wij kunnen ons dus omhoog werken.

Dit uit elkaar voortkomen door overvloeien heet emanatie

 

Het ene: dit is het fundament voor al het zijnde. één zijn is namelijk fundamenteler is dan zijn. Om te kunnen zijn moet iets eerst één zijn. Alle zijnden zijn dus zijnden krachtens het ene.

De geest: deze wordt vergeleken met de Demiurg van Plato (de goddelijke ambachtsman die orde aanbrengt in de chaos van al het materiaal). De Geest kan alle ideeën tegelijk zien (tegenover ziel) en stuurt deze naar de ziel (dit is anders dan de Demiurg > deze zond de ideeën als zelfstandige zijnden de wereld in!).

De ziel: deze maakt waarneming (lees: vertaling van ideeën) mogelijk. Ze is onvolmaakt en kan ideeën slechts achter elkaar zien. Daarom plaatst ze ideeën in ‘tijd’ en in ‘ruimte’ (vgl. Kant’s Erscheinungen?).

 

Alleen door hard oefenen kunnen we dingen van de geest zien. Wanneer we dit onder de knie hebben kunnen we delen van het ene zien. In theorie kun je zo weer teruggaan in het ene. Er wordt gefluisterd dat Plotinus twee keer terug is gegaan tot het ene, maar niemand wist dit zeker of kon dit aantonen.

 

De weg van de ziel om op te gaan in het ene (3 stadia)

  • Ethisch

    • De ziel moet zich zuiveren door deugden te beoefenen.

  • Theoretisch

    • Door dialectiek moet de ziel de rijkdom van de ideeën inzien. Op dit punt wordt de ziel (één met de) geest. (Let op: niet als geest!).

  • Mystiek

    • Op dit punt heeft filosofie geen zin meer. Een mystieke ervaring waar Plotinus niets over kan vertellen. Deze opgang is een tijdelijk iets. Hier kan filosofie niets over zeggen.

 

Driften ed. worden meer op het niveau van het lichaam geplaatst en de ziel is het logisticon van Plato; het ‘hoogste’, redelijke, deel van de ziel van Plato.

Contributions, Comments & Kudos

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
Summaries & Study Note of Daan Blitz
Join World Supporter
Join World Supporter
Log in or create your free account

Why create an account?

  • Your WorldSupporter account gives you access to all functionalities of the platform
  • Once you are logged in, you can:
    • Save pages to your favorites
    • Give feedback or share contributions
    • participate in discussions
    • share your own contributions through the 11 WorldSupporter tools
Content
Access level of this page
  • Public
  • WorldSupporters only
  • JoHo members
  • Private
Statistics
41
Selected Categories
Promotions
wereldstage wereldroute

Tussenjaar of sta je op het punt op kamers te gaan?

Wereldroute biedt jou een leerzaam en onvergetelijk Student Prepare Program aan