Psychological disorders: The best concepts summarized

Psychological disorders: The best concepts summarized

Online summaries and flashcards with the best concepts of Psychological disorders

  • For 25+ conceptsummaries with Psychological disorders, see the supporting content of this study guide

Table of contents

  • Acute stressstoornis
  • Agorafobie
  • Angststoornis
  • Anorexia nervosa
  • ARFID
  • Autismespectrumstoornis
  • Binge eating disorder
  • Bipolaire stoornis
  • Borderline persoonlijkheidsstoornis
  • Boulimia nervosa
  • Cognitieve gedragstherapie
  • Depressieve stemmingsstoornis
  • DSM-V
  • Dwangmatige persoonlijkheidsstoornis
  • Genderdysforie
  • Gokstoornis
  • Morfodysfore stoornis
  • Narcistische persoonlijkheidsstoornis
  • Narcolepsie
  • Obsessief-compulsieve stoornis (OCS)
  • Paniekstoornis
  • Pica
  • Psychose
  • PTSS
  • Ruminatiestoornis
  • Somatische symptoomstoornis
  • Schizofrenie
  • Ziekteangststoornis

Related summaries and study assistance

Check supporting content in full:
Wat is een acute stressstoornis?

Wat is een acute stressstoornis?

Een acute stressstoornis (ASS) is een psychische aandoening die kan ontstaan direct na het meemaken van een ernstige traumatische gebeurtenis. Dit kan een ongeluk, ramp, geweldsmisdrijf, terroristische aanslag of andere ingrijpende gebeurtenis zijn. Mensen met een ASS ervaren intense angst, herbelevingen van de gebeurtenis en andere psychische en lichamelijke symptomen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een acute stressstoornis?

  • Herbelevingen: De traumatische gebeurtenis wordt steeds opnieuw in gedachten of dromen herbeleefd.
  • Vermijding: De neiging om plekken, mensen of activiteiten te vermijden die gerelateerd zijn aan de traumatische gebeurtenis.
  • Negatieve cognities: Negatieve gedachten en overtuigingen over zichzelf en de wereld, zoals "Ik ben waardeloos" of "De wereld is een gevaarlijke plek."
  • Verhoogde prikkelbaarheid: Snel schrikken, geïrriteerd zijn, moeite hebben met concentreren.
  • Slaapproblemen: Moeilijk in slaap vallen of doorslapen, nachtmerries.
  • Lichamelijke klachten: Hartkloppingen, zweten, trillen, hoofdpijn, buikpijn.

Waarom is een acute stressstoornis belangrijk?

Een ASS kan een ernstige impact hebben op het leven van een persoon. De symptomen kunnen leiden tot verminderd functioneren op het werk, school of in sociale relaties. Mensen met een ASS hebben ook een verhoogd risico op het ontwikkelen van andere psychische aandoeningen, zoals posttraumatische stressstoornis (PTSS).

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 1% van de mensen die een traumatische gebeurtenis meemaken, ontwikkelt een ASS. De aandoening komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Hoe werkt een acute stressstoornis in de praktijk?

De symptomen van een ASS ontstaan meestal binnen de 72 uur na de traumatische gebeurtenis. De symptomen kunnen acuut zijn en kortdurend (meestal enkele dagen tot weken), of verlengd (enkele weken tot maanden). In sommige gevallen kunnen de symptomen overgaan in PTSS.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw is betrokken bij een ernstig auto-ongeluk. Na het ongeluk heeft ze last van flashbacks van het ongeluk, vermijdt ze drukke plekken en heeft ze moeite om te slapen. Ze is ook prikkelbaar en heeft last van concentratieproblemen. De vrouw heeft een ASS.

Wat is de behandeling van een acute stressstoornis?

De behandeling van ASS richt zich op het verminderen van de symptomen en het bevorderen van het herstel. De meeste mensen met ASS herstellen binnen enkele weken of maanden zonder behandeling. Echter, voor mensen met ernstige symptomen of die moeite hebben om te herstellen, kunnen verschillende behandelingen nuttig zijn:

1. Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT is de meest effectieve therapie bij ASS. Het helpt mensen met ASS om:

    • Negatieve gedachten en overtuigingen te herkennen en te veranderen.
    • Gezonde coping-mechanismen te ontwikkelen om met de symptomen om te gaan.
    • De traumatische gebeurtenis te verwerken.
  • Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR): EMDR is een therapie die gericht is op het verwerken van traumatische herinneringen. Tijdens EMDR worden oogbewegingen gecombineerd met het herbeleven van de traumatische gebeurtenis.
  • Andere vormen van therapie: Stressmanagement technieken, ontspanningstherapie, en psychodynamische therapie kunnen ook nuttig zijn.

2. Medicatie:

In sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om symptomen zoals angst, depressie, slaapproblemen of nachtmerries te verminderen. Vaak gebruikte medicijnen zijn:

  • Antidepressiva: Deze medicijnen kunnen helpen om symptomen van angst en depressie te verminderen.
  • Benzodiazepines: Deze medicijnen kunnen helpen om angst en slaapproblemen te verminderen. Het is echter belangrijk om deze medicijnen met voorzichtigheid te gebruiken vanwege het risico op afhankelijkheid.
  • Bètablokkers: Deze medicijnen kunnen symptomen zoals hartkloppingen, trillen en zweten verminderen.

3. Ondersteunende zorg:

Naast psychotherapie en medicatie kan ondersteunende zorg ook een belangrijk onderdeel van de behandeling zijn. Dit kan bestaan uit:

  • Psycho-educatie: Leren over ASS, de symptomen en de behandeling.
  • Lotgenotencontact: Deelnemen aan een steungroep voor mensen met ASS kan helpen om ervaringen te delen en van elkaar te leren.
  • Praktische hulp: Hulp bij het regelen van dagelijkse zaken, zoals financiën of huisvesting.

Aandachtspunten

  • ASS is een tijdelijke aandoening. De meeste mensen met een ASS herstellen binnen enkele weken of maanden.
  • Het is belangrijk om professionele hulp te zoeken als je na een traumatische gebeurtenis last hebt van de symptomen van ASS.
  • Er is geen wondermiddel voor ASS. Behandeling vereist tijd en inspanning.
  • Goede sociale steun van familie en vrienden kan een belangrijk onderdeel van het herstelproces zijn.
Access: 
Public
Wat is agorafobie?

Wat is agorafobie?

Agorafobie is een angststoornis die wordt gekenmerkt door angst voor open ruimtes, plekken waar men moeilijk kan wegkomen, of situaties waarin men zich hulpeloos kan voelen.

Wat zijn de symptomen van agorafobie?

  • Angst voor open ruimtes, zoals pleinen, markten, parken of drukke straten.
  • Angst voor menigtes of grote groepen mensen.
  • Angst om in een rij te staan of in een bus of trein te zitten.
  • Angst om alleen te zijn buitenshuis.
  • Vermijden van bepaalde situaties of plekken uit angst voor paniekaanvallen.
  • Paniekaanvallen met symptomen zoals hartkloppingen, zweten, duizeligheid, ademhalingsproblemen en angst om te sterven of de controle te verliezen.

Wat is de prevalentie van agorafobie in Nederland?

In Nederland wordt geschat dat 2-3% van de bevolking agorafobie heeft. Vrouwen zijn twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Wat is de oorzaak van agorafobie?

De exacte oorzaak van agorafobie is onbekend, maar er wordt gedacht dat het een complex samenspel is van genetische, neurobiologische en omgevingsfactoren.

Wat is de behandeling van agorafobie?

De behandeling van agorafobie is gericht op het verminderen van de angst en het vermijdingsgedrag. De beste behandeling is maatwerk en hangt af van de individuele behoeften van de persoon. Enkele veelgebruikte behandelingen zijn:

Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): Dit is een effectieve behandeling voor agorafobie. CGT helpt mensen om hun gedachtenpatronen en gedrag te veranderen die tot angst leiden.
  • Exposuretherapie: Dit is een therapievorm waarbij mensen geleidelijk worden blootgesteld aan de situaties die ze vermijden. Dit kan in de realiteit of in een virtuele omgeving.
  • Acceptance and commitment therapy (ACT): Dit is een therapievorm die mensen leert om hun emoties en gedachten te accepteren en zich te committeren aan waardenvol gedrag.

Medicatie:

  • Antidepressiva: Deze medicijnen kunnen worden gebruikt om symptomen van angst en depressie te behandelen die vaak gepaard gaan met agorafobie.
  • Anti-angstmedicijnen: Deze medicijnen kunnen worden gebruikt om symptomen van angst en paniek te behandelen.

Ondersteuningsgroepen:

  • Deelname aan een steungroep kan mensen met agorafobie helpen om contact te maken met anderen die soortgelijke ervaringen hebben en om coping-strategieën te leren.

Andere behandelingen:

  • Mindfulness: Mindfulness is een oefening die mensen helpt om zich meer bewust te worden van hun gedachten en gevoelens in het hier en nu.
  • Ontspanningstechnieken: Ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie of ademhalingsoefeningen kunnen helpen om angst te verminderen.
Wat is een angststoornis?

Wat is een angststoornis?

Een angststoornis is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door overmatige angst of vrees in situaties die niet echt gevaarlijk zijn.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een angststoornis?

  • Overmatige angst of vrees
  • Paniekaanvallen
  • Vermijding van angstige situaties
  • Lichamelijke symptomen zoals hartkloppingen, zweten, tremoren

Waarom is een angststoornis belangrijk?

Angststoornissen zijn een belangrijke oorzaak van ziektelast en verminderde kwaliteit van leven. Ze kunnen leiden tot problemen op het werk, in relaties en in het dagelijks leven.

Prevalentie in Nederland

In Nederland heeft ongeveer 10% van de mensen in een jaar last van een angststoornis. Vrouwen worden twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Hoe werkt een angststoornis in de praktijk?

Angststoornissen kunnen op verschillende manieren iemands leven beïnvloeden. Mensen met een angststoornis kunnen moeite hebben om hun dagelijkse taken uit te voeren, zich te concentreren op hun werk of studie, en te genieten van activiteiten die ze vroeger leuk vonden. Ze kunnen zich ook terugtrekken uit sociale contacten en zich geïsoleerd voelen.

Praktijkvoorbeeld

Een student die normaal gesproken graag naar feestjes gaat, begint plotseling paniekaanvallen te krijgen in drukke ruimtes. Hij vermijdt feestjes en andere sociale bijeenkomsten, en voelt zich steeds meer geïsoleerd. Na een gesprek met de huisarts blijkt dat hij lijdt aan een angststoornis.

Wat is de behandeling van een angststoornis?

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor angststoornissen, waaronder:

Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): helpt om negatieve gedachtenpatronen en gedragingen te herkennen en te veranderen, en om gezondere coping-mechanismen te ontwikkelen.
  • Exposuretherapie: helpt mensen om geleidelijk blootgesteld te worden aan de situaties die ze vrezen, waardoor ze leren om hun angst te beheersen.
  • Mindfulness-based therapie: leert mensen om aandacht te schenken aan het huidige moment zonder oordeel, wat kan helpen om stress en angst te verminderen en emoties te reguleren.

Medicatie:

  • Antidepressiva: verhogen de hoeveelheid serotonine en/of noradrenaline in de hersenen, wat kan helpen om de symptomen van angst te verminderen.
  • Anxiolytica: kalmeringsmiddelen die angst en paniek kunnen verminderen. Deze medicijnen worden meestal alleen op korte termijn gebruikt vanwege het risico op afhankelijkheid.

Andere behandelingen:

  • Ontspanningstechnieken: zoals yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen, kunnen helpen om angst te verminderen.
  • Slaaptherapie: kan helpen bij slaapproblemen die vaak gepaard gaan met angststoornissen.
  • Lichaamsbeweging: regelmatig bewegen kan angst en stress verminderen.

Combinatietherapie:

Vaak is een combinatie van therapieën het meest effectief bij de behandeling van angststoornissen. Bijvoorbeeld, een combinatie van CGT en antidepressiva kan effectiever zijn dan elke behandeling op zich.

Aandachtspunten

  • Angst is een normale emotie, maar wanneer het overmatig wordt of iemands leven beïnvloedt, kan het een angststoornis zijn.
  • Het is belangrijk om hulp te zoeken als u denkt dat u of iemand die u kent aan een angststoornis lijdt.
  • Er zijn verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar die effectief kunnen zijn.
  • Het is belangrijk om geduld te hebben tijdens de behandeling.
Access: 
Public
Wat is anorexia nervosa?

Wat is anorexia nervosa?

Anorexia nervosa is een ernstige eetstoornis die gekenmerkt wordt door een obsessieve angst om aan te komen en een verstoord lichaamsbeeld. Mensen met anorexia nervosa eten te weinig, lijden aan extreem gewichtsverlies en hebben een vertekend beeld van hun lichaam.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van anorexia nervosa?

  • Beperkte voedselinname: Angst om te dik te worden, te weinig eten om gewicht te behouden of te verliezen.
  • Intensieve lichaamsbeweging: Overmatige lichaamsbeweging, zelfs als men al mager is.
  • Verstoord lichaamsbeeld: Zichzelf te dik zien, zelfs als men erg mager is.
  • Ontkenning van ernst: Ontkenning van de ernst van de gezondheidsproblemen die gepaard gaan met anorexia.
  • Andere symptomen: Depressie, angst, dwangmatigheid, isolement, slaapproblemen, hormonale disbalans.

Waarom is anorexia nervosa belangrijk?

Anorexia nervosa is een levensbedreigende aandoening. De lichamelijke gevolgen van ondervoeding kunnen leiden tot hartafwijkingen, botontkalking, orgaanfalen en zelfs de dood.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 0,3% van de Nederlandse vrouwen lijdt aan anorexia nervosa. De stoornis komt het meest voor bij tieners en jonge vrouwen, maar kan ook op latere leeftijd voorkomen.

Hoe werkt anorexia nervosa in de praktijk?

Mensen met anorexia nervosa hebben vaak een obsessieve focus op eten, gewicht en lichaamsbeweging. Ze kunnen extreem diëten, maaltijden overslaan, braken na het eten of laxeermiddelen gebruiken. Ze vermijden sociale situaties waar eten bij betrokken is en kunnen zich isoleren van familie en vrienden.

Praktijkvoorbeeld

Een 16-jarig meisje is altijd al slank geweest, maar begint ineens obsessief te diëten. Ze eet nauwelijks nog, sport urenlang per dag en is constant bezig met haar gewicht. Ze vermijdt sociale activiteiten en haar schoolprestaties gaan achteruit. Ze ziet zichzelf als dik, terwijl ze al ernstig ondervoed is.

Wat is de behandeling van anorexia nervosa?

De behandeling van anorexia nervosa is complex en vereist een multidisciplinaire aanpak. Behandeling kan bestaan uit:

  • Psychotherapie: Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve therapie bij anorexia nervosa. CGT helpt mensen om hun negatieve gedachtenpatronen te herkennen en te veranderen.
  • Medicatie: Antidepressiva en antipsychotica kunnen worden gebruikt om symptomen als depressie, angst en dwangmatigheid te behandelen.
  • Voedingsadvies: Een diëtist kan helpen om een gezond voedingspatroon te ontwikkelen en te herstellen van ondervoeding.
  • Ondersteuning van familie en vrienden: Familie en vrienden kunnen een belangrijke rol spelen in de herstelproces.

Aandachtspunten

  • Anorexia nervosa is een complexe aandoening met een wisselend beloop. Herstel kan lang duren en er is kans op terugval.
  • Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om de prognose te verbeteren.
  • Behandeling moet altijd worden afgestemd op de individuele symptomen en behoeften van de patiënt.
  • Stigma en onbegrip rondom eetstoornissen kunnen de behandeling bemoeilijken.
Access: 
Public
Wat is Avoidant Restrictive Food Intake Disorder (ARFID)?

Wat is Avoidant Restrictive Food Intake Disorder (ARFID)?

ARFID staat voor Avoidant Restrictive Food Intake Disorder, oftewel vermijdende/beperkende voedselinname stoornis. Het is een relatief nieuwe eetstoornis die in 2013 werd toegevoegd aan de DSM-5, het handboek voor psychiatrische aandoeningen. ARFID wordt gekenmerkt door een selectieve en beperkte voedselinname die leidt tot significante voedingsproblemen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van ARFID?

  • Selectieve voedselinname: Mensen met ARFID eten een zeer beperkt aantal voedingsmiddelen, vaak met een sterke voorkeur voor textuur, smaak of temperatuur. Nieuwe voedingsmiddelen proberen kan erg moeilijk zijn.
  • Beperkte voedselinname: De hoeveelheid voedsel die iemand met ARFID eet is vaak onvoldoende, wat kan leiden tot gewichtsverlies, ondervoeding en tekorten aan voedingsstoffen.
  • Angst of fobieën rondom eten: Sommige mensen met ARFID hebben angst om te stikken, te braken of voedsel te vergiftigen. Anderen kunnen fobieën hebben over de textuur, smaak of oorsprong van voedsel.
  • Sociale en emotionele problemen: De beperkte voedselinname kan leiden tot sociale isolatie, schaamte en angst. Kinderen met ARFID kunnen leer- en ontwikkelingsachterstanden ondervinden.

Waarom is ARFID belangrijk?

ARFID is een ernstige eetstoornis die kan leiden tot:

  • Gewichtsverlies en ondervoeding
  • Tekorten aan voedingsstoffen
  • Groeivertraging bij kinderen
  • Verzwakt immuunsysteem
  • Botdichtheidsproblemen
  • Depressie en angst
  • Sociale isolatie

Prevalentie in Nederland

De exacte prevalentie van ARFID in Nederland is onbekend. Schattingen suggereren dat het 1 tot 5% van de kinderen en 0,5 tot 1% van de volwassenen treft. ARFID komt vaker voor bij meisjes en vrouwen dan bij jongens en mannen.

Hoe werkt ARFID in de praktijk?

De oorzaken van ARFID zijn niet volledig begrepen. Mogelijke factoren zijn:

  • Traumatische ervaringen rondom eten: Dit kan een verstikking, voedselvergiftiging of een andere negatieve ervaring met eten zijn.
  • Sensorische gevoeligheid: Mensen met ARFID kunnen overgevoelig zijn voor bepaalde texturen, smaken of geuren van voedsel.
  • Angst en fobieën: Angst voor stikken, braken of voedselvergiftiging kan leiden tot vermijding van bepaalde voedingsmiddelen.
  • Onderliggende psychische aandoeningen: ARFID kan samenkomen met andere psychische aandoeningen, zoals autismespectrumstoornis, angststoornis of obsessieve-compulsieve stoornis (OCS).

Praktijkvoorbeeld

Een kind, Tom, eet al jarenlang hetzelfde: brood met pindakaas, yoghurt en fruit. Hij weigert om nieuwe voedingsmiddelen te proberen, zelfs als ze worden aangeboden door zijn ouders of andere volwassenen. Tom heeft last van angst om te stikken en is bang dat nieuw voedsel hem ziek zal maken. Hij is erg mager en heeft een tekort aan verschillende voedingsstoffen. Tom's symptomen wijzen op ARFID.

Wat is de behandeling van ARFID?

De behandeling van ARFID is complex en vereist een geïndividualiseerde aanpak die is afgestemd op de specifieke behoeften van de persoon. De behandeling richt zich op twee belangrijke doelen:

1. Verbeteren van de voedselinname:

  • Gedragstherapie: Dit is de meest gebruikte therapie voor ARFID. Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een veelgebruikte vorm van gedragstherapie bij ARFID. CGT helpt mensen met ARFID om negatieve gedachten en overtuigingen over eten te identificeren en te veranderen, en om nieuwe voedingsmiddelen te leren accepteren en eten.
  • Voedingstherapie: Een diëtist kan een voedingsplan opstellen dat aan de individuele behoeften van de persoon voldoet en ervoor zorgt dat ze alle voedingsstoffen binnenkrijgen die ze nodig hebben, zelfs met een beperkte voedselinname. Dit kan het gebruik van supplementen, sondevoeding of orale voedingssupplementen (ONS) inhouden.
  • Exposuretherapie: Dit houdt in dat de persoon geleidelijk wordt blootgesteld aan nieuwe voedingsmiddelen in een veilige en ondersteunende omgeving. De therapeut zal de persoon helpen om de angst en het ongemak te overwinnen die ze met deze voedingsmiddelen associëren.

2. Verminderen van angst en fobieën:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT kan ook worden gebruikt om angst en fobieën rondom eten te behandelen. De therapeut helpt de persoon om de irrationale gedachten en angsten te identificeren die hun eetgedrag beïnvloeden, en om gezondere coping-mechanismen te ontwikkelen.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om angst of andere psychische symptomen te behandelen die de voedselinname belemmeren. Antidepressiva, anxiolytica en medicatie om sensorische gevoeligheid te verminderen kunnen worden gebruikt.

Andere behandelingsonderdelen:

  • Oudertraining: Ouders van kinderen met ARFID leren hoe ze hun kind op een ondersteunende manier kunnen helpen om gezonder te eten. Dit kan inhouden dat ze leren om veilige en voedzame maaltijden te bereiden, positieve eetgewoonten te modelleren en vermijdend gedrag niet te versterken.
  • Gezinstherapie: Gezinstherapie kan nuttig zijn als er problemen zijn binnen het gezin die de ARFID van de persoon beïnvloeden.
  • Ondersteuningsgroepen: Er zijn online en offline ondersteuningsgroepen beschikbaar voor mensen met ARFID en hun families. Deze groepen kunnen een waardevolle bron van informatie, steun en moediging zijn.

Aandachtspunten

  • ARFID is een ernstige eetstoornis die professionele hulp vereist.
  • Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om complicaties te voorkomen.
Access: 
Public
Wat is een autismespectrumstoornis?

Wat is een autismespectrumstoornis?

Een Autismespectrumstoornis (ASS) is een aangeboren neurologische ontwikkelingsstoornis die gekenmerkt wordt door verschillen in de manier waarop de hersenen informatie verwerken. Mensen met ASS ervaren de wereld anders dan mensen zonder ASS. Dit kan leiden tot moeilijkheden in sociale interactie, communicatie en gedrag.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een autismespectrumstoornis?

  • Sociale interactie en communicatie:

    • Moeilijkheden met het begrijpen en uiten van non-verbale cues, zoals gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal.
    • Moeilijkheden met het aangaan en onderhouden van relaties.
    • Beperkt, repetitief of ongebruikelijk taalgebruik.
    • Precieze taalopvatting (alles letterlijk nemen).
    • Moeilijkheden met het begrijpen van humor en sarcasme.
  • Gedrag:
    • Beperkte, repetitieve interesses en activiteiten.
    • Stereotyp gedrag, zoals wiebelen, flapperen of handwringen.
    • Overgevoeligheid of ongevoeligheid voor zintuiglijke prikkels (geluid, licht, tast, etc.).
    • Routines en planningen zijn erg belangrijk.
    • Verandering kan erg lastig zijn.

Waarom is een autismespectrumstoornis belangrijk?

ASS kan een aanzienlijke impact hebben op het leven van een persoon. Mensen met ASS kunnen moeite hebben met:

  • Sociale relaties: Vriendschappen en romantische relaties kunnen moeilijk zijn.
  • Onderwijs: Leren in een traditionele schoolomgeving kan uitdagend zijn.
  • Werk: Het vinden en behouden van een baan kan moeilijk zijn.
  • Zelfstandigheid: Wonen en zorgen voor zichzelf kan moeilijk zijn.

Prevalentie in Nederland

In Nederland is ongeveer 1% van de kinderen en volwassenen gediagnosticeerd met ASS. De aandoening komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes.

Hoe werkt een autismespectrumstoornis in de praktijk?

De oorzaken van ASS zijn niet volledig begrepen. Er is waarschijnlijk een complexe wisselwerking tussen genetische en omgevingsfactoren.

Praktijkvoorbeeld

Een kind, Lisa, heeft moeite met het maken van vriendjes. Ze begrijpt de sociale regels niet goed en ze heeft moeite om met andere kinderen te praten en te spelen. Lisa is ook erg gevoelig voor geluid en ze wordt snel overweldigd in drukke omgevingen. Lisa's symptomen wijzen op een Autismespectrumstoornis.

Wat is de behandeling van een autismespectrumstoornis?

De behandeling van ASS is gericht op twee belangrijke doelen:

1. Symptomen verminderen:

  • Gedragstherapie: Dit is de meest gebruikte therapie voor ASS. Er zijn verschillende vormen van gedragstherapie die effectief kunnen zijn, waaronder:

    • Applied Behavior Analysis (ABA): ABA richt zich op het aanleren van gewenst gedrag en het verminderen van ongewenst gedrag door middel van positieve bekrachtiging en andere gedragstechnieken.
    • Sociale vaardigheidstraining: Deze training leert mensen met ASS sociale cues te begrijpen en te interpreteren, effectief te communiceren en gezonde relaties op te bouwen.
    • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT helpt mensen met ASS om negatieve gedachten en overtuigingen te identificeren en te veranderen, en om gezondere coping-mechanismen te ontwikkelen.
  • Ergotherapie: Ergotherapie helpt mensen met ASS om dagelijkse activiteiten uit te voeren, zoals aankleden, eten en zelfstandigheid te bevorderen. De ergotherapeut kan ook helpen met sensorische integratieproblemen, waardoor prikkels beter verwerkt kunnen worden.
  • Sensorische integratietherapie: Deze therapie richt zich op het verbeteren van de manier waarop de hersenen zintuiglijke informatie verwerken. Dit kan helpen om overgevoeligheid of ongevoeligheid voor prikkels te verminderen.

2. Functioneren verbeteren:

  • Ondersteuning in onderwijs: Extra begeleiding of een aangepast curriculum kan nodig zijn om succesvol te kunnen leren. Dit kan betekenen dat er extra tijd wordt gegeven voor opdrachten, dat er gebruik wordt gemaakt van visuele hulpmiddelen of dat er individuele begeleiding wordt geboden.
  • Jobcoaching: Jobcoaching kan mensen met ASS helpen om een baan te vinden en te behouden. De jobcoach kan helpen met solliciteren, het voorbereiden op een sollicitatiegesprek en het aanpassen aan de werkomgeving.
  • Leefvaardigheidstraining: Leefvaardigheidstraining leert mensen met ASS om zelfstandig te wonen en voor zichzelf te zorgen. Dit kan taken omvatten zoals koken, schoonmaken, het beheren van geld en het gebruik van het openbaar vervoer.

Medicatie:

In sommige gevallen kan medicatie worden gebruikt om symptomen van ASS te behandelen, zoals angst, hyperactiviteit of slaapproblemen. Medicatie kan de behandeling met therapie ondersteunen, maar het is op zich geen vervanging voor therapie.

Aandachtspunten

  • ASS is een spectrumstoornis. Dit betekent dat de symptomen per persoon kunnen variëren van mild tot ernstig.
  • Er is geen pasklare benadering voor de behandeling van ASS. Wat voor de ene persoon werkt, werkt misschien niet voor de andere.
  • Vroege diagnose en interventie zijn belangrijk. Hoe eerder een kind met ASS wordt gediagnosticeerd, hoe effectiever de behandeling kan zijn.
  • Ondersteuning voor het hele gezin is belangrijk. ASS heeft een impact op het hele gezin, en er is ondersteuning beschikbaar voor ouders, broers en zussen en andere gezinsleden.
Access: 
Public
Wat is binge eating disorder?

Wat is binge eating disorder?

Binge Eating Disorder (BED) is een eetstoornis die gekenmerkt wordt door periodes van te veel eten (eetbuien) zonder compenserend gedrag. Mensen met BED voelen zich vaak schuldig en schaamtevol na een eetbui, maar ze proberen het niet te compenseren door te braken of laxeren.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van binge eating disorder?

  • Eetbuien: Herhaaldelijke episodes van te veel eten in een korte periode, met een gevoel van controleverlies.
  • Geen compenserend gedrag: Geen braken, laxeren, overmatige lichaamsbeweging of vasten na een eetbui.
  • Gevoelens van schaamte en schuld: Na een eetbui voelen mensen zich vaak schuldig en schaamtevol.
  • Gewichtstoename: BED kan leiden tot overgewicht of obesitas.
  • Andere symptomen: Depressie, angst, lage zelfwaardering, sociale isolatie.

Waarom is binge eating disorder belangrijk?

BED is een ernstige aandoening die kan leiden tot lichamelijke en geestelijke gezondheidsproblemen. De lichamelijke gevolgen van eetbuien kunnen leiden tot overgewicht of obesitas, hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en andere gezondheidsproblemen.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking lijdt aan BED. De stoornis komt voor bij alle leeftijden, maar het meest bij mensen tussen de 20 en 40 jaar.

Hoe werkt binge eating disorder in de praktijk?

Mensen met BED ervaren vaak eetbuien als een manier om met stress of emoties om te gaan. Eetbuien kunnen worden uitgelokt door verschillende factoren, zoals stress, verveling, of gevoelens van leegte. Na een eetbui voelen mensen zich vaak schuldig en schaamtevol, wat kan leiden tot sociale isolatie en depressie.

Praktijkvoorbeeld

Een 30-jarige vrouw heeft last van stress op haar werk. Ze begint te troosten met eten en heeft steeds vaker eetbuien. Na een eetbui voelt ze zich schuldig en gaat ze minder naar sociale activiteiten. Ze schaamt zich voor haar gewicht en vermijdt contact met anderen.

Wat is de behandeling van binge eating disorder?

De behandeling van BED is complex en vereist een multidisciplinaire aanpak. Behandeling kan bestaan uit:

  • Psychotherapie: Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve therapie bij BED. CGT helpt mensen om hun negatieve gedachtenpatronen te herkennen en te veranderen.
  • Medicatie: Antidepressiva kunnen worden gebruikt om symptomen als depressie en angst te behandelen.
  • Voedingsadvies: Een diëtist kan helpen om een gezond voedingspatroon te ontwikkelen.
  • Ondersteuning van familie en vrienden: Familie en vrienden kunnen een belangrijke rol spelen in de herstelproces.

Aandachtspunten

  • BED is een complexe aandoening met een wisselend beloop. Herstel kan lang duren en er is kans op terugval.
  • Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om de prognose te verbeteren.
  • Behandeling moet altijd worden afgestemd op de individuele symptomen en behoeften van de patiënt.
  • Stigma en onbegrip rondom eetstoornissen kunnen de behandeling bemoeilijken.
Access: 
Public
Wat is een bipolaire stoornis?

Wat is een bipolaire stoornis?

Een bipolaire stoornis is een stemmingsstoornis die gekenmerkt wordt door extreme schommelingen in stemming, van manie (overdreven euforie) tot depressie (diepe somberheid). Deze stemmingswisselingen kunnen abrupt of geleidelijk optreden en variëren in ernst en duur.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een bipolaire stoornis?

  • Manie:

    • Abnormaal opgewekt of euforisch
    • Verhoogde energie en activiteit
    • Verminderde behoefte aan slaap
    • Praten, denken en handelen sneller dan normaal
    • Impulsief en roekeloos gedrag
    • Geïrriteerd en agressief
    • Overdreven zelfvertrouwen
    • Grandioze ideeën
  • Depressie:

    • Somber en neerslachtig
    • Verlies van interesse en plezier in activiteiten
    • Verminderde energie en motivatie
    • Slaapproblemen (te veel of te weinig)
    • Veranderingen in eetlust en gewicht
    • Moeilijkheden met concentreren en denken
    • Gevoelens van hopeloosheid en schuld
    • Zelfmoordgedachten

Waarom is een bipolaire stoornis belangrijk?

Een bipolaire stoornis kan een ernstige impact hebben op iemands leven, relaties, werk en welzijn. De symptomen kunnen leiden tot verminderde productiviteit, sociale isolatie, financiële problemen en zelfs zelfmoord.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking heeft een bipolaire stoornis. De meeste mensen worden gediagnosticeerd tussen de 15 en 25 jaar.

Hoe werkt een bipolaire stoornis in de praktijk?

Mensen met een bipolaire stoornis ervaren periodes van manie, depressie en normale stemming. De frequentie en ernst van deze stemmingswisselingen kunnen per persoon variëren.

Praktijkvoorbeeld

Een student die normaal gesproken rustig en introvert is, begint ineens veel te praten, plannen te maken en impulsieve beslissingen te nemen. Hij slaapt nauwelijks, is overdreven optimistisch en geeft veel geld uit. Na een paar weken slaat de stemming om en wordt hij somber, lusteloos en slaapt hij te veel. Hij kan zich niet meer concentreren op zijn studie en heeft suïcidale gedachten.

Wat is de behandeling van een bipolaire stoornis?

Een bipolaire stoornis kan effectief worden behandeld met medicatie, psychotherapie en leefstijladviezen. Medicatie kan de stemmingswisselingen stabiliseren en het risico op terugval verminderen. Psychotherapie kan mensen helpen om hun symptomen te begrijpen en te leren omgaan met de uitdagingen van de stoornis.

Aandachtspunten

  • Er is geen 'one size fits all' benadering voor de behandeling van een bipolaire stoornis. De behandeling moet worden afgestemd op de individuele symptomen en behoeften van de patiënt.
  • Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om de ernst van de symptomen te beperken en de prognose te verbeteren.
  • Mensen met een bipolaire stoornis hebben vaak te maken met stigma en onbegrip. Het is belangrijk om voorlichting te geven over de stoornis en om mensen met bipolaire stoornis te ondersteunen.
Access: 
Public
Wat is een borderline persoonlijkheidsstoornis?

Wat is een borderline persoonlijkheidsstoornis?

Een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) is een complexe aandoening die iemands emoties, gedachten en gedrag beïnvloedt. Mensen met BPS ervaren vaak intense en onstabiele emoties, moeite met het reguleren van hun impulsen, en ongezonde patronen in relaties.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van BPS?

  • Emotionele instabiliteit: Mensen met BPS ervaren vaak intense en wisselende emoties. Ze kunnen binnen een korte periode van tijd van euforie naar woede naar verdriet gaan.
  • Impulsiviteit: Mensen met BPS kunnen impulsief en roekeloos gedrag vertonen, zonder na te denken over de gevolgen. Dit kan leiden tot zelfbeschadiging, middelenmisbruik, onveilige seks of ander riskant gedrag.
  • Moeilijkheden met relaties: Mensen met BPS hebben vaak moeite om gezonde en stabiele relaties te onderhouden. Ze kunnen intense en wisselende gevoelens over anderen hebben, en moeite hebben met grenzen stellen.
  • Verstoord zelfbeeld: Mensen met BPS hebben vaak een verstoord zelfbeeld. Ze kunnen zich onzeker, waardeloos of leeg voelen.
  • Chronische gevoelens van leegte: Mensen met BPS ervaren vaak chronische gevoelens van leegte en verveling.
  • Angst voor verlating: Mensen met BPS hebben vaak een intense angst om in de steek gelaten te worden. Dit kan leiden tot clingy gedrag of wanhopige pogingen om anderen bij zich te houden.

Waarom is BPS belangrijk?

BPS is een ernstige aandoening die een significante impact kan hebben op iemands leven. Het kan leiden tot problemen op het werk, in relaties en in het dagelijks leven.

Wat is de prevalentie van BPS in Nederland?

BPS komt voor bij ongeveer 2% van de Nederlandse bevolking. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw met BPS kan intense en wisselende emoties ervaren. Ze kan zich 's ochtends gelukkig voelen, maar 's middags alweer depressief. Ze kan impulsieve beslissingen nemen, zoals geld uitgeven dat ze niet heeft of seks hebben met iemand die ze niet kent. Ze kan ook moeite hebben om gezonde relaties te onderhouden. Ze kan bijvoorbeeld een intense band met haar partner hebben, maar hem de volgende dag alweer haten.

Wat is de behandeling van BPS?

BPS kan effectief worden behandeld met psychotherapie, medicatie of een combinatie van beide. Dialectische gedragstherapie (DGT) is een effectieve vorm van psychotherapie voor BPS. DGT helpt mensen met BPS om hun emoties te reguleren, hun impulsen te beheersen en gezonde relaties te ontwikkelen. Medicatie kan ook worden gebruikt om de symptomen van BPS te verminderen, zoals angst en depressie.

Aandachtspunten

  • BPS is een chronische aandoening, wat betekent dat het langdurig kan duren.
  • Behandeling kan lang duren en vereist veel inzet van de patiënt.
  • Er is geen 'one size fits all' benadering voor de behandeling van BPS. De beste behandeling hangt af van de individuele symptomen en behoeften van de patiënt.
Access: 
Public
Wat is boulimia nervosa?

Wat is boulimia nervosa?

Boulimia nervosa is een ernstige eetstoornis die gekenmerkt wordt door periodes van te veel eten (eetbuien) gevolgd door compenserend gedrag, zoals braken of laxeren. Mensen met boulimia nervosa hebben vaak een verstoord lichaamsbeeld en een obsessieve angst om aan te komen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van boulimia nervosa?

  • Eetbuien: Herhaaldelijke episodes van te veel eten in een korte periode, met een gevoel van controleverlies.
  • Compenserend gedrag: Zelfopgewekt braken, misbruik van laxantia, diuretica of klysma's, overmatige lichaamsbeweging, vasten.
  • Verstoord lichaamsbeeld: Zichzelf te dik zien, zelfs als men een gezond gewicht heeft.
  • Andere symptomen: Depressie, angst, schaamte, schuldgevoelens, isolatie, slaapproblemen.

Waarom is boulimia nervosa belangrijk?

Boulimia nervosa is een ernstige aandoening die kan leiden tot lichamelijke en geestelijke gezondheidsproblemen. De lichamelijke gevolgen van eetbuien en compenserend gedrag kunnen leiden tot uitdroging, hartafwijkingen, tandbederf, elektrolytenstoornissen en zelfs de dood.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 1% van de Nederlandse vrouwen lijdt aan boulimia nervosa. De stoornis komt het meest voor bij tieners en jonge vrouwen, maar kan ook op latere leeftijd voorkomen.

Hoe werkt boulimia nervosa in de praktijk?

Mensen met boulimia nervosa ervaren vaak een cyclus van eetbuien en compenserend gedrag. Eetbuien kunnen worden uitgelokt door stress, emoties of verveling. Na een eetbui voelen mensen zich vaak schuldig en schaamtevol, en proberen ze het te compenseren door te braken of laxeren.

Praktijkvoorbeeld

Een 18-jarige studente heeft last van stress door haar studie en haar perfectionisme. Ze begint te troosten met eten en heeft steeds vaker eetbuien. Na een eetbui voelt ze zich schuldig en gaat ze braken. Ze is bang om aan te komen en vermijdt sociale activiteiten.

Wat is de behandeling van boulimia nervosa?

De behandeling van boulimia nervosa is complex en vereist een multidisciplinaire aanpak. Behandeling kan bestaan uit:

  • Psychotherapie: Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve therapie bij boulimia nervosa. CGT helpt mensen om hun negatieve gedachtenpatronen te herkennen en te veranderen.
  • Medicatie: Antidepressiva kunnen worden gebruikt om symptomen als depressie en angst te behandelen.
  • Voedingsadvies: Een diëtist kan helpen om een gezond voedingspatroon te ontwikkelen.
  • Ondersteuning van familie en vrienden: Familie en vrienden kunnen een belangrijke rol spelen in de herstelproces.

Aandachtspunten

  • Boulimia nervosa is een complexe aandoening met een wisselend beloop. Herstel kan lang duren en er is kans op terugval.
  • Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om de prognose te verbeteren.
  • Behandeling moet altijd worden afgestemd op de individuele symptomen en behoeften van de patiënt.
  • Stigma en onbegrip rondom eetstoornissen kunnen de behandeling bemoeilijken.
Access: 
Public
Wat is cognitieve gedragstherapie?

Wat is cognitieve gedragstherapie?

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van psychotherapie die zich richt op het veranderen van negatieve gedachtenpatronen en gedragingen die leiden tot emotionele problemen.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van CGT?

  • Focus op het heden: CGT richt zich op het hier en nu, in plaats van op het verleden of de toekomst.
  • Leerproces: CGT is een leerproces, waarbij je nieuwe vaardigheden leert om met je problemen om te gaan.
  • Actieve participatie: CGT is een actieve therapievorm, waarbij je zelf aan de slag gaat met oefeningen en opdrachten.
  • Korte duur: CGT is doorgaans een kortdurende therapievorm, met 10 tot 20 sessies.

Waarom is CGT belangrijk?

CGT is een bewezen effectieve therapievorm voor een breed scala aan psychische problemen, waaronder:

  • Angststoornissen
  • Depressie
  • Burn-out
  • Obsessieve-compulsieve stoornis (OCS)
  • Eetstoornissen
  • Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Hoe wordt CGT in de praktijk toegepast?

CGT wordt doorgaans uitgevoerd door een psycholoog of psychotherapeut. Tijdens de therapie leer je:

  • Je negatieve gedachtenpatronen te herkennen en te bevragen.
  • Deze negatieve gedachten te vervangen door meer realistische en helpende gedachten.
  • Gezond coping-gedrag te ontwikkelen.

Praktijkvoorbeeld

Stel, je hebt last van angst om te spreken in het openbaar. In CGT leer je dan om je negatieve gedachten over spreken in het openbaar te herkennen, zoals "Ik ga mezelf belachelijk maken" of "Iedereen gaat me uitlachen." Vervolgens leer je deze negatieve gedachten te vervangen door meer realistische gedachten, zoals "Ik kan dit" of "Mensen zullen me niet uitlachen." Je leert ook ontspanningsoefeningen en technieken om je angst te beheersen.

Kritische kanttekeningen

  • CGT is niet voor iedereen geschikt. Sommige mensen hebben baat bij een andere vorm van therapie.
  • CGT kan intensief zijn en huiswerkopdrachten vereisen.
  • CGT is niet altijd een quick fix, en het kan even duren voordat je resultaat ziet.
Access: 
Public
Wat is een depressieve stemmingsstoornis?

Wat is een depressieve stemmingsstoornis?

Een depressieve stemmingstoornis is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door een aanhoudende sombere stemming en verlies van interesse of plezier in activiteiten die men normaal gesproken leuk vindt.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een depressieve stemmingsstoornis?

  • Sombere stemming
  • Verlies van interesse of plezier in activiteiten
  • Veranderingen in eetlust en slaappatroon
  • Moeheid of verlies van energie
  • Gevoelens van hopeloosheid of schuld
  • Concentratieproblemen
  • Suïcidale gedachten of pogingen

Waarom is een depressieve stemmingsstoornis belangrijk?

Depressieve stemmingstoornissen zijn een belangrijke oorzaak van ziektelast en verminderde kwaliteit van leven. Ze kunnen leiden tot problemen op het werk, in relaties en in het dagelijks leven. In het ergste geval kunnen ze leiden tot zelfmoord.

Prevalentie in Nederland

In Nederland heeft ongeveer 7% van de mensen in een jaar last van een depressieve stemmingstoornis. Vrouwen worden twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Hoe werkt een depressieve stemmingsstoornis in de praktijk?

Depressieve stemmingstoornissen kunnen op verschillende manieren iemands leven beïnvloeden. Mensen met een depressie kunnen moeite hebben om hun dagelijkse taken uit te voeren, zich te concentreren op hun werk of studie, en plezier te beleven aan activiteiten die ze vroeger leuk vonden. Ze kunnen zich ook terugtrekken uit sociale contacten en zich geïsoleerd voelen.

Praktijkvoorbeeld

Een student die normaal gesproken goed presteert op school, begint plotseling te worstelen met zijn studies. Hij heeft geen zin meer in zijn hobby's en slaapt slecht. Hij voelt zich lusteloos en heeft concentratieproblemen. Na een gesprek met de huisarts blijkt dat hij lijdt aan een depressieve stemmingstoornis.

Behandeling

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor depressieve stemmingstoornissen. Deze behandelingen kunnen worden onderverdeeld in drie hoofdcategorieën: psychotherapie, medicatie en andere behandelingen.

Psychotherapie

Psychotherapie is een vorm van behandeling die gericht is op het veranderen van gedachtenpatronen en gedragingen die bijdragen aan depressie. Er zijn verschillende soorten psychotherapie die effectief kunnen zijn bij de behandeling van depressie, waaronder:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT helpt mensen om negatieve gedachtenpatronen te herkennen en te veranderen, en om gezondere coping-mechanismen te ontwikkelen.
  • Interpersoonlijke therapie (IPT): IPT richt zich op het verbeteren van sociale vaardigheden en het omgaan met interpersoonlijke problemen die kunnen bijdragen aan depressie.
  • Mindfulness-based therapie: Mindfulness-based therapie leert mensen om aandacht te schenken aan het huidige moment zonder oordeel, wat kan helpen om stress en angst te verminderen en emoties te reguleren.

Medicatie

Medicatie kan ook een effectieve behandeling zijn voor depressieve stemmingstoornissen. De meest gebruikte medicijnen voor depressie zijn antidepressiva. Antidepressiva verhogen de hoeveelheid serotonine en/of noradrenaline in de hersenen, wat kan helpen om de symptomen van depressie te verminderen.

In sommige gevallen kunnen antipsychotica worden gebruikt in combinatie met antidepressiva. Antipsychotica kunnen helpen bij mensen met ernstige depressie of psychotische symptomen.

Andere behandelingen

Naast psychotherapie en medicatie zijn er nog andere behandelingen die kunnen worden gebruikt bij depressieve stemmingstoornissen, waaronder:

  • Elektroconvulsietherapie (ECT): ECT is een effectieve behandeling voor mensen met ernstige depressie die niet reageren op andere behandelingen. ECT maakt gebruik van elektrische stroom om hersenactiviteit te stimuleren.
  • Transcraniële magnetische stimulatie (TMS): TMS is een niet-invasieve procedure die magnetische velden gebruikt om de hersenactiviteit te stimuleren. TMS kan worden gebruikt bij mensen met depressie die niet reageren op andere behandelingen.

Combinatietherapie

Vaak is een combinatie van therapieën het meest effectief bij de behandeling van depressieve stemmingstoornissen. Bijvoorbeeld, een combinatie van CGT en antidepressiva kan effectiever zijn dan elke behandeling op zich.

Aandachtspunten

  • Depressie is een ernstige aandoening die niet mag worden genegeerd.
  • Het is belangrijk om hulp te zoeken als u denkt dat u of iemand die u kent aan een depressie lijdt.
  • Er zijn verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar die effectief kunnen zijn.
  • Het is belangrijk om geduld te hebben tijdens de behandeling.
Access: 
Public
Wat is Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition (DSM-V)?

Wat is Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition (DSM-V)?

De DSM-V, ofwel de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, is een handboek dat clinici gebruiken om psychische stoornissen te diagnosticeren. Het bevat beschrijvingen van symptomen, criteria voor diagnose en andere informatie over psychische aandoeningen.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de DSM-V?

  • Categoriale classificatie: De DSM-V categoriseert psychische stoornissen in afzonderlijke diagnostische categorieën.
  • Operationele criteria: De DSM-V definieert elke stoornis met behulp van specifieke criteria, die het voor clinici mogelijk maken om diagnoses op een betrouwbare manier te stellen.
  • Dimensionele benadering: De DSM-V introduceert ook dimensionale beoordelingen voor sommige stoornissen, die de ernst van symptomen en andere kenmerken meten.

Waarom is de DSM-V belangrijk?

De DSM-V is belangrijk omdat het een gestandaardiseerde taal biedt voor het beschrijven en diagnosticeren van psychische stoornissen. Dit helpt clinici om diagnoses te stellen die consistent zijn met elkaar en met onderzoekers. Het vergemakkelijkt ook communicatie tussen clinici, onderzoekers en beleidsmakers.

Hoe wordt de DSM-V in de praktijk toegepast?

De DSM-V wordt door clinici gebruikt in de praktijk om psychische stoornissen te diagnosticeren. Dit helpt hen om passende behandelplannen te ontwikkelen voor hun patiënten. De DSM-V wordt ook gebruikt in onderzoek naar psychische aandoeningen en in de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.

Praktijkvoorbeeld

Een cliënt komt bij een psycholoog met symptomen van angst en depressie. De psycholoog gebruikt de DSM-V om de symptomen van de cliënt te beoordelen en vast te stellen of de cliënt voldoet aan de criteria voor een angststoornis of depressieve stoornis. Op basis van de diagnose kan de psycholoog een behandelplan opstellen voor de cliënt.

Kritische kanttekeningen

  • Categoriale classificatie: Sommige critici vinden dat de categoriale classificatie van psychische stoornissen te simplistisch is en dat het de complexiteit van psychische aandoeningen niet volledig weergeeft.
  • Stigmatisering: De DSM-V kan stigmatisering van mensen met psychische aandoeningen in stand houden.
  • Betrouwbaarheid: De betrouwbaarheid van de DSM-V is in twijfel getrokken.
Access: 
Public
Wat is een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis?

Wat is een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis?

Een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis (OCPS) is een mentale aandoening die wordt gekenmerkt door een excessieve preoccupatie met orde, perfectie en controle. Mensen met OCPS ervaren vaak intense angst en stress wanneer dingen niet volgens hun plan verlopen of wanneer ze het gevoel hebben dat ze de controle verliezen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van OCPS?

  • Preoccupatie met orde en netheid: Mensen met OCPS besteden overdreven veel tijd en aandacht aan het ordenen en schoonmaken van hun omgeving. Ze kunnen ook erg kieskeurig zijn over hoe dingen eruit zien en hoe ze worden gedaan.
  • Perfectionisme: Mensen met OCPS stellen extreem hoge eisen aan zichzelf en anderen. Ze kunnen perfectionisme gebruiken om uitstelgedrag te rechtvaardigen of taken te vermijden die ze als te moeilijk of te stressvol ervaren.
  • Controlebehoefte: Mensen met OCPS hebben een sterke behoefte om alles onder controle te houden. Ze kunnen moeite hebben om taken te delegeren of anderen te vertrouwen.
  • Angst voor fouten: Mensen met OCPS zijn bang om fouten te maken of iets verkeerd te doen. Deze angst kan leiden tot vermijdingsgedrag of dwangmatig controleren.
  • Dwangmatige gedachten en handelingen: Mensen met OCPS kunnen obsessieve gedachten hebben over besmetting, schade of andere onaangename gebeurtenissen. Deze obsessies kunnen leiden tot dwangmatige handelingen, zoals herhaaldelijk handen wassen, controleren of rituelen uitvoeren.

Waarom is OCPS belangrijk?

OCPS is een ernstige mentale aandoening die een significante impact kan hebben op iemands leven. Het kan leiden tot problemen op het werk, in relaties en in het dagelijks leven.

Wat is de prevalentie van OCPS in Nederland?

OCPS komt voor bij ongeveer 2-3% van de Nederlandse bevolking. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw met OCPS kan uren per dag besteden aan het schoonmaken van haar huis. Ze kan bang zijn om haar huis te verlaten omdat ze bang is dat het vies wordt. Ze kan ook moeite hebben om taken op het werk te delegeren omdat ze bang is dat ze niet goed genoeg worden gedaan.

Wat is de behandeling van OCPS?

OCPS kan effectief worden behandeld met psychotherapie, medicatie of een combinatie van beide. Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve vorm van psychotherapie voor OCPS. CGT helpt mensen met OCPS om hun obsessieve gedachten te herkennen en te veranderen en om hun dwangmatige gedrag te verminderen. Medicatie kan ook worden gebruikt om de symptomen van OCPS te verminderen, zoals angst en depressie.

Aandachtspunten

  • OCPS is een chronische aandoening, wat betekent dat het langdurig kan duren.
  • Behandeling kan lang duren en vereist veel inzet van de patiënt.
  • Er is geen 'one size fits all' benadering voor de behandeling van OCPS. De beste behandeling hangt af van de individuele symptomen en behoeften van de patiënt.
Access: 
Public
Wat is genderdysforie?

Wat is genderdysforie?

Genderdysforie is een gevoel van onvrede of incongruentie met het geslacht dat toegekend is bij de geboorte, ook wel het biologische geslacht genoemd. Dit kan leiden tot een sterk verlangen om te leven als het geslacht dat men ervaart, wat kan inhouden:

  • Sociale transitie: Het aannemen van een andere naam, voornaamwoorden, kleding en kapsel die passen bij het ervaren geslacht.
  • Medische transitie: Hormonale therapie en/of operaties om het lichaam meer in overeenstemming te brengen met het ervaren geslacht.

Wat zijn de symptomen van genderdysforie?

De symptomen van genderdysforie kunnen variëren van persoon tot persoon en kunnen zich op verschillende manieren manifesteren:

  • Emotionele symptomen: Angst, depressie, schaamte, schuldgevoelens, en eenzaamheid.
  • Cognitieve symptomen: Verwarring over genderidentiteit, een sterk verlangen om van geslacht te veranderen, en fantasieën over het leven als het andere geslacht.
  • Gedragsmatige symptomen: Het vermijden van sociale situaties, het dragen van kleding die past bij het ervaren geslacht, en het imiteren van het gedrag van het andere geslacht.

Wat is de prevalentie van genderdysforie in Nederland:

De prevalentie van genderdysforie in Nederland is onduidelijk, maar schattingen variëren van 0,05% tot 0,6% van de bevolking.

Wat is de oorzaak van genderdysforie?

De exacte oorzaak van genderdysforie is onbekend, maar er wordt gedacht dat het een complex samenspel is van genetische, hormonale en omgevingsfactoren.

Wat is de behandeling van genderdysforie?

De behandeling van genderdysforie is gericht op het verlichten van de symptomen en het bevorderen van het welzijn van de persoon. De behandeling is maatwerk en verschilt per individu, maar kan bestaan uit:

Psychotherapie:

  • Genderbevestigende psychotherapie: Dit kan helpen bij het verkennen van genderidentiteit, het omgaan met de emotionele en sociale aspecten van genderdysforie, en het voorbereiden op medische transitie.
  • Ondersteuning bij sociale transitie: Dit kan hulp omvatten bij het kiezen van een passende naam en voornaamwoorden, kleding en kapsel, en het omgaan met sociale reacties op de transitie.

Medische transitie:

  • Hormonale therapie: Dit kan mannelijke of vrouwelijke hormonen omvatten, die lichamelijke veranderingen teweegbrengen die passen bij het ervaren geslacht.
  • Operaties: Dit kan borstoperaties, geslachtsoperaties en andere operaties omvatten die het lichaam meer in overeenstemming brengen met het ervaren geslacht.

Andere ondersteunende maatregelen:

  • Logopedie: Dit kan helpen bij het leren van een stem die past bij het ervaren geslacht.
  • Ervaringsdeskundigheid: Praten met andere transgender personen kan waardevolle informatie en steun bieden.
Wat is een gokstoornis?

Wat is een gokstoornis?

Een gokstoornis is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door een dwangmatig patroon van gokken, ondanks negatieve gevolgen voor het leven van de persoon. Gokken wordt het primaire middel om met emoties om te gaan en spanning te ontladen, waardoor andere gebieden in het leven verwaarloosd worden.

Wat zijn de symptomen van een gokstoornis?

  • Preoccupatie met gokken: Constante gedachten over gokken, kansen op winst, of het herbeleven van eerdere gokervaringen.
  • Verlies van controle: Moeilijkheden om te stoppen met gokken, zelfs wanneer het tot problemen leidt.
  • Toenemende inzet: Meer geld inzetten om hetzelfde niveau van opwinding te bereiken.
  • Jagen op verliezen: Pogingen om verloren geld terug te winnen, wat vaak leidt tot nog meer verlies.
  • Gokken om negatieve emoties te ontvluchten: Gokken om stress, angst of depressie te verlichten.
  • Leugens en verbergen: Leugens tegen familie en vrienden over gokgedrag, en geld verbergen om te gokken.
  • Verwaarlozing van andere gebieden: Verwaarlozing van werk, school, relaties en andere belangrijke gebieden in het leven.
  • Financiële problemen: Schulden, faillissement, en andere financiële problemen als gevolg van gokken.
  • Wanhoop en crimineel gedrag: Wanhoopsgevoelens, depressie, en zelfs crimineel gedrag om geld te krijgen om te gokken.

Wat is de prevalentie van een gokstoornis in Nederland?

In Nederland wordt geschat dat 0,5% tot 1% van de bevolking een gokstoornis heeft.

Wat is de oorzaak van een gokstoornis?

De exacte oorzaak van een gokstoornis is onbekend, maar er wordt gedacht dat het een complex samenspel is van genetische, neurobiologische en omgevingsfactoren.

Wat is de behandeling van een gokstoornis?

De behandeling van een gokstoornis is gericht op het stoppen met gokken en het herstellen van de schade die is veroorzaakt. Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar, die afzonderlijk of in combinatie met elkaar kunnen worden toegepast:

Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): Dit is een effectieve behandeling voor gokstoornissen. CGT helpt mensen om hun gedachtenpatronen en gedrag te veranderen die tot gokken leiden.
  • Motivational interviewing (MI): Dit is een methode die mensen helpt om hun motivatie om te stoppen met gokken te vergroten.
  • Acceptance and commitment therapy (ACT): Dit is een therapievorm die mensen leert om hun emoties en gedachten te accepteren en zich te committeren aan waardenvol gedrag.

Medicatie:

  • Antidepressiva: Deze medicijnen kunnen worden gebruikt om symptomen van depressie te behandelen die vaak gepaard gaan met gokstoornissen.
  • Anti-angstmedicijnen: Deze medicijnen kunnen worden gebruikt om symptomen van angst te behandelen die vaak gepaard gaan met gokstoornissen.

Ondersteuningsgroepen:

  • Deelname aan een steungroep kan mensen met gokstoornissen helpen om contact te maken met anderen die soortgelijke ervaringen hebben en om coping-strategieën te leren.

Financiële hulp:

  • Er zijn verschillende instanties die financiële hulp kunnen bieden aan mensen met gokstoornissen en hun families.

Andere behandelingen:

  • Electroconvulsieve therapie (ECT): In zeldzame gevallen kan ECT worden gebruikt als andere behandelingen niet effectief zijn.
Wat is een morfodysfore stoornis?

Wat is een morfodysfore stoornis?

Een morfodysfore stoornis, ook wel body dysmorphic disorder (BDD) genoemd, is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door een obsessieve preoccupatie met vermeende defecten in het uiterlijk. Deze defecten zijn vaak onopgemerkt of minimaal voor anderen, maar worden door de persoon met BDD als zeer storend ervaren.

Wat zijn de symptomen van een morfodysfore stoornis?

  • Overmatige focus op een of meer lichaamsdelen die als defect worden ervaren.
  • Constante controle van het uiterlijk in de spiegel of andere reflecterende oppervlakken.
  • Vergelijkend gedrag met anderen.
  • Camouflagegedrag, zoals het dragen van kleding of make-up om de vermeende defecten te verbergen.
  • Schaamte en angst om te worden beoordeeld door anderen.
  • Sociale isolatie.
  • Depressie, angst en dwangmatige gedachten.
  • In zeldzame gevallen, zelfdestructief gedrag of suïcidale gedachten.

Wat is de prevalentie van een morfodysfore stoornis in Nederland?

De prevalentie van BDD in Nederland is ongeveer 1-2% van de bevolking. Vrouwen worden twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Wat is de oorzaak van een morfodysfore stoornis?

De exacte oorzaak van BDD is onbekend, maar er wordt gedacht dat het een complex samenspel is van genetische, neurobiologische en omgevingsfactoren.

Wat is de behandeling van een morfodysfore stoornis?

De behandeling van een morfodysfore stoornis (BDD) is gericht op het verminderen van de obsessieve gedachten en dwangmatig gedrag, en het verbeteren van het zelfbeeld. De beste behandeling is maatwerk en hangt af van de individuele behoeften van de persoon. Enkele veelgebruikte behandelingen zijn:

Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): Dit is een effectieve behandeling voor BDD. CGT helpt mensen om hun gedachtenpatronen en gedrag te veranderen die tot angst en obsessie leiden.
  • Exposuretherapie: Dit is een therapievorm waarbij mensen geleidelijk worden blootgesteld aan de situaties die ze vermijden vanwege hun angst voor hun uiterlijk.
  • Acceptance and commitment therapy (ACT): Dit is een therapievorm die mensen leert om hun emoties en gedachten te accepteren en zich te committeren aan waardenvol gedrag.

Medicatie:

  • Antidepressiva: Deze medicijnen kunnen worden gebruikt om symptomen van depressie en angst te behandelen die vaak gepaard gaan met BDD.
  • Antipsychotica: In zeldzame gevallen, wanneer BDD gepaard gaat met wanen, kunnen antipsychotica worden voorgeschreven.

Ondersteuningsgroepen:

  • Deelname aan een steungroep kan mensen met BDD helpen om contact te maken met anderen die soortgelijke ervaringen hebben en om coping-strategieën te leren.

Andere behandelingen:

  • Mindfulness: Mindfulness is een oefening die mensen helpt om zich meer bewust te worden van hun gedachten en gevoelens in het hier en nu.
  • Ontspanningstechnieken: Ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie of ademhalingsoefeningen kunnen helpen om angst te verminderen.
Wat is een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS)?

Wat is een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS)?

Een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) is een aandoening waarbij iemand een overdreven gevoel van eigen belang heeft, een diepgewortelde behoefte aan bewondering en een gebrek aan empathie voor anderen. Mensen met NPS hebben vaak een opgeblazen gevoel van eigen belang, geloven dat ze uniek en speciaal zijn, en eisen voortdurende aandacht en bevestiging. Ze kunnen ook anderen uitbuiten en manipuleren om hun eigen behoeften te bevredigen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

  • Overdreven gevoel van eigen belang: Mensen met NPS hebben vaak een opgeblazen gevoel van hun eigen belang en geloven dat ze belangrijker en bekwamer zijn dan anderen.
  • Behoefte aan bewondering: Ze verlangen voortdurend naar aandacht, bevestiging en complimenten van anderen.
  • Gebrek aan empathie: Ze hebben moeite om de gevoelens en behoeften van anderen te begrijpen of om zich daarin te verplaatsen.
  • Arogante houding: Ze gedragen zich vaak hautain en neerbuigend naar anderen.
  • Gevoel van aanspraak: Ze verwachten dat anderen hen speciaal behandelen en hun wensen inwilligen.
  • Uitbuitend gedrag: Ze kunnen anderen uitbuiten en manipuleren om hun eigen behoeften te bevredigen.
  • Afgunst: Ze kunnen jaloers zijn op het succes of de bezittingen van anderen.
  • Gebrek aan verantwoordelijkheid: Ze nemen vaak geen verantwoordelijkheid voor hun eigen fouten of tekortkomingen, en beschuldigen anderen hiervoor.

Waarom is een narcistische persoonlijkheidsstoornis belangrijk?

Een narcistische persoonlijkheidsstoornis kan leiden tot aanzienlijke problemen in iemands persoonlijke en professionele leven. Mensen met NPS hebben vaak moeite om gezonde relaties te onderhouden, omdat ze egoïstisch, veeleisend en controlerend kunnen zijn. Ze kunnen ook problemen op het werk hebben, doordat ze moeite hebben om met kritiek of tegenslag om te gaan.

Prevalentie in Nederland

De prevalentie van NPS in Nederland is ongeveer 1%. Mannen komen vaker voor dan vrouwen.

Hoe werkt een narcistische persoonlijkheidsstoornis in de praktijk?

De oorzaken van NPS zijn niet volledig begrepen. Mogelijke factoren zijn:

  • Genetische factoren: NPS kan vaker voorkomen in families met een voorgeschiedenis van de stoornis.
  • Omgevingsfactoren: Een opvoeding waarin overmatige aandacht of bewondering werd gegeven, of waarin kritiek of afwijzing werd ervaren, kan een risicofactor zijn.
  • Persoonlijkheidstrekken: Mensen met bepaalde persoonlijkheidstrekken, zoals perfectionisme of extraversie, kunnen vatbaarder zijn voor NPS.

Praktijkvoorbeeld

Een manager, Mark, heeft altijd het gevoel dat hij de slimste en meest capabele persoon in de kamer is. Hij eist voortdurend complimenten van zijn medewerkers en wordt boos als hij kritiek krijgt. Mark heeft moeite om met zijn collega's samen te werken, omdat hij ze als inferieur beschouwt. Hij heeft ook problemen met zijn cliënten, omdat hij arrogant en onbeleefd overkomt. Mark's symptomen wijzen op een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

Wat is de behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

De behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) is complex en vereist een geïndividualiseerde aanpak. Het doel van de behandeling is om de symptomen van de stoornis te verminderen en het functioneren van de persoon in het dagelijks leven te verbeteren.

Psychotherapie is de meest gebruikte behandeling voor NPS. Er zijn verschillende vormen van psychotherapie die effectief kunnen zijn, waaronder:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT helpt mensen met NPS om negatieve gedachten en overtuigingen over zichzelf en anderen te identificeren en te veranderen. De therapeut leert de persoon ook om gezondere coping-mechanismen te ontwikkelen.
  • Schemagerichte therapie: Deze therapie richt zich op het identificeren en veranderen van ongezonde schema's (patronen van denken, voelen en gedragen) die aan de basis liggen van de NPS.
  • Overdrachtgerichte therapie: In deze therapie verkent de persoon met NPS de patronen van interactie die hij of zij heeft met de therapeut, en hoe deze patronen overeenkomen met patronen in andere relaties.

Medicatie kan in sommige gevallen worden gebruikt om symptomen van NPS te behandelen, zoals angst of depressie. Medicatie kan de behandeling met psychotherapie ondersteunen, maar het is op zich geen vervanging voor psychotherapie.

Aandachtspunten

  • Behandeling van NPS vereist langdurige therapie en is vaak een moeizaam proces.
  • Mensen met NPS hebben vaak een gebrek aan inzicht in hun stoornis en zijn niet altijd gemotiveerd om behandeling te zoeken of te volgen.
  • Behandeling richt zich op het verminderen van symptomen en het verbeteren van functioneren, niet op het veranderen van de persoonlijkheid.
  • Er is geen wondermiddel voor NPS. Behandeling vereist doorgaans een geïndividualiseerde aanpak en samenwerking tussen de persoon met NPS, de therapeut en mogelijk andere zorgverleners.
Access: 
Public
Wat is narcolepsie?

Wat is narcolepsie?

Narcolepsie is een chronische neurologische aandoening die het slaap-waakritme verstoort.

Wat zijn de symptomen van narcolepsie?

  • Overmatige slaperigheid overdag: Mensen met narcolepsie ervaren extreme slaperigheid, zelfs na een goede nachtrust. Ze kunnen dutjes doen op ongepaste momenten, zoals tijdens het werk of in een gesprek.
  • Slaapaanvallen: Onbedwingbare periodes van in slaap vallen, die plotseling en onverwachts kunnen optreden. Deze aanvallen kunnen variëren van enkele seconden tot enkele minuten.
  • Verstoorde nachtslaap: Mensen met narcolepsie hebben vaak last van gefragmenteerde slaap, met frequente ontwakingen gedurende de nacht.

Andere symptomen:

  • Kataplexie: Plotselinge verlies van spiertonus, die kan worden uitgelokt door emoties zoals lachen, boosheid of angst. Dit kan leiden tot spierzwakte, instorting of zelfs vallen.
  • Slaapverlamming: Tijdens het in slaap vallen of ontwaken kan een tijdelijke verlamming optreden, waardoor men niet kan bewegen of spreken.
  • Hallucinaties: Levendige en realistische hallucinaties, die kunnen optreden bij het in slaap vallen of ontwaken.

Wat is de prevalentie van narcolepsie in Nederland?

Narcolepsie is een zeldzame aandoening die naar schatting 1 op 2.000 mensen in Nederland treft.

Wat is de oorzaak van narcolepsie?

De exacte oorzaak van narcolepsie is onbekend, maar er wordt gedacht dat het een auto-immuunziekte is. Hierbij valt het immuunsysteem van het lichaam de eigen cellen aan die verantwoordelijk zijn voor de regulering van slaap en waakzaamheid.

Wat is de behandeling van narcolepsie?

De behandeling van narcolepsie heeft als doel de symptomen te verlichten en de kwaliteit van leven te verbeteren. Er is geen genezing voor de aandoening, maar er zijn verschillende behandelingen beschikbaar:

Medicijnen:

  • Stimulerende middelen: Deze medicijnen, zoals modafinil en methylfenidaat, kunnen de slaperigheid overdag verminderen en je alerter maken.
  • Antidepressiva: Antidepressiva, zoals venlafaxine en citalopram, kunnen kataplexie en andere symptomen zoals slaapapneu en hallucinaties helpen beheersen.

Leefstijlveranderingen:

  • Regelmatige slaaptijden: Ga elke dag op hetzelfde tijdstip naar bed en sta op, ook in het weekend.
  • Geplande dutjes: Plan korte dutjes (20-30 minuten) op vaste tijden overdag.
  • Lichaamsbeweging: Regelmatige lichaamsbeweging kan de energieniveaus verhogen en de slaapkwaliteit verbeteren.
  • Vermijd alcohol en cafeïne: Alcohol en cafeïne kunnen de symptomen van narcolepsie verergeren.

Therapie:

  • Cognitieve gedragstherapie: Cognitieve gedragstherapie (CGT) kan je helpen omgaan met de symptomen van narcolepsie en de impact op je dagelijks leven. CGT richt zich op het veranderen van negatieve gedachtenpatronen en het ontwikkelen van coping-strategieën.

Andere behandelingen:

  • Natriumoxybaat: In sommige gevallen kan natriumoxybaat worden voorgeschreven om kataplexie en slaapapneu te behandelen. Dit medicijn heeft echter een aantal bijwerkingen en moet met voorzichtigheid worden gebruikt.
Wat is een obsessief-compulsieve stoornis (OCS)?

Wat is een obsessief-compulsieve stoornis (OCS)?

Een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door obsessies en dwanghandelingen.

  • Obsessies zijn ongewenste en terugkerende gedachten, beelden of impulsen die als onaangenaam of storend worden ervaren. Mensen met OCS proberen deze obsessies te verjagen, maar dat lukt vaak niet.
  • Dwanghandelingen zijn herhaaldelijke mentale of fysieke handelingen die worden uitgevoerd om de angst of spanning die door de obsessies wordt veroorzaakt te verminderen. Dwanghandelingen worden vaak als zinloos ervaren, maar de persoon met OCS voelt zich gedwongen om ze uit te voeren.

OCS kan een grote impact hebben op het leven van een persoon. De symptomen kunnen leiden tot angst, depressie, sociale isolatie en verlies van werk of school.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van OCS?

  • Obsessies:

    • Terugkerende ongewenste gedachten, beelden of impulsen
    • Onaangenaam of storend
    • Moeilijk te verjagen
  • Dwanghandelingen:
    • Herhaaldelijke mentale of fysieke handelingen
    • Uitgevoerd om angst of spanning te verminderen
    • Zinloos ervaren, maar gedwongen om uit te voeren
  • Andere symptomen:
    • Angst, depressie
    • Slaapproblemen
    • Concentratieproblemen
    • Vermijden van bepaalde situaties of objecten

Waarom is OCS belangrijk?

OCS is een veelvoorkomende psychische aandoening. In Nederland heeft 2,5% van de volwassenen last van OCS. Het is belangrijk om OCS te herkennen en te behandelen, omdat de symptomen een grote impact kunnen hebben op het leven van een persoon.

Prevalentie in Nederland

  • 2,5% van de volwassenen in Nederland heeft OCS.
  • OCS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
  • De meeste mensen met OCS krijgen de diagnose tussen de 15 en 35 jaar.

Hoe werkt OCS in de praktijk?

De symptomen van OCS kunnen per persoon verschillen. Enkele veelvoorkomende obsessies zijn:

  • Angst om vuil of besmet te raken
  • Dacht aan geweld of schade
  • Onacceptabele gedachten over seks
  • Twijfels over of alles goed is gedaan

Enkele veelvoorkomende dwanghandelingen zijn:

  • Herhaaldelijk handen wassen
  • Controleren of alles op zijn plaats ligt
  • Tellende rituelen uitvoeren
  • Mentale rituelen uitvoeren om nare gedachten te verjagen

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw met OCS heeft een obsessie over vuil. Ze is bang om besmet te raken met bacteriën en virussen. Om haar angst te verminderen, wast ze haar handen voortdurend. Ze wast haar handen minstens 20 keer per dag, totdat haar handen rood en pijn doen. De vrouw met OCS vermijdt ook plekken waar ze denkt dat ze besmet kan raken, zoals het openbaar vervoer en de supermarkt. De symptomen van de vrouw met OCS hebben een grote impact op haar leven. Ze kan niet meer naar haar werk en ze heeft nauwelijks sociale contacten.

Wat is de behandeling van OCS?

Er zijn twee hoofdbehandelingen voor OCS:

1. Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Dit is de meest effectieve behandeling voor OCS en wordt wereldwijd erkend als de gouden standaard. CGT richt zich op het veranderen van negatieve gedachten en gedragingen die gerelateerd zijn aan de obsessies en dwanghandelingen. De therapeut helpt de cliënt om:

  • Zijn obsessies en dwanghandelingen te herkennen en te begrijpen.
  • Te beoordelen of de obsessies realistisch en logisch zijn.
  • Alternatieve, gezondere gedachten te ontwikkelen.
  • Anders te reageren op zijn obsessies, zonder dwanghandelingen uit te voeren.
  • Geleidelijk te worden blootgesteld aan de situaties en objecten die hij vermijdt vanwege zijn obsessies.

CGT kan zowel individueel als in groepsverband worden gevolgd. De duur van de behandeling varieert, maar is doorgaans 10 tot 20 sessies.

2. Medicatie

In sommige gevallen kan medicatie, zoals antidepressiva, een rol spelen bij de behandeling van OCS. Medicatie kan de symptomen van OCS, zoals angst en spanning, verminderen. Dit kan het voor de cliënt makkelijker maken om CGT te volgen.

Soorten medicatie die gebruikt kunnen worden bij OCS:

  • Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's): Fluoxetine (Prozac), sertraline (Zoloft), paroxetine (Paxil), citalopram (Celexa), escitalopram (Lexapro)
  • Serotonine-noradrenalineheropnameremmers (SNRI's): Venlafaxine (Effexor), duloxetine (Cymbalta)
  • Tricyclische antidepressiva: Clomipramine (Anafranil)

Het is belangrijk om te weten dat medicatie geen wondermiddel is voor OCS. Het werkt het best in combinatie met CGT.

Andere behandelingen:

Naast CGT en medicatie kunnen er in sommige gevallen ook andere behandelingen worden ingezet, zoals:

  • Psycho-educatie: De cliënt leert meer over OCS, de symptomen en de behandeling.
  • Mindfulness: De cliënt leert om zijn aandacht te richten op het hier en nu en zijn gedachten en gevoelens te accepteren zonder oordeel.
  • Steungroepen: Lotgenoten komen samen om ervaringen te delen en elkaar te ondersteunen.

Aandachtspunten

  • OCS is een complexe aandoening.
  • Er is geen wondermiddel voor OCS.
  • Behandeling van OCS vereist tijd en inspanning.
  • Het is belangrijk om professionele hulp te zoeken.
Access: 
Public
Wat is een paniekstoornis?

Wat is een paniekstoornis?

Een paniekstoornis is een angststoornis die wordt gekenmerkt door onverwachte en herhaaldelijke paniekaanvallen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen een paniekstoornis?

  • Plotselinge angst of paniek
  • Hartkloppingen
  • Zweten
  • Duizeligheid
  • Benauwdheid
  • Angst om te sterven of de controle te verliezen

Waarom is een paniekstoornis belangrijk?

Paniekaanvallen kunnen zeer beangstigend zijn en iemands leven beïnvloeden. Mensen met een paniekstoornis kunnen bang worden om bepaalde plaatsen of situaties te vermijden, wat kan leiden tot sociale isolatie en verminderde kwaliteit van leven.

Prevalentie in Nederland

In Nederland heeft ongeveer 2-3% van de mensen in hun leven last van een paniekstoornis. Vrouwen worden twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Hoe werkt een paniekstoornis in de praktijk?

Paniekaanvallen kunnen op elk moment en zonder waarschuwing optreden. Dit kan erg beangstigend zijn en leiden tot vermijdingsgedrag. Mensen met een paniekstoornis kunnen bang worden om naar de winkel te gaan, met het openbaar vervoer te reizen of alleen te zijn.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw die normaal gesproken graag naar de bioscoop gaat, krijgt plotseling een paniekaanval tijdens een film. Ze begint te zweten, haar hart bonst en ze wordt duizelig. Ze is bang dat ze gaat sterven en vlucht uit de bioscoop. Na deze ervaring is ze bang om weer naar de bioscoop te gaan en vermijdt ze ook andere drukke plekken.

Wat is de behandeling een paniekstoornis?

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor paniekstoornissen, waaronder:

Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): helpt om negatieve gedachtenpatronen en gedragingen die paniekaanvallen in stand houden te herkennen en te veranderen.
  • Exposuretherapie: helpt mensen om geleidelijk blootgesteld te worden aan de situaties die ze vrezen, waardoor ze leren om hun angst te beheersen.
  • Mindfulness-based therapie: leert mensen om aandacht te schenken aan het huidige moment zonder oordeel, wat kan helpen om stress en angst te verminderen en emoties te reguleren.

Medicatie:

  • Antidepressiva: verhogen de hoeveelheid serotonine en/of noradrenaline in de hersenen, wat kan helpen om de symptomen van angst te verminderen.
  • Anxiolytica: kalmeringsmiddelen die angst en paniek kunnen verminderen. Deze medicijnen worden meestal alleen op korte termijn gebruikt vanwege het risico op afhankelijkheid.

Andere behandelingen:

  • Ontspanningstechnieken: zoals yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen, kunnen helpen om angst te verminderen.
  • Slaaptherapie: kan helpen bij slaapproblemen die vaak gepaard gaan met paniekstoornissen.
  • Lichaamsbeweging: regelmatig bewegen kan angst en stress verminderen.

Combinatietherapie:

Vaak is een combinatie van therapieën het meest effectief bij de behandeling van paniekstoornissen. Bijvoorbeeld, een combinatie van CGT en antidepressiva kan effectiever zijn dan elke behandeling op zich.

Aandachtspunten

  • Paniekaanvallen zijn geen teken van lichamelijke aandoening, maar kunnen wel erg beangstigend zijn.
  • Het is belangrijk om hulp te zoeken als u last heeft van paniekaanvallen.
  • Er zijn verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar die effectief kunnen zijn.
  • Het is belangrijk om geduld te hebben tijdens de behandeling.
Access: 
Public
Wat is pica?

Wat is pica?

Pica is een zeldzame eetstoornis waarbij iemand zich gedwongen voelt om niet-eetbare stoffen te eten. Deze stoffen kunnen van alles zijn, zoals:

  • Aarde, zand of klei
  • Papier of karton
  • Haar of nagels
  • Stof of vuil
  • Verf of schoonmaakmiddelen
  • Metaal of hout

Het eten van deze stoffen kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals:

  • Verstoppingen of darmperforaties
  • Infecties
  • Vergiftiging
  • Voedingstekorten

Pica komt vaker voor bij kinderen dan bij volwassenen. Het kan ook voorkomen bij mensen met een verstandelijke beperking of psychische aandoening.

Wat zijn de symptomen van pica?

Het belangrijkste symptoom van pica is het eten van niet-eetbare stoffen. Andere symptomen kunnen zijn:

  • Buikpijn
  • Verlies van eetlust
  • Braken
  • Diarree
  • Verstopping
  • Gewichtsverlies
  • Prikkelbaarheid
  • Moeheid

Waarom is pica belangrijk?

Pica is belangrijk omdat het kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Het is belangrijk om pica te behandelen om deze problemen te voorkomen.

Prevalentie in Nederland

De prevalentie van pica in Nederland is niet bekend. Er is geen onderzoek gedaan naar de prevalentie van pica in de algemene bevolking. Wel is er onderzoek gedaan naar de prevalentie van pica bij specifieke groepen, zoals mensen met een verstandelijke beperking. Uit dit onderzoek blijkt dat pica bij 10-30% van de mensen met een verstandelijke beperking voorkomt.

Hoe werkt pica in de praktijk?

Mensen met pica eten niet-eetbare stoffen om verschillende redenen. Sommige mensen eten deze stoffen omdat ze een tekort hebben aan bepaalde voedingsstoffen, zoals ijzer of zink. Anderen eten deze stoffen omdat ze een verstoorde zintuiglijke verwerking hebben. Weer anderen eten deze stoffen omdat ze emotionele problemen hebben, zoals stress of angst.

Praktijkvoorbeeld

Een kind met pica eet regelmatig aarde. Het kind heeft een tekort aan ijzer, waardoor het een verlangen heeft naar stoffen met een aardse smaak. De aarde bevat ijzer, waardoor het kind deze stof eet.

Wat is de behandeling van pica?

De behandeling van pica hangt af van de oorzaak van de stoornis:

Voedingstekort:

  • Suppletie: Als pica wordt veroorzaakt door een tekort aan voedingsstoffen, zoals ijzer of zink, zal de arts supplementen voorschrijven om dit tekort te corrigeren. Dit kan helpen om de drang om niet-eetbare stoffen te eten te verminderen.
  • Dieet: In sommige gevallen kan het dieet van de persoon ook worden aangepast om ervoor te zorgen dat ze alle voedingsstoffen binnenkrijgen die ze nodig hebben.

Verstoorde zintuiglijke verwerking:

  • Sensorische integratietherapie: Deze therapie kan helpen om de zintuiglijke verwerking van de persoon te verbeteren. Dit kan hen helpen om beter te begrijpen en te reageren op sensorische informatie uit hun omgeving, wat de drang om niet-eetbare stoffen te eten kan verminderen.
  • Gedragstherapie: Gedragstherapie kan worden gebruikt om de persoon te leren om gezondere coping-mechanismen te ontwikkelen voor hun zintuiglijke behoeften. Dit kan hen helpen om manieren te vinden om hun zintuiglijke behoeften te bevredigen zonder niet-eetbare stoffen te eten.

Emotionele problemen:

  • Therapie: Als pica wordt veroorzaakt door emotionele problemen, zoals stress of angst, kan therapie helpen om deze problemen aan te pakken. Dit kan de onderliggende oorzaak van de pica wegnemen en de drang om niet-eetbare stoffen te eten verminderen.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om symptomen van angst of depressie te behandelen, die kunnen bijdragen aan pica.

Aandachtspunten

Het is belangrijk om te onthouden dat pica een ernstige eetstoornis is die kan leiden tot gezondheidsproblemen. Als je denkt dat jij of iemand die je kent pica heeft, is het belangrijk om hulp te zoeken bij een arts of andere zorgverlener.

Access: 
Public
Wat is een psychose?

Wat is een psychose?

Een psychose is een stoornis in de waarneming die ervoor zorgt dat iemand de realiteit anders ervaart dan die daadwerkelijk is. De symptomen van een psychose kunnen wanen, hallucinaties (zintuiglijke waarnemingen die er niet zijn) en verward denken omvatten.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een psychose?

  • Positieve symptomen: Wanen (overtuigingen die niet in overeenstemming zijn met de realiteit), hallucinaties (waarnemen van dingen die er niet zijn), verward denken, onsamenhangende spraak.
  • Negatieve symptomen: Verminderde expressie van emoties, gebrek aan motivatie, terugtrekking uit sociale contacten, verlies van interesse in activiteiten.
  • Cognitieve symptomen: Problemen met geheugen, aandacht, concentratie en planning.

Waarom is een psychose belangrijk?

Een psychose kan een ernstige impact hebben op het leven van de patiënt en diens omgeving. Het kan leiden tot angst, verwarring, wantrouwen en sociale isolatie. De aandoening kan ook gevaarlijk zijn, wanneer de patiënt bijvoorbeeld handelt op basis van wanen.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking maakt in hun leven een psychose door. Dat komt neer op ongeveer 450.000 mensen. De aandoening kan op elke leeftijd optreden, maar komt het meest voor tussen de 16 en 35 jaar.

Hoe werkt een psychose in de praktijk?

De symptomen van een psychose kunnen variëren van persoon tot persoon en in ernst fluctueren. Sommige mensen ervaren slechts milde symptomen, terwijl anderen ernstige psychoses kunnen doormaken. De aandoening kan een grote impact hebben op het dagelijks leven van de patiënt, waardoor het moeilijk kan zijn om te werken, studeren, relaties te onderhouden en sociale activiteiten te ontplooien.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw met een psychose kan last krijgen van wanen dat haar buren haar afluisteren en haar willen vergiftigen. Ze kan hallucinaties zien, zoals kleine insecten die over haar lichaam kruipen. Door deze symptomen kan ze zich angstig en paranoïde voelen en zich terugtrekken uit sociale contacten. Dit kan leiden tot verlies van haar baan en sociale isolatie.

Wat is de behandeling van een psychose?

De behandeling van een psychose bestaat uit een combinatie van medicatie, psychotherapie en sociale revalidatie. Medicatie kan de symptomen van de aandoening onderdrukken en psychoses voorkomen. Psychotherapie kan de patiënt helpen omgaan met de symptomen, zijn vaardigheden te ontwikkelen en zijn kwaliteit van leven te verbeteren. Sociale revalidatie kan de patiënt helpen bij het vinden van werk, het onderhouden van relaties en het deelnemen aan sociale activiteiten.

Aandachtspunten

  • Vroege diagnose en behandeling zijn cruciaal om de prognose van de patiënt te verbeteren.
  • Stigma en discriminatie rondom psychoses vormen een grote barrière voor hulpverlening en herstel.
  • Familie en naasten van mensen met een psychose kunnen een belangrijke rol spelen in de ondersteuning en verzorging van de patiënt.
Access: 
Public
Wat is posttraumatische stressstoornis (PTSS)?

Wat is posttraumatische stressstoornis (PTSS)?

PTSS is een psychische aandoening die kan ontstaan na een traumatische gebeurtenis, zoals een ernstig ongeluk, een geweldsmisdrijf of een natuurramp.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van PTSS?

  • Herbelevingen van de traumatische gebeurtenis (flashbacks, nachtmerries)
  • Vermijding van prikkels die herinneren aan de traumatische gebeurtenis
  • Verhoogde angst en schrikachtigheid
  • Slaapproblemen
  • Concentratieproblemen
  • Prikkelbaarheid
  • Negatieve gedachten en gevoelens
  • Veranderingen in lichamelijke reacties (bijv. hartkloppingen, zweten)

Waarom is PTSS belangrijk?

PTSS kan een ernstige impact hebben op iemands leven. Het kan leiden tot sociale isolatie, verminderde kwaliteit van leven en arbeidsongeschiktheid.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 6% van de mensen in Nederland maakt in hun leven PTSS mee. Vrouwen worden twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Hoe werkt PTSS in de praktijk?

Na een traumatische gebeurtenis ervaren mensen vaak symptomen van angst en stress. Dit is normaal. Bij PTSS verdwijnen deze symptomen niet na verloop van tijd, maar worden ze juist erger. Mensen met PTSS kunnen last krijgen van herbelevingen van de traumatische gebeurtenis, vermijdingsgedrag en andere symptomen die hun dagelijks leven beïnvloeden.

Praktijkvoorbeeld

Een man die een auto-ongeluk heeft gehad, kan na het ongeluk last krijgen van flashbacks van het ongeluk. Hij kan bang worden om in de auto te stappen en vermijdt drukke wegen. Hij kan ook last krijgen van slaapproblemen, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

Wat is de behandeling van PTSS?

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor PTSS, waaronder:

Psychotherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): helpt om negatieve gedachtenpatronen en gedragingen die PTSS-symptomen in stand houden te herkennen en te veranderen.
  • Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR): helpt om traumatische herinneringen te verwerken en de emotionele lading ervan te verminderen.
  • Exposuretherapie: helpt mensen om geleidelijk blootgesteld te worden aan de situaties die ze vrezen, waardoor ze leren om hun angst te beheersen.
  • Narratieve exposure: helpt mensen om een ​​coherent verhaal te vertellen over hun traumatische ervaring, wat kan helpen om de ervaring te integreren in hun levensverhaal.
  • Groepstherapie: kan mensen met PTSS helpen om steun en contact met anderen te ervaren die soortgelijke ervaringen hebben meegemaakt.

Medicatie:

  • Antidepressiva: verhogen de hoeveelheid serotonine en/of noradrenaline in de hersenen, wat kan helpen om de symptomen van angst en depressie te verminderen.
  • Anxiolytica: kalmeringsmiddelen die angst en paniek kunnen verminderen. Deze medicijnen worden meestal alleen op korte termijn gebruikt vanwege het risico op afhankelijkheid.

Andere behandelingen:

  • Ontspanningstechnieken: zoals yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen, kunnen helpen om angst te verminderen.
  • Slaaptherapie: kan helpen bij slaapproblemen die vaak gepaard gaan met PTSS.
  • Lichaamsbeweging: regelmatig bewegen kan angst en stress verminderen.

Combinatietherapie:

Vaak is een combinatie van therapieën het meest effectief bij de behandeling van PTSS. Bijvoorbeeld, een combinatie van CGT en EMDR kan effectiever zijn dan elke behandeling op zich.

Aandachtspunten

  • PTSS is een ernstige aandoening die professionele behandeling vereist.
  • Het is belangrijk om hulp te zoeken als u last heeft van symptomen van PTSS.
  • Er zijn verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar die effectief kunnen zijn.
  • Het is belangrijk om geduld te hebben tijdens de behandeling.
Access: 
Public
Wat is een ruminatiestoornis?

Wat is een ruminatiestoornis?

Een ruminatiestoornis, ook wel herkauwstoornis genoemd, is een eetstoornis die wordt gekenmerkt door het herhaaldelijk opbrengen en herkauwen van voedsel dat eerder is ingenomen. Dit voedsel wordt niet noodzakelijkerwijs uitgespuugd, maar kan opnieuw worden doorgeslikt of uitgehoest. Ruminatiestoornis komt vaker voor bij zwakzinnigen, zuigelingen en jonge kinderen, maar kan ook bij volwassenen voorkomen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een ruminatiestoornis?

  • Herkauwen: Het herhaaldelijk opbrengen en herkauwen van voedsel dat eerder is ingenomen.
  • Opstootjes: Het terugbrengen van voedsel zonder braken.
  • Maagpijn: Pijn of ongemak in de bovenbuik.
  • Verlies van eetlust: Verminderde interesse in eten.
  • Gewichtsverlies: Onbedoeld gewichtsverlies, vooral bij zuigelingen en jonge kinderen.
  • Voedingsproblemen: Tekorten aan voedingsstoffen, zoals ijzer of vitamine B12.

Waarom is een ruminatiestoornis belangrijk?

Een ruminatiestoornis kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals:

  • Ondervoeding: Tekorten aan voedingsstoffen kunnen leiden tot groeiproblemen, een verzwakt immuunsysteem en andere gezondheidsproblemen.
  • Uitdroging: Vochtverlies door opstootjes en braken kan leiden tot uitdroging.
  • Tanderosie: Het herhaaldelijk opbrengen en herkauwen van voedsel kan tanderosie veroorzaken.
  • Sociale en emotionele problemen: Schaamte en angst rondom de eetstoornis kunnen leiden tot sociale isolatie en emotionele problemen.

Prevalentie in Nederland

De exacte prevalentie van ruminatiestoornis in Nederland is onbekend. Schattingen suggereren dat het 0,5 tot 5% van de zuigelingen en jonge kinderen treft. De stoornis komt vaker voor bij meisjes dan bij jongens.

Hoe werkt een ruminatiestoornis in de praktijk?

De oorzaken van ruminatiestoornis zijn niet volledig begrepen. Mogelijke factoren zijn:

  • Onrijpe maag-darmfunctie: Bij zuigelingen en jonge kinderen kan de maag-darmfunctie nog onrijp zijn, waardoor ze moeite hebben om voedsel te verteren. Dit kan leiden tot opstootjes en herkauwen.
  • Stress of angst: Stressvolle of angstaanjagende ervaringen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een ruminatiestoornis.
  • Aangeleerd gedrag: In sommige gevallen kan ruminatiestoornis een aangeleerd gedrag zijn, bijvoorbeeld als het kind beloond wordt voor het opstootjes of braken.

Praktijkvoorbeeld

Een baby, Lisa, stoot vaak op nadat ze heeft gevoed. Ze kauwt het opgehoopte voedsel herhaaldelijk en spuugt het dan uit. Lisa eet minder en is het afgelopen half jaar niet meer aangekomen. Ze heeft last van maagpijn en is prikkelbaar. Lisa's symptomen wijzen op een ruminatiestoornis.

Wat is de behandeling van een ruminatiestoornis?

De behandeling van een ruminatiestoornis richt zich op twee belangrijke doelen:

1. Stoppen met herkauwen:

  • Gedragstherapie: Dit is de meest gebruikte therapie voor ruminatiestoornissen. Er zijn verschillende gedragstherapeutische technieken die kunnen worden gebruikt, waaronder:

    • Positieve bekrachtiging: Het kind wordt beloond voor gewenst gedrag, zoals eten zonder te herkauwen.
    • Time-out: Het kind wordt kort uit de situatie gehaald wanneer het begint te herkauwen.
    • Prompten en instructies: Het kind krijgt duidelijke instructies over hoe het moet eten en slikken.
    • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT kan het kind helpen om negatieve gedachten en overtuigingen over eten te identificeren en te veranderen.
  • Voedingstherapie: Een diëtist kan een voedingsplan opstellen dat is afgestemd op de individuele behoeften van het kind en dat ervoor zorgt dat het alle voedingsstoffen binnenkrijgt die het nodig heeft. Dit kan betekenen dat er kleinere, vaker maaltijden worden gegeven, of dat er dikkere voeding wordt aangeboden die minder snel kan worden opgehoest.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om angst of andere psychische symptomen te behandelen die het herkauwen kunnen verergeren. Antidepressiva, anxiolytica en medicatie om sensorische gevoeligheid te verminderen kunnen worden gebruikt.

2. Verbeteren van de voedselinname:

  • Gedragstherapie: Naast het stoppen met herkauwen, kan gedragstherapie ook worden gebruikt om de voedselinname van het kind te verbeteren. Dit kan technieken omvatten zoals:

    • Modeling: Het kind ziet een volwassene of ouder eten op een gezonde manier.
    • Fading: Het kind wordt geleidelijk blootgesteld aan nieuwe voedingsmiddelen of texturen.
    • Shaping: Het kind wordt beloond voor kleine stappen in de richting van gezonder eten.
  • Voedingstherapie: Een diëtist kan het kind leren om verschillende voedingsmiddelen te eten en te genieten van eten. De diëtist kan ook tips geven over hoe het kind meer calorieën en voedingsstoffen binnen kan krijgen.
  • Suppletie: In sommige gevallen kan het nodig zijn om het kind supplementen te geven om tekorten aan voedingsstoffen aan te vullen.

Andere behandelingsonderdelen:

  • Oudertraining: Ouders leren hoe ze hun kind op een ondersteunende manier kunnen helpen om gezonder te eten. Dit kan inhouden dat ze leren om veilige en voedzame maaltijden te bereiden, positieve eetgewoonten te modelleren en vermijdend gedrag niet te versterken.
  • Gezinstherapie: Gezinstherapie kan nuttig zijn als er problemen zijn binnen het gezin die de ruminatiestoornis van het kind beïnvloeden.
  • Ondersteuningsgroepen: Er zijn online en offline ondersteuningsgroepen beschikbaar voor ouders van kinderen met ruminatiestoornissen. Deze groepen kunnen een waardevolle bron van informatie, steun en moediging zijn.

Aandachtspunten

  • Ruminatiestoornis is een ernstige eetstoornis die professionele hulp vereist.
  • Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om complicaties te voorkomen.
  • Behandeling van ruminatiestoornis vereist geduld en doorzettingsvermogen. Het kan tijd duren voordat er significante verbeteringen worden gezien.
  • Ouders en verzorgers spelen een belangrijke rol in de behandeling van ruminatiestoornis. Ze kunnen het kind ondersteunen door geduld te hebben, positief te blijven en het kind te helpen met de geleerde technieken.
Access: 
Public
Wat is een somatische symptoomstoornis?

Wat is een somatische symptoomstoornis?

Een somatische symptoomstoornis is een aandoening waarbij je last hebt van lichamelijke klachten die je dagelijks leven in belangrijke mate verstoren. Er is geen of onvoldoende medische oorzaak voor de klachten te vinden, ondanks uitgebreid onderzoek.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een somatische symptoomstoornis?

  • Eén of meer lichamelijke klachten (bijv. hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid) die langer dan zes maanden aanhouden.
  • De klachten verstoren het dagelijks leven in belangrijke mate.
  • Er is sprake van excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen met betrekking tot de klachten.
  • Angst voor de ernst van de klachten of voor een onderliggende medische aandoening.
  • Vermijden van activiteiten of situaties vanwege de klachten.

Waarom is een somatische symptoomstoornis belangrijk?

Somatische symptoomstoornis kan een aanzienlijke impact hebben op iemands levenskwaliteit. De klachten kunnen leiden tot:

  • Beperkingen in het dagelijks leven (bijv. werk, school, sociale activiteiten)
  • Emotionele problemen (bijv. angst, depressie)
  • Verhoogd gebruik van medische zorg
  • Hoge kosten

Wat is de prevalentie van een somatische symptoomstoornis in Nederland?

Ongeveer 5-10% van de mensen in Nederland heeft last van somatische symptoomstoornis. Vrouwen worden vaker getroffen dan mannen.

Hoe werkt een somatische symptoomstoornis in de praktijk?

De klachten bij somatische symptoomstoornis zijn echt en kunnen zeer ernstig zijn. De oorzaak ligt echter niet in een lichamelijke aandoening, maar in de wisselwerking tussen lichaam en geest. Factoren zoals stress, angst, en onverwerkte emoties kunnen de klachten triggeren of verergeren.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw van 35 jaar heeft al jarenlang last van chronische buikpijn. Ze heeft al verschillende onderzoeken gehad, maar er is geen medische oorzaak voor de pijn te vinden. De pijn is zo erg dat ze niet meer kan werken en haar sociale leven is erdoor beperkt. Ze is bang dat er iets ernstigs met haar aan de hand is en ze vermijdt activiteiten die de pijn kunnen triggeren.

Wat is de behandeling van een somatische symptoomstoornis?

Er zijn verschillende effectieve behandelingen voor somatische symptoomstoornis, waaronder:

  • Psychotherapie: Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve behandeling voor somatische symptoomstoornis. CGT helpt je om de gedachten en gevoelens die de klachten beïnvloeden te herkennen en te veranderen.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om angst, depressie of pijn te verminderen.
  • Fysiotherapie: Fysiotherapie kan helpen om lichamelijke spanning te verminderen en de conditie te verbeteren.

Aandachtspunten

  • Het is belangrijk om te weten dat je niet de enige bent met somatische symptoomstoornis.
  • De klachten zijn echt, maar er is geen lichamelijke oorzaak.
  • Er zijn effectieve behandelingen beschikbaar.
  • Het is belangrijk om hulp te zoeken bij een professional.
Access: 
Public
Wat is schizofrenie?

Wat is schizofrenie?

Schizofrenie is een chronische psychiatrische aandoening die de waarneming, het denken en het gevoel van een persoon beïnvloedt. Het kan leiden tot een verstoorde realiteitsbeleving, met symptomen zoals wanen, hallucinaties, en verward denken. De aandoening kan ook de motivatie, emoties en het sociale functioneren aantasten.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van schizofrenie?

  • Positieve symptomen: Wanen (overtuigingen die niet in overeenstemming zijn met de realiteit), hallucinaties (waarnemen van dingen die er niet zijn), verward denken, onsamenhangende spraak.
  • Negatieve symptomen: Verminderde expressie van emoties, gebrek aan motivatie, terugtrekking uit sociale contacten, verlies van interesse in activiteiten.
  • Cognitieve symptomen: Problemen met geheugen, aandacht, concentratie en planning.

Waarom is schizofrenie belangrijk?

Schizofrenie is een ernstige aandoening die een aanzienlijke impact kan hebben op het leven van de patiënt en diens omgeving. Het kan leiden tot arbeidsongeschiktheid, sociale isolatie en verminderde kwaliteit van leven. De aandoening is niet te genezen, maar met de juiste behandeling kunnen de symptomen worden beheerd en kan de patiënt een goed en zinvol leven leiden.

Prevalentie in Nederland?

Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking heeft schizofrenie. Dat komt neer op ongeveer 120.000 mensen. Mannen worden iets vaker getroffen dan vrouwen. De aandoening ontstaat meestal tussen de 16 en 35 jaar.

Hoe werkt schizofrenie in de praktijk?

De symptomen van schizofrenie kunnen variëren van persoon tot persoon en in ernst fluctueren. Sommige mensen ervaren slechts milde symptomen, terwijl anderen ernstige psychoses kunnen doormaken. De aandoening kan een grote impact hebben op het dagelijks leven van de patiënt, waardoor het moeilijk kan zijn om te werken, studeren, relaties te onderhouden en sociale activiteiten te ontplooien.

Praktijkvoorbeeld

Een student met schizofrenie kan last krijgen van wanen dat medestudenten over hem praten en hem in zijn kamer bespioneren. Hij kan hallucinaties horen, zoals stemmen die hem bevelen geven. Door deze symptomen kan hij zich angstig en paranoïde voelen en zich terugtrekken uit sociale contacten. Dit kan leiden tot studievertraging en sociale isolatie.

Wat is de behandeling van schizofrenie?

De behandeling van schizofrenie bestaat uit een combinatie van medicatie, psychotherapie en sociale revalidatie. Medicatie kan de symptomen van de aandoening onderdrukken en psychoses voorkomen. Psychotherapie kan de patiënt helpen omgaan met de symptomen, zijn vaardigheden te ontwikkelen en zijn kwaliteit van leven te verbeteren. Sociale revalidatie kan de patiënt helpen bij het vinden van werk, het onderhouden van relaties en het deelnemen aan sociale activiteiten.

Aandachtspunten

  • Vroege diagnose en behandeling zijn cruciaal om de prognose van de patiënt te verbeteren.
  • Stigma en discriminatie rondom schizofrenie vormen een grote barrière voor hulpverlening en herstel.
  • Familie en naasten van mensen met schizofrenie kunnen een belangrijke rol spelen in de ondersteuning en verzorging van de patiënt.
Access: 
Public
Wat is een ziekteangststoornis?

Wat is een ziekteangststoornis?

Een ziekteangststoornis (ZAS), ook wel hypochondrie genoemd, is een psychische aandoening waarbij iemand een overmatige en onterechte angst heeft om ernstige ziektes te krijgen. Mensen met een ZAS interpreteren normale lichamelijke gewaarwordingen vaak als tekenen van een ernstige aandoening. Ze kunnen herhaaldelijk medische zorg zoeken, zelfs als er geen medische oorzaak is voor hun symptomen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een ziekteangststoornis?

  • Overmatige en onterechte angst om ernstige ziektes te krijgen
  • Interpretatie van normale lichamelijke gewaarwordingen als tekenen van een ernstige aandoening
  • Herhaaldelijk medische zorg zoeken
  • Veel piekeren over gezondheid
  • Verminderd vertrouwen in artsen
  • Vermijden van bepaalde situaties of activiteiten uit angst voor ziekte
  • Verminderde kwaliteit van leven

Waarom is een ziekteangststoornis belangrijk?

Een ZAS kan een aanzienlijke impact hebben op het leven van een persoon. De angst en zorgen kunnen leiden tot stress, angst, depressie en sociale isolatie. Mensen met een ZAS kunnen ook verminderd functioneren op het werk of school.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 1,6% van de volwassenen in Nederland heeft een ZAS. De aandoening komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Hoe werkt een ziekteangststoornis in de praktijk?

Mensen met een ZAS hebben vaak een vertekend beeld van hun eigen gezondheid. Ze zijn overgevoelig voor lichamelijke gewaarwordingen en interpreteren deze vaak als tekenen van een ernstige aandoening. Ze kunnen ook veel piekeren over hun gezondheid en zich constant zorgen maken over het krijgen van een ziekte.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw met een ZAS heeft last van hoofdpijn. Ze is bang dat ze een hersentumor heeft en gaat naar de dokter. De dokter vindt geen medische oorzaak voor de hoofdpijn, maar de vrouw is niet gerustgesteld. Ze blijft piekeren over haar gezondheid en zoekt steeds opnieuw medische hulp. De angst en zorgen van de vrouw leiden tot stress en angst, waardoor ze moeite heeft om zich te concentreren op haar werk.

Wat is de behandeling van een ziekteangststoornis?

De meest effectieve behandeling voor een ZAS is cognitieve gedragstherapie (CGT). CGT helpt mensen met een ZAS om hun negatieve gedachten over gezondheid te herkennen en te veranderen. De therapeut leert de cliënt ook om op een gezondere manier om te gaan met angst en zorgen. In sommige gevallen kan medicatie, zoals antidepressiva, een rol spelen bij de behandeling van ZAS.

Aandachtspunten

  • ZAS is een complexe aandoening.
  • Er is geen wondermiddel voor ZAS.
  • Behandeling van ZAS vereist tijd en inspanning.
  • Het is belangrijk om professionele hulp te zoeken.
  • De meeste mensen met ZAS kunnen met de juiste behandeling hun symptomen onder controle krijgen en een normaal leven leiden.
Access: 
Public
Check page access:
Public
This content is related to:
Study guide with Psychopathology and psychological disorders: the best scientific articles summarized
Psychopathology: The best concepts summarized
Work for WorldSupporter

Image

JoHo can really use your help!  Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world

Working for JoHo as a student in Leyden

Parttime werken voor JoHo

How to use and find summaries?


Online access to all summaries, study notes en practice exams

Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter

There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.

  1. Starting Pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
  2. Follow authors or (study) organizations: by following individual users, authors and your study organizations you are likely to discover more relevant study materials.
  3. Search tool: quick & dirty - not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject. The search tool is available at the bottom of most pages or on the Search & Find page
  4. Tags & Taxonomy: gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up

Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?

Quicklinks to fields of study (main tags and taxonomy terms)

Field of study

Quick links to WorldSupporter content for universities in the Netherlands

Follow the author: Psychology Supporter
Check supporting content:
Psychology and behavorial sciences: summaries and study assistance - WorldSupporter Start
Check where this content is also used in:
Comments, Compliments & Kudos:

Add new contribution

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.